[srodtytul]Obowiązki poborcy[/srodtytul]
Po otwarciu licytacji poborca skarbowy musi poinformować obecnych o:
- jej przedmiocie,
- cenie wywoławczej – 3/4 oszacowanej wartości w pierwszej licytacji, w drugiej 70 proc. tej ceny, w trzeciej 65 proc.,
- wysokości wadium,
- terminie uiszczenia ceny nabycia,
- prawach obciążających nieruchomość, które będą utrzymane w mocy z zaliczeniem i bez zaliczenia na cenę nabycia,
- zmianach w stanie faktycznym i prawnym nieruchomości, jeżeli zaszły po jej opisie i oszacowaniu wartości.
Następnie przystępuje do licytacji. Każdy z licytantów może składać oferty, z tym że pierwsza nie może być niższa od ceny wywoławczej, a każde następne postąpienie ma wynosić nie mniej niż 1 proc. ceny wywołania. Licytant jest związany swoją ofertą do czasu, aż inny zaproponuje coś więcej. Jeżeli po trzykrotnym wezwaniu poborcy brak będzie dalszych postąpień, poborca trzykrotnie obwieszcza ostatnio zaoferowaną cenę, zamyka licytację i wymienia licytanta, który wygrał. Jeśli do zamknięcia licytacji należność zostanie uiszczona wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, poborca zamyka licytację, a naczelnik umarza postępowanie egzekucyjne.
Gdy nikt nie przystąpił do licytacji, a przedmiotem licytacji jest nieruchomość wchodząca w skład gospodarstwa rolnego, współwłaściciel tej nieruchomości niebędący dłużnikiem osobistym ma prawo przejęcia tej nieruchomości na własność za cenę nie niższą od 3/4 oszacowanej wartości. W tym celu powinien złożyć w ciągu siedmiu dni od licytacji wniosek do organu egzekucyjnego. Zasady te dotyczą również egzekucji własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej. Ma prawo je nabyć wierzyciel hipoteczny, którym nie może być jednak urząd skarbowy.
[srodtytul]Gdy nikt nie chce mienia[/srodtytul]
Zdarza się, że pierwsza licytacja okazuje się bezskuteczna. Naczelnik wyznacza wtedy drugą, a gdy i ta okazuje się bezskuteczna, wówczas współwłaścicielowi nieruchomości, wierzycielowi egzekwującemu lub hipotecznemu (z wyjątkiem urzędu skarbowego) wolno w ciągu siedmiu dni zgłosić wniosek o przejęcie za cenę wywołania. Istnieje ryzyko, że kilku wierzycieli złoży taki wniosek; w takiej sytuacji pierwszeństwo ma ten, kto zaoferował cenę wyższą, a przy równych cenach ten, czyja należność jest większa.
Gdy druga licytacja okazała się też bezskuteczna i żaden z wymienionych wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, naczelnik wyznacza trzecią licytację, gdzie cena wywoławcza wynosi 65 proc. wartości oszacowania. Podobnie jak przy drugiej współwłaściciel, wierzyciel egzekwujący lub hipoteczny (z wyjątkiem urzędu skarbowego) mogą wystąpić o nabycie nieruchomości za cenę nie niższą od wywoławczej.
Jeżeli trzecia licytacja okaże się bezskuteczna i żaden z wierzycieli nie jest zainteresowany przejęciem nieruchomości, naczelnik umarza prowadzone postępowanie. Ponowne wobec tej samej nieruchomości może podjąć dopiero po 12 miesiącach od uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu. W razie powtórnego wszczęcia egzekucji tego samego mienia przed upływem trzech lat od daty trzeciej licytacji nie musi dokonywać nowego opisu i oszacowania. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy zażyczą sobie tego wierzyciel lub zobowiązany.
W toku licytacji można składać skargi na czynności poborcy ustnie do protokołu. Właściwym do jej rozpatrzenia jest komornik skarbowy. Zajmuje on stanowisko w postanowieniu, na które przysługuje zażalenie.
[srodtytul]Przybicie[/srodtytul]
Po zamknięciu licytacji naczelnik urzędu skarbowego wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.
Postanowienie to ogłasza niezwłocznie po zamknięciu licytacji, chyba że nie zostały jeszcze rozstrzygnięte skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego. Jeżeli nie zostały, wstrzymuje wydanie postanowienia do czasu ich rozstrzygnięcia. Odmawia przybicia w dwóch sytuacjach, gdy:
- w wyniku rozpatrzenia skarg lub zażaleń doszło do potwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w toku licytacji i uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji;
- postępowanie podlegało umorzeniu lub zawieszeniu albo uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie.
Jeśli odmówi przybicia, wyznacza na wniosek wierzyciela ponowną licytację.
Gdy po zakończeniu licytacji nie zachodzą przesłanki uzasadniające odmowę przybicia, wydaje postanowienie o przybiciu, na które przysługuje zażalenie. Postanowienie doręcza wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem. Postanowienie o odmowie przybicia przekazuje za to wierzycielowi, dłużnikowi i licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę.
Skutki przybicia wygasają, jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny. Wówczas uiszczona część ceny podlega zwrotowi.
[ramka][b]Kto nie może kupić[/b]
W licytacji nie mogą jednak uczestniczyć:
- zobowiązany,
- pracownicy organu egzekucyjnego,
- małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo wymienionych osób,
- osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym,
- licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji tej samej nieruchomości,
- osoby, które mogą nabyć nieruchomość tylko za zezwoleniem organu administracji publicznej, którego jednak nie przedstawiły. [/ramka]
[srodtytul]MIENIE DOSTAJE TEN, KTO OBIECAŁ NAJWIĘCEJ ZAPŁACIĆ[/srodtytul]
[b]Naczelnik przyznaje własność zlicytowanej nieruchomości w postanowieniu, które wydaje, gdy postanowienie o przybiciu jest ostateczne, a licytant uregulował cenę nabycia.[/b]
Jeżeli licytant, który uzyskał przybicie, nie uregulował ceny, wówczas naczelnik wzywa go, aby w ciągu 14 dni od otrzymania wezwania złożył do depozytu cenę nabycia z potrąceniem wadium złożonego w gotówce. Ponadto nabywca ma prawo zaliczyć na poczet ceny własną wierzytelność lub jej część, jeżeli znajduje ona pokrycie w cenie nabycia. Na postanowienie o przyznaniu własności przysługuje zażalenie. Postanowienie ostateczne przenosi własność na nabywcę, stanowiąc podstawę dokonania zmian w księdze wieczystej. Od daty, w której postanowienie stało się ostateczne, nabywcę obciążają również daniny publiczne należne od nieruchomości, których płatność przypada od tego właśnie dnia. Ponadto nabywca wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego wynikające z umów dotyczących nieruchomości. Tego dnia, kiedy postanowienie staje się ostateczne, wygasają też wszelkie prawa i skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości, a osoby uprawnione z tego tytułu mogą dochodzić zaspokojenia z ceny nabycia w kolejności przewidzianej w przepisach o podziale kwoty uzyskanej z egzekucji.
[srodtytul]Co wciąż trwa [/srodtytul]
Nadal pozostają jednak w mocy:
- prawa ciążące na nieruchomości z mocy ustawy,
- służebności drogi koniecznej określone w art. 1000 § 2 kodeksu postępowania cywilnego,
- ujawnione przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru albo nieujawnione w ten sposób, lecz zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed licytacją użytkowanie, służebności i prawa dożywotnika, jeżeli:
– przysługuje im pierwszeństwo przed wszystkimi hipotekami,
– nieruchomość nie jest obciążona hipotekami,
– wartość użytkowania, służebności lub praw dożywotnika znajduje pełne pokrycie w cenie nabycia.
W ostatnim przypadku wartość tych praw zaliczamy na cenę nabycia.
Jeżeli nieruchomość była obciążona służebnością gruntową, naczelnik może postanowić na wniosek właściciela nieruchomości władnącej o utrzymaniu tej służebności w mocy. Ma prawo to zrobić, pod warunkiem że:
- służebność nie ma pełnego pokrycia w cenie nabycia,
- jest dla nieruchomości władnącej konieczna,
- nie obciąża w sposób istotny wartości mienia obciążonego,
- właściciel zgłosił wniosek najpóźniej trzy dni przed licytacją.
Zajęcie obejmuje użytkowanie wieczyste gruntu wraz z jego pożytkami oraz znajdujące się na nim obiekty budowlane stanowiące własność użytkownika wieczystego wraz z ruchomościami należącymi do użytkownika wieczystego, a potrzebnymi do korzystania z nieruchomości, jeżeli pozostają z nią w faktycznym związku. Także wyposażenie obiektów budowlanych stanowiących własność użytkownika wieczystego oraz prawa wynikające z umów ubezpieczenia. Zajęcie dotyczy także później wprowadzonych przedmiotów, wzniesionych obiektów budowlanych i posadzonych roślin, jak również praw z umów ubezpieczenia.
[srodtytul]Znowu potrzebna wycena [/srodtytul]
Jeżeli egzekucja jest prowadzona z ułamkowej części nieruchomości, następuje opis i oszacowanie całości. Postanowienie o przyznaniu nabywcy prawa użytkowania wieczystego nie narusza ograniczonych praw rzeczowych na nieruchomości, powstałych przed jej oddaniem w użytkowanie wieczyste. Jeśli natomiast przedmiotem licytacji jest ułamkowa część nieruchomości, pozostają w mocy, bez potrącenia ich wartości z ceny nabycia, obciążenia tej części:
- ujawnione w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów,
- nieujawnione, lecz zgłoszone najpóźniej na trzy dni przed licytacją, jeżeli zostały ustanowione przed dniem powstania współwłasności.
Postanowienie o przyznaniu własności ułamkowej części nieruchomości nie narusza także obciążających ją hipotek wpisanych przed powstaniem takiej współwłasności.
[ramka][b]Ile odzyskają wierzyciele [/b]
Zgodnie z art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uzyskanych w toku egzekucji kwot zaspokaja się w następującej kolejności:
1) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia,
2) należności zabezpieczone hipotecznie wynikające z wierzytelności banku hipotecznego wpisanych do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych prowadzonego zgodnie z przepisami o listach zastawnych i bankach hipotecznych,
3) należności zabezpieczone hipotecznie lub zastawem rejestrowym albo zabezpieczone przez wpisanie do innego rejestru,
4) należności, do których stosujemy przepisy działu III ordynacji podatkowej oraz z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności,
5) należności zabezpieczone prawem zastawu lub które korzystały z ustawowego pierwszeństwa niewymienionego w pkt 2 – 4,
6) inne należności i odsetki, z wyjątkiem odsetek za zwłokę od należności pieniężnych, do których mają zastosowanie przepisy działu III ordynacji podatkowej, które zaspokaja się w kolejności określonej dla tych należności.
Jeśli kwota przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności, zaspokajane w dalszej kolejności są regulowane dopiero po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kolejności. Gdy kwota nie wystarcza na pokrycie w całości wszystkich należności tej samej kategorii, są zaspokajane proporcjonalnie do wysokości każdej z nich.
Po sprzedaży nieruchomości organ egzekucyjny sporządza plan podziału uzyskanej kwoty. [b]W podziale uczestniczą oprócz wierzyciela, na którego wniosek była prowadzona egzekucja, także:[/b]
- wierzyciele posiadający tytuł wykonawczy z dowodem doręczenia zobowiązanemu wezwania do zapłaty oraz wierzyciele, którzy uzyskali zabezpieczenie powództwa, jeżeli zgłosili się najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności nieruchomości,
- osoby, które przed zajęciem nieruchomości nabyły do niej prawa stwierdzone w protokole opisu i oszacowania wartości nieruchomości lub zostały zgłoszone i udowodnione najpóźniej w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przyznaniu własności,
- pracownicy co do stwierdzonych dokumentem należności za pracę, jeżeli zgłosili swe roszczenia przed sporządzeniem planu podziału. [/ramka]
