ZUS: kiedy wybrać emeryturę pomostową ?i świadczenie przedemerytalne

Warunki nabycia prawa do tych świadczeń różnią się. To, w jaki sposób nabywa się lub traci prawo do emerytury pomostowej, określa ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (DzU nr 237, poz. 1656 ze zm.). O prawo do niej może ubiegać się pracownik, który łącznie spełnia następujące warunki:

- urodził się po 31 grudnia 1948 r.,

- ma co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

- osiągnął wiek co najmniej 55 lat – kobieta i 60 lat – mężczyzna,

- ma okres składkowy i nieskładkowy co najmniej 20 lat – kobieta i 25 lat – mężczyzna,

- przed 1 stycznia 1999 r. pracował w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy pomostowej lub ustawy o emeryturach i rentach z FUS,

- po 31 grudnia 2008 r. pracował w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy pomostowej,

- rozwiązano z nim stosunek pracy.

Natomiast warunki nabywania i utraty świadczeń przedemerytalnych oraz zasady ich wypłaty i finansowania określa ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jedn. DzU z 2013 r., poz. 170 ze zm.). Są one pieniężne, finansowane z Funduszu Pracy. Przyznaje je i wypłaca ZUS.

O takie świadczenie mogą wystąpić osoby, które zwolniono z pracy z przyczyn dotyczących zakładu, np. z powodu likwidacji lub niewypłacalności pracodawcy, oraz osoby, które pracowały przy produkcji wyrobów zawierających azbest albo przestały prowadzić działalność gospodarczą z powodu upadłości, a jednocześnie nie spełniają warunków nabycia prawa do emerytury.

Aby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego, trzeba:

- zarejestrować się w urzędzie pracy jako bezrobotny,

- przez sześć miesięcy pobierać zasiłek dla bezrobotnych (gdy w tym czasie urząd pracy nie znalazł zatrudnienia dla tej osoby),

- spełniać wszystkie warunki dotyczące wieku, stażu pracy i przyczyn utraty zatrudnienia wynikających z ustawy o świadczeniach przedemerytalnych.

Temu, kto sam wypowiedział umowę, nie przysługuje prawo do świadczenia przedemerytalnego.

Wysokość inaczej

Emeryturę pomostową oblicza się przez podzielenie podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, według tablicy średniego dalszego trwania życia obowiązującej w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie tego świadczenia.

Na podstawę obliczenia emerytury pomostowej składa się:

- kwota składek na ubezpieczenie emerytalne z uwzględnieniem ich waloryzacji, zewidencjonowanych na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, oraz

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego.

Jeżeli ubezpieczony jest członkiem OFE, przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury składki emerytalne, zewidencjonowane na jego koncie w ZUS, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22. Przystąpienie do OFE nie przeszkadza nabyć prawa do emerytury pomostowej.

Mniej lub wcale

Emeryturę pomostową zawiesza się – bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu – wyłącznie w razie podjęcia pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienionej w nowych wykazach prac. Natomiast gdy świadczeniobiorca osiąga przychód z pracy, której nie wymienia taki nowy wykaz, prawo do emerytury pomostowej zawiesza się lub zmniejsza na zasadach przewidzianych dla emerytur i rent z FUS.

Świadczenie przedemerytalne ulega zawieszeniu w razie nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty inwalidzkiej, a także po podjęciu wypłaty renty strukturalnej lub świadczenia rentowego z instytucji zagranicznej.Ponadto świadczenie to zmniejsza się lub zawiesza, gdy świadczeniobiorca osiąga przychód z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego oraz z tytułu służby.