Kto musi prowadzić księgi rachunkowe i do kiedy zawiadomić o podatkowej księdze przychodów i rozchodów?

[b]W zeszłym roku nastąpiła zmiana prawa i firmy, które nie przekroczyły przychodów 1,2 mln euro, mogły powrócić na książkę przychodów i rozchodów. Czy te przepisy obowiązują również w 2009 r., czy też się zmieniły? Do kiedy jest termin zgłoszenia przejścia na książkę przychodów i rozchodów?[/b]

W 2009 r. obowiązuje taki sam limit - 1,2 mln euro, z tym, że jest on liczony według kursu z innego dnia, a mianowicie z 30 września 2008 r. (zgodnie z art. 3 ust. 3 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=EEC83B982B9A63B0391339EE5CECFEF2?id=166037]ustawy o rachunkowości[/link]). Z przeliczenia wynika, że w 2009 r. księgi rachunkowe muszą prowadzić firmy, których przychody w 2008 r. wyniosły co najmniej 4 089 960 zł.

Dotyczy to osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich (pozostałe spółki, w tym spółki z o.o. i akcyjne, muszą prowadzić księgi rachunkowe bez względu na limit przychodów).

Natomiast w 2008 r., w okresie od 23 sierpnia do 31 grudnia, limit był wprawdzie taki sam - 1,2 mln euro - ale po przeliczeniu na złote wynosił 4 533 000 zł (przy czym chodziło tu o wielkość przychodów z 2007 r.).

Firmy, których przychody nie przekroczyły tych limitów, prowadzą jedynie księgę przychodów i rozchodów, chyba że wybrały ryczałt od przychodów ewidencjonowanych lub kartę podatkową. O wyborze tych ostatnich należało zawiadomić urząd skarbowy do 20 stycznia 2009 r., chyba że podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku. W takiej sytuacji:

- jeżeli wybiera ryczałt, powinien zawiadomić urząd skarbowy do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu (art. 9 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=6AA63D1031D3E0CAEED9C6286B7F4A85?id=77426]ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne[/link]),

- jeżeli wybiera kartę podatkową, powinien zawiadomić urząd skarbowy przed rozpoczęciem działalności (art. 29 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=6AA63D1031D3E0CAEED9C6286B7F4A85?id=77426]ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne[/link]).

Oczywiście, żeby móc wybrać ryczałt lub kartę podatkową, trzeba spełnić inne warunki wymienione we wspomnianej ustawie.

Zasadniczo przedsiębiorcy, który nie wybierze ryczałtu ani karty podatkowej, a nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych, nie pozostaje nic innego jak prowadzić księgę przychodów i rozchodów. Ale o jej założeniu również należy powiadomić urząd skarbowy. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=24A24EE7B01A5227989E9DDDF79366D1?id=170518]rozporządzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r.w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów(DzU z 2003 r. nr 152, poz. 1475 ze zm.)[/link] „podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej albo w poprzednim roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi w terminie 20 dni od dnia jej założenia.”

Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, zawiadomienie (...) muszą złożyć wszyscy wspólnicy.

Za brak zawiadomienia nie grozi jednak żadna grzywna ani inna sankcja z kodeksu karnego skarbowego.