Przy zamówieniu na wykonywanie badań przez akredytowane laboratoria, którym zamawiający dostarcza próbki, uzasadnieniem warunku będą względy organizacyjne, ekonomiczne i prawidłowość wyników badań. Z tych powodów pracownicy zamawiającego nie powinni pokonywać odległości większych niż X km.
Czym innym jest jednak warunek posiadania wytwórni mas bitumicznych w odległości nie większej niż X km od placu budowy. W tym przypadku zamawiający próbuje narzucać sposób realizacji umowy bez żadnego uzasadnienia, co prowadzi do naruszenia konkurencji i preferowania wykonawców lokalnych.
Określanie zasięgu przez wskazywanie terytorium miasta, powiatu, województwa, kraju prowadzi często również do naruszenia konkurencji, a nie zapewnia osiągnięcia celu, jaki przyświecał zamawiającemu. Jeżeli zamawiający ma siedzibę w Szczecinie i żąda, aby serwis zamawianych urządzeń znajdował się na terenie kraju, to w sposób nieuzasadniony ogranicza dostęp do zamówienia wykonawcom, którzy mają serwis nie dalej niż 40 km od siedziby zamawiającego, ale na terenie Niemiec. Przykłady tego typu można mnożyć – jeżeli więc zamawiający ma uzasadnioną potrzebę stawiania wymogu odnoszącego się do możliwości bezpośredniego kontaktu z wykonawcą, powinien pomyśleć o określeniu „odległości od”, a nie odwoływaniu się do podziałów administracyjnych.
Warunkiem kwestionowanym przez audytorów UE, lecz często występującym w zamówieniach na roboty budowlane i związane z nimi usługi, jest posiadanie personelu, który oprócz innych kwalifikacji ma również doświadczenie w realizacji inwestycji (projektu) w oparciu o FIDIC (Fédération Internationale Des Ingénieurs-Conseils – Międzynarodowa Federacja Inżynierów Konsultantów). Warunek ten w postępowaniach na usługi przybiera hybrydową postać – żąda się od samego wykonawcy (firmy) takiego doświadczenia. Warunek taki należy uznać za niedozwolony. Warunki kontraktowe FIDIC to nieobligatoryjne wzory umów (nieobowiązkowe również dla inwestycji finansowanych ze środków UE), które mogą być dowolnie modyfikowane przez strony. Posiadanie doświadczenia w realizacji robót budowlanych, dla których umowa zawarta była w oparciu o FIDIC, od strony technicznej nie różni się od innych robót budowlanych. Chociaż wygodnie mieć po stronie wykonawcy osoby, które znają warunki kontraktowe posługujące się dosyć szczególnymi słownictwem, pojęciami czy instytucjami, nie stanowi to o powodzeniu przedsięwzięcia. Kierownicy projektów lub budów, którzy pracowali przy inwestycjach o znacznej skali, znają problemy w ich realizacji bez względu na to, czy pracowali z wzorem umowy FIDIC, czy też inwestycje prowadzone były w oparciu o inne stosowane powszechnie wzory umowne czy też umowy specjalnie przygotowane dla danego projektu.
W uwagach audytorów Komisji Europejskiej pojawia się także problem ograniczania podwykonawstwa. Kwestia podwykonawców budzi kontrowersje m.in. z powodu art. 6471 kodeksu cywilnego i solidarnej odpowiedzialności inwestora oraz generalnego wykonawcy za zobowiązania w stosunku do podwykonawców. Jednak warto wspomnieć, że przepis ten dotyczy jedynie umów o roboty budowlane, a zamawiający opracowali wiele mechanizmów zabezpieczających przed nieuzasadnionym płaceniem dwa razy za te same prace. Natomiast regulacje prawa zamówień publicznych (art. 36 ust. 3 – 4 ustawy) odnoszą się do wszelkiego rodzaju zamówień i nie powodują skutków finansowych dla zamawiającego.
Audytorzy KE zajmują stanowisko (co znajduje zresztą oparcie w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości), że podwykonawstwo powinno być dopuszczalne. Uzasadnienie tej tezy to m.in. przyjęcie założenia o profesjonalizmie wykonawcy. Zwykle wykonawcami zamówień publicznych są przedsiębiorcy (szczególnie w projektach infrastrukturalnych), czyli podmioty wykonujące profesjonalnie określoną działalność. Zamawiający za pomocą warunków udziału w postępowaniu weryfikuje zdolność wykonawców do realizacji określonego zadania, za pomocą zaś opisu przedmiotu zamówienia i warunków umowy określa zakres zobowiązania wykonawcy. Nie istnieje więc potrzeba nadzorowania i wpływania na organizację pracy przez wykonawcę. Jego obowiązkiem jest prawidłowa realizacja zamówienia – jeżeli więc korzysta z podwykonawców, to odpowiada za ich działania i zaniechania jak za własne.
