Będąc członkiem zarządu, nie zawsze płacisz składki

Wykonywanie obowiązków członka zarządu spółki kapitałowej nie powoduje podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, bo osoby piastujące takie funkcje nie są wymienione w art. 6 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=4B4A7B396F2FED1C84FFFDCF5483088E?id=184677]ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.)[/link]. Nie znaczy to jednak, że nigdy w ich przypadku nie będzie obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

[srodtytul]Liczy się podstawa[/srodtytul]

Jeżeli umowa spółki z o.o. nie przewiduje innego trybu, członkowie zarządu są powoływani i odwoływani uchwałą wspólników (art. 201 § 4 kodeksu spółek handlowych). Członków zarządu spółki akcyjnej powołuje natomiast rada nadzorcza, chyba że statut spółki stanowi inaczej (art. 368 § 4 k.s.h.). Ale nie jest to powołanie, o jakim mowa w art. 68 k.p. (por. [b]wyrok SN z 2 grudnia 2004 r., I PK 51/04[/b]).

Powołanie do zarządu tworzy jedynie stosunek organizacyjnoprawny. O tym, czy spółkę z członkiem zarządu będzie łączyć inny stosunek prawny, zdecydują następne działania, takie jak zawarcie umowy o pracę lub umowy-zlecenia (por. [b]wyrok SN z 14 lutego 2001 r., I PKN 258/00[/b]). I to ta relacja będzie stanowić tytuł do ubezpieczeń zusowskich.

[srodtytul]Jak pracownik…[/srodtytul]

Jeśli z członkiem zarządu jest zawierana umowa o pracę, to podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym jak pracownik. Ma przecież status pracowniczy. A do takiej osoby stosuje się:

- art. 6 ust. 1 pkt 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=4B4A7B396F2FED1C84FFFDCF5483088E?id=184677]ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.), dalej ustawa systemowa,[/link]

- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=8B72C28F25A39466B62A370BF0E80A2B?id=282315]ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (DzU z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej ustawa zdrowotna.[/link]

Tym samym członek zarządu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Obowiązek ubezpieczeń istnieje od dnia nawiązania do dnia ustania stosunku pracy.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=CD288EE8470E445B412ADC4F3596AD9A?id=80474]ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm., dalej ustawa o PIT)[/link], uzyskiwany z tytułu stosunku pracy. Do podstawy tej nie wchodzi wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłki. Są z niej również wyłączone przychody wymienione w § 2 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=CE1B830D1D423B7BC5085F05B204F1F1?id=77617]rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.).[/link]

Pracodawca ma obowiązek zgłosić pracownika członka zarządu do ubezpieczeń oraz za każdy miesiąc rozliczać i opłacać należne składki na ubezpieczenia.

[srodtytul]…lub zleceniobiorca[/srodtytul]

Ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlega również członek zarządu, który swoje obowiązki wykonuje na podstawie umowy cywilnoprawnej o charakterze umowy-zlecenia. W takiej sytuacji osoba ta jest objęta ubezpieczeniami jako zleceniobiorca.

Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy-zlecenia podlega z tego tytułu również ubezpieczeniu wypadkowemu, gdy praca jest wykonywana w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy (co chyba zawsze ma miejsce w przypadku członków zarządu).

Natomiast ubezpieczenie chorobowe z umowy-zlecenia jest dobrowolne. Do tego ubezpieczenia mogą przystąpić wyłącznie zleceniobiorcy, którzy z umowy-zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym >patrz ramka.

Zleceniobiorcy obowiązkiem ubezpieczeń społecznych objęci są od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Natomiast objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia złożenia wniosku o objęcie ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. Od dnia wskazanego we wniosku objęcie ubezpieczeniem chorobowym zleceniobiorcy może nastąpić tylko wówczas, gdy zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie dokonane w terminie siedmiu dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. Ubezpieczenie to ustaje od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tego ubezpieczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, a także wówczas, gdy zleceniobiorca zakończy wykonywanie umowy-zlecenia.

W przypadku członków zarządu zleceniobiorców podstawę wymiaru składek stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, uzyskiwany z umowy. Nie stosuje się do nich przepisów rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek. Płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne członka zarządu pełniącego swoją funkcję w ramach umowy-zlecenia jest zleceniodawca. Zleceniodawca jest zobowiązany zgłosić go do ubezpieczeń oraz rozliczać i opłacać należne składki.

[srodtytul]Roczne ograniczenie[/srodtytul]

Zarówno w sytuacji gdy członek zarządu wykonuje swoje obowiązki w ramach stosunku pracy, jak i umowy cywilnoprawnej, roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy (w 2009 r. 95 790 zł). Ograniczenie takie wynika z art. 19 ust. 1 ustawy systemowej i nie dotyczy podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne.

W przypadku członków zarządu wykonujących swoje obowiązki na podstawie umowy cywilnoprawnej należy również pamiętać o tym, że podstawa wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe nie może przekraczać miesięcznie 250 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale.

[srodtytul]Zdrowotne dopiero po zawarciu umowy[/srodtytul]

Samo pełnienie obowiązków członka zarządu nie powoduje, że dana osoba podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż taki tytuł do ubezpieczeń nie został wymieniony w art. 66 ustawy zdrowotnej. Dopiero zawarcie przez członka zarządu umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej o charakterze umowy-zlecenia powoduje, że podlega również ubezpieczeniu zdrowotnemu jako pracownik lub zleceniobiorca. Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają bowiem pracownicy w rozumieniu ustawy systemowej oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy-zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.