Zarząd spółki odpowie za nieopłacony ZUS

Osoby pełniące funkcje członków zarządu spółki z o.o. odpowiadają za niezapłacone przez spółkę składki na ubezpieczenia społeczne.

Odpowiedzialność ta wynika z przepisu art. 31 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?n=1&id=333804]ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU nr 137 poz. 887 ze zm.)[/link], który z kolei zawiera odesłanie do art. 116 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=582ECDA0581859658EA2BD1E83B507D8?n=1&id=176376&wid=328885] ordynacji podatkowej (tekst jedn. DzU z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.)[/link].

Zgodnie z tym przepisem, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

[srodtytul]Ustawowe przesłanki[/srodtytul]

Aby jednak możliwe było ściągnięcie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne od wszystkich lub poszczególnych członków zarządu spółki, muszą zostać spełnione określone przesłanki.

Jak wynika z treści omawianego przepisu ordynacji wystarczające jest, że członek zarządu nie wykazał, iż:

- we właściwym czasie zgłoszony został wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe;

- niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy.

Egzekucja składek z majątku członka zarządu będzie również prowadzona w przypadku, gdy nie wskaże on mienia spółki, z którego możliwe jest ich pokrycie w znacznej części.

Dla przyjęcia odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zobowiązania z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne konieczne jest ustalenie, że zaległości dotyczą zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członków zarządu.

[srodtytul]Czas powstania długu[/srodtytul]

Przy czym członkowie zarządu odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem za składki na ubezpieczenia społeczne niezapłacone przez spółkę. Ponadto członkowie zarządu spółki z o.o. mogą, na podstawie art. 116 ordynacji w związku z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w związku z art. 31 tej ustawy, zostać obciążeni odpowiedzialnością za niezapłacone w terminie przez tę spółkę składki na FP, FGŚP i na ubezpieczenie zdrowotne.

Podobnie wypowiadał się [b]Sąd Najwyższy w uchwale z 4 czerwca 2008 r. (II UZP 3/08)[/b].

[srodtytul]Skutki wyrejestrowania[/srodtytul]

W praktyce kontrowersje budziła kwestia, czy członkowie zarządu spółki z o.o. mogą ponosić odpowiedzialność za niezapłacone składki także wówczas, gdy spółka ta została już wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.

Wykreślenie takie oznacza bowiem całkowite zakończenie bytu prawnego spółki.

Rozstrzygając te wątpliwości, [b]Sąd Najwyższy wskazał w uchwale siedmiu sędziów z 15 października 2009 r. (I UZP 3/09)[/b] (zobacz artykuł [link=http://www.rp.pl/artykul/378263.html]"Byli prezesi nie unikną ZUS"[/link]), że za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne członkowie jej zarządu ponoszą odpowiedzialność także wówczas, gdy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekająca o tej odpowiedzialności została wydana po wykreśleniu spółki z Krajowego Rejestru Sądowego (art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, w związku z art. 31 i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych).

Podobnie wypowiadał się [b]Sąd Najwyższy już uprzednio w uchwale z 4 grudnia 2008 r. (II UZP 6/08)[/b] (zobacz artykuł [link=http://www.rp.pl/artykul/231088.html]"Zamknięcie firmy nie ratuje przed zaległościami w ZUS"[/link]), stwierdzając, że przeniesienie odpowiedzialności za składki na członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest możliwe także po utracie bytu prawnego przez spółkę wskutek ukończenia postępowania upadłościowego i wykreślenia tego podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego (art. 116 ustawy z 9 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa).

Można zatem przyjąć, że stanowisko Sądu Najwyższego jest już w tym zakresie ugruntowane.

Oznacza to, że [b]ZUS będzie mógł dochodzić zapłaty zaległych składek od członków zarządu spółki z o.o. także i po wykreśleniu samej spółki z rejestru.[/b]

Jest to bardzo niekorzystne dla byłych członków zarządu, którzy będą ponosić nierzadko znaczną odpowiedzialność za zaległości spółki z tytułu składek, mimo że sama spółka już nie istnieje i nie można będzie od niej dochodzić zwrotu zapłaconych kwot z tytułu składek.

[ramka][b]Przykład[/b]