Natomiast utrata przez pracownika przywróconego do pracy uprawnień (kwalifikacji) do wykonywania pracy na stanowisku sprzed ustania zatrudnienia nie może być podstawą uznania, że nie zgłosił skutecznie gotowości niezwłocznego podjęcia pracy (wyrok z 29 czerwca 2005 r., IIPK326/04).
Wystarczy zatem, że pracownik wyśle pismo do pracodawcy, faks czy pojawi się w firmie i ustnie zgłosi gotowość podjęcia pracy. Ważne jest, aby zmieścił się w siedmiu dniach od przywrócenia do pracy.
Zgłoszenie gotowości podjęcia pracy po terminie może usprawiedliwić tylko wtedy, jeśli nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika. Przykładowo może zdarzyć się tak, że o wyroku nie poinformował go jego pełnomocnik procesowy, a pracownik nie był na rozprawie w sądzie, na której zapadł wyrok (por. wyrok SN z 12 lipca2005 r., IIPK358/04).
Jeśli po zwolnieniu pracownikowi udało się zatrudnić u innego pracodawcy, a potem sąd przywróciłby go do pracy u poprzednika, to w ciągu siedmiu dni od wyroku sądu może rozwiązać dotychczasową umowę o pracę w szczególnym trybie. Rozwiązanie takie powinno nastąpić za trzydniowym uprzedzeniem, a jego skutki są takie, jakby to szef zwolnił pracownika za wypowiedzeniem (art. 48 § 2 k.p.).
Pracownik, który rozpoczyna pracę u pracodawcy w wyniku przywrócenia do pracy, podejmuje ją na warunkach sprzed zwolnienia. Co ważne, pracownik ma roszczenie o dopuszczenie go do pracy na poprzednim stanowisku i nie wystarczy zapewnić mu zatrudnienia na stanowisku równorzędnym (por. wyrok SN z 2 grudnia 1992 r., IPRN55/92).
Przywrócenie do pracy oznacza odnowienie starego stosunku pracy - rozwiązanie umowy uznaje się za nieistniejące i wiążą wszystkie wcześniejsze ustalenia umowne.
Pracownik jednak nie powinien otrzymywać nowej umowy o pracę, gdyż formalnie obowiązuje go poprzednia. W okresie zatrudnienia może jednak być luka trwająca nawet do kilku lat, tyle mogło bowiem zająć postępowanie przed sądem. Przywrócenie do pracy następuje na warunkach istniejących w chwili rozwiązania umowy i pracodawca nie musi ich ponownie określać przez wskazanie stanowiska pracy, warunków wynagradzania i innych elementów treści stosunku pracy (wyrok z 26 listopada 2003 r., IPK490/02). Restytucja stosunku zatrudnienia po zgłoszeniu przez pracownika gotowości niezwłocznego podjęcia pracy nie jest uzależniona ani od zawarcia nowej umowy o pracę, ani od potwierdzenia na piśmie jej warunków (wyrok z 5 października 2005 r., IPK65/05).
Fakt przywrócenia do pracy powinien być natomiast na wniosek pracownika zaznaczony w poprzednim świadectwie pracy. Wynika to z § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (DzU nr 60, poz. 282 ze zm.).
W informacjach uzupełniających w świadectwie pracy powinna się znaleźć wzmianka o przywróceniu do pracy wyrokiem wraz ze wskazaniem sygnatury sprawy. Podobnie byłoby także w razie przyznania pracownikowi odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.
W razie zwolnienia dyscyplinarnego pracownika i przywrócenia go do pracy przez sąd szef musi wydać nowe świadectwo pracy. W nim jako tryb rozwiązania umowy o pracę powinien wpisać wypowiedzenie dokonane przez pracodawcę. W takim wypadku powinien także usunąć z akt osobowych wcześniejsze świadectwo pracy.
Przy wypowiedzeniu poprzednie świadectwo pracy nie zostaje więc wycofane z obiegu ani zniszczone. Oznacza to, że w razie ponownego zwolnienia pracownika otrzyma on kolejne świadectwo za okres od przywrócenia do pracy. Pracodawcy nie powinni niszczyć dotychczasowych dokumentów, a potem wystawiać "zbiorczych" świadectw obejmujących okres wcześniejszego zatrudnienia i pracy po wyroku przywracającym do firmy.
Pracodawca zwolnił pracownika zatrudnionego na czas nieokreślony od 1 stycznia 2000 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upłynął 31 grudnia 2005 r. Pracownik odwołał się do sądu pracy i został przywrócony do pracy, zgłaszając gotowość jej podjęcia 1 marca 2007 r. Pod koniec czerwca 2007 r. pracownik otrzymał ponowne wypowiedzenie, które upłynie 30 września 2007 r. Powinien więc mieć dwa świadectwa pracy: - pierwsze za okres od 1 stycznia 2000 r. do 31 grudnia 2005 r. (ewentualnie z adnotacją o wyroku przywracającym do pracy), - drugie za okres od 1 marca do 30 września 2007 r.
Przywracając pracownika do pracy, sąd jednocześnie decyduje o wysokości wynagrodzenia za okres pozostawania bez zajęcia. Aby jednak pracownik je otrzymał, musi podjąć pracę w wyniku przywrócenia. Wysokość tego wynagrodzenia zależy od długości okresu wypowiedzenia oraz tego, czy pracownik podlegał szczególnej ochronie przed zwolnieniem. Wynosi ono:
-maksymalnie dwumiesięczne wynagrodzenie, gdy okres wypowiedzenia wynosił od trzech dni do miesiąca,
-maksymalnie jednomiesięczną pensję, gdy okres wypowiedzenia wynosił trzy miesiące,
-wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy -w przypadku:
- pracownika, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku,
-pracownicy w okresie ciąży, - pracownika korzystającego z urlopu macierzyńskiego, -gdy rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego (art.47 k.p.).
Wynagrodzenie to oblicza się tak samo jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy (§ 1 pkt 1 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy, DzU nr 62, poz.289 ze zm.).
Wynagrodzenie przyznane pracownikowi przez sąd za okres pozostawania bez pracy ma zrekompensować mu utracone zarobki, kiedy nie pracował wskutek niezgodnej z prawem decyzji pracodawcy o jego zwolnieniu. Jeżeli jednak w czasie pozostawania bez pracy pracownik pobierał świadczenia z ubezpieczenia społecznego (np. zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, emeryturę, rentę itp.), to przyznane przez sąd wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy może zostać zmniejszone o wysokość otrzymywanego w tym czasie innego świadczenia.
Sąd Najwyższy w wyroku z9 lutego2005 r. (IIIPK70/04) uznał, że wynagrodzenie za cały czas pozostawania bez pracy przywróconego do pracy działacza związkowego może być - na podstawie art. 8 k.p. -zmniejszone o otrzymywane w tym czasie świadczenie emerytalne.
Z kolei okres pobierania zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego podlega odliczeniu od okresu, za który pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy (wyrok z 19 kwietnia 2006 r., IPK158/05).
Autor jest prawnikiem, asystentem Sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
- wypowiedzeniach, 7 lutego i 7 marca,
- błędach, jakie popełniają firmy, rozwiązując umowy o pracę, 14 lutego,
- rozstaniu za porozumieniem stron, 21 lutego,
- rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia bez winy pracownika i z jego winy, 28 lutego i 14 marca,
- rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia przez pracownika, 21 marca,
- pracownikach chronionych, 28 marca,
- zwolnieniu z obowiązku świadczenia pracy podczas wypowiedzenia, 4 kwietnia,
- nietypowych rozstaniach, 11 kwietnia,
- zwolnieniu menedżera, 27 kwietnia,
- zwolnieniach grupowych, 2-3 maja.
