Rz: Czy warto zakładać spółkę cywilną, wiedząc, że w razie niepowodzenia tej działalności nie ma ucieczki przed zapłatą składek ZUS?
Marcin Wujczyk: Rozpoczynając działalność w tej formie, należy mieć świadomość, z czym ta umowa się wiąże i jaka jest jej charakterystyka – w szczególności jakie zasady obowiązują w przypadku odpowiedzialności za długi powstałe w związku z działalnością gospodarczą. Kwestia tego, czy warto zakładać właśnie spółkę cywilną, zależy przede wszystkim od charakteru i przedmiotu prowadzonej działalności. Jednak w razie niepowodzenia wspólnicy spółki odpowiadają majątkiem osobistym za wszelkie zaciągnięte w ramach tej spółki zobowiązania, a więc również za te wobec ZUS.
Od kiedy wspólnik takiej spółki powinien wdrożyć plan naprawczy, aby uniknąć odpowiedzialności za jej długi wobec ZUS?
Ponieważ wspólnicy są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania wobec ZUS, doradzałbym jednoczesne rozpoczęcie postępowania naprawczego przez nich wszystkich. Rozpoczęcie tego postępowania nie oznacza jednak uniknięcia odpowiedzialności za długi spółki wobec ZUS. Zobowiązania te mogą w ramach tego postępowania zostać zrestrukturyzowane. Nie oczekiwałbym natomiast co do zasady ich całkowitego umorzenia. Kwestię umorzenia zobowiązań wobec ZUS regulują przepisu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a w szczególności jej art. 28. Daje on ZUS prawo umorzenia składek ubezpieczonym będącym jednocześnie płatnikami (a taka sytuacja jest bardzo częsta w spółce cywilnej). Tutaj można szukać możliwości uniknięcia odpowiedzialności za zaległe składki.
A może zamiast próbować ratować taką spółkę, lepiej od razu ją zamknąć i zwolnić pracowników, aby uniknąć odpowiedzialności za zaległe składki?