Znaki towarowe: kowal zawinił, Cygana powiesili

Zarejestrowany znak towarowy może zostać unieważniony przez Urząd Patentowy (UP) na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny. Musi ona wykazać, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa, np. że znak został zgłoszony do rejestracji w złej wierze, koliduje z wcześniejszym znakiem innego podmiotu, lub jego używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, w dacie zgłaszania do rejestracji oznaczenie nie posiadało dostatecznych cech dystynktywnych dla określonych towarów.

W postępowaniu o unieważnienie znaku ponownie bada się przesłanki przyznania prawa wyłącznego na dane, zarejestrowane przez UP oznaczenie.

Aby znak mógł być przedmiotem wniosku o unieważnienie, musi być uprzednio zweryfikowany i zarejestrowany (decyzją administracyjną) przez UP (tzn. musi być przedmiotem prawa ochronnego). Zgodnie z art. 144 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=9E7BAEB94542F8775BA51F00E8CD9FE3?id=169951]prawa własności przemysłowej[/link] (ustawa) decyzja o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy może zostać wydana wyłącznie po sprawdzeniu przez UP, czy są spełnione ustawowe warunki wymagane dla uzyskania prawa.

[wyimek]Jeżeli urząd znak najpierw zarejestrował, a potem unieważnił, to bezprawne jest albo zarejestrowanie, albo unieważnienie[/wyimek]

Badanie prowadzone w toku postępowania zgłoszeniowego obejmuje m.in. weryfikację cech dystynktywnych (tzn. czy dany znak może indywidualizować określony towar na rynku). W tym celu ustalane jest ewentualne znaczenie językowe danego oznaczenia zarówno w literaturze fachowej, jak i mowie potocznej, przy wykorzystaniu zarówno publikacji branżowych, słowników, jak i zasobów Internetu. Dopiero po uznaniu, że znak nie stanowi jedynie informacji o cechach towaru lub nazwy rodzajowej, może być wydana decyzja administracyjna o jego rejestracji (przyznaniu prawa ochronnego).

[srodtytul]Obiektywne okoliczności[/srodtytul]

W przeciwieństwie do pozostałych okoliczności wykluczających rejestrację znaku (m.in. zła wiara zgłaszającego, kolizja z renomowanym znakiem towarowym, kolizja z prawami autorskimi), które nie mogą zostać ustalone samodzielnie przez UP na etapie postępowania zgłoszeniowego, opisowy lub rodzajowy charakter znaku jest okolicznością obiektywną, a w przypadku dóbr masowych wręcz oczywistą.

UP nie ma możliwości samodzielnego ustalenia złej wiary zgłaszającego (jest związany domniemaniem dobrej wiary), zweryfikowania, czy zgłoszony znak nie narusza praw autorskich bądź prawa do firmy. Okoliczności te wymagają bowiem aktywności dowodowej podmiotu zainteresowanego i jeżeli nie zostaną złożone uwagi do zgłoszenia (art. 143 ustawy), organ pozbawiony jest możliwości ich weryfikacji. Natomiast opisowy charakter znaku jest okolicznością notoryjną (wynika ze znaczenia językowego oznaczenia), która nie wymaga aktywności dowodowej osób trzecich. Od wyspecjalizowanego organu administracji publicznej należy bowiem oczekiwać rozumienia znaczenia wyrazów, a co najmniej umiejętności ustalania ich znaczenia, z wykorzystaniem słowników, literatury fachowej, Internetu etc.

Jeżeli w trwającym kilka lat postępowaniu administracyjnym nie dopatrzono się, by oznaczenie stanowiło nazwę rodzajową towaru lub było jedynie opisem jego cech, to czy można logicznie przypuszczać, że konsument, który w zwykłych warunkach obrotu (decydujących o ocenie dystynktywności znaku) patrzy na znak kilka sekund, doszuka się w nim znaczenia, które „umknęło uwadze” organowi administracji? Dlatego przedsiębiorca, który uzyskał rejestrację swego oznaczenia, ma prawo uważać, że jego znak nie zostanie zakwestionowany i unieważniony jako opisowy lub rodzajowy.

[srodtytul]Wykluczające się wnioski[/srodtytul]

Tymczasem znaki towarowe, a nawet składające się z kilkudziesięciu podobnych koncepcyjnie oznaczeń serie zarejestrowanych znaków towarowych, UP unieważnia ze względu na opisowy lub rodzajowy charakter. Oznacza to, że ten sam organ administracji dwukrotnie bada tę samą, notoryjną okoliczność i dwukrotnie dochodzi do odmiennych wniosków, bez jakiejkolwiek realnej zmiany okoliczności (wszak znaczenie językowe oznaczenia ustalane na dzień zgłoszenia nie uległo zmianie).