- Prowadzę działalność gospodarczą. Po kontroli ZUS w czerwcu otrzymałem decyzję o odmowie wypłaty zasiłku chorobowego za cały czerwiec, rzekomo z powodu świadczenia pracy w mojej firmie w czasie zwolnienia lekarskiego. Tymczasem byłem w niej tylko przy okazji, aby podpisać kilka dokumentów (głównie pracowniczych), w drodze na kolejne zabiegi rehabilitacyjne. Czy ZUS słusznie cofnął mi prawo do zasiłku? Co mogę teraz zrobić? – pyta czytelnik.
Jeśli obecność właściciela w firmie była chwilowa i nie powiązana ze świadczeniem pracy w dotychczasowym zakresie, odmowa wypłaty zasiłku chorobowego przez ZUS była bezpodstawna. Należy więc odwołać się od tej decyzji.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej ustawa zasiłkowa) pracownik traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia, jeżeli w czasie orzeczonej niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową. Świadczenia nie będzie także, gdy wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Z ust. 3 tego przepisu wynika, że te okoliczności ZUS ustala w trybie określonym w art. 68 ustawy zasiłkowej.
Jej art. 17 stosuje się również do ubezpieczonych prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek, czyli takich jak czytelnik. Z tego przepisu wynikają dwie przesłanki skutkujące pozbawieniem prawa do zasiłku chorobowego, przy czym wystąpienie choćby jednej z nich pozbawia prawa do świadczenia.
Jak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z 6 maja 2009 r. (II UK 359/08), czynności formalnoprawne podejmowane w okresie niezdolności do pracy przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w związku z posiadanym przez nią statusem pracodawcy nie są pracą zarobkową powodującą utratę prawa do zasiłku chorobowego. Do zakresu tych czynności zalicza się podpisywanie niezbędnej dokumentacji kadrowej, płacowej i finansowej, jeśli nie wykonuje się innych czynności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w dotychczasowym pełnym zakresie. W podanym stanie faktycznym również nie można oczekiwać od ubezpieczonego prowadzącego jednoosobową działalność, aby zaprzestał monitorowania firmy, czy nie wykazał zainteresowania jej sytuacją finansową. Zgodnie ze stanowiskiem SN wyrażonym w wyroku z 6 lutego 2014 r. (II UK 274/13) sporadyczna, incydentalna lub wymuszona okolicznościami sprawy aktywność zawodowa może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego.
Odwołując się od decyzji ZUS, należy się powołać na wszelkie środki dowodowe, aby wykazać, że jest ona nieprawidłowa. W tym celu trzeba dowieść, że np. w momencie kontroli w firmie byli pracownicy, co wskazuje na wiarygodność twierdzeń przedsiębiorcy, iż w czasie jego choroby to nie on wykonywał pracę, ale właśnie tej osoby. Warto rozważyć również powołanie ich na świadków. Dla poparcia tej argumentacji można też powołać fakt, że ZUS nie przedstawił wiarygodnych dowodów przemawiających za jego stanowiskiem zawartym w decyzji, iż przedsiębiorca wykorzystywał zwolnienie lekarskie w sposób nieprawidłowy, niezgodny z jego celem.
To odwołanie składa się do właściwego sądu rejonowego, do wydziału pracy, w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji ZUS. Trzeba je wysłać albo złożyć w oddziale ZUS, który wydał decyzję. Od odwołania nie wnosi się opłaty sądowej. Jeśli ZUS nie uwzględni odwołania od decyzji w całości lub w części, przekazuje niezwłocznie, nie później niż w ciągu 30 dni od dnia jego wniesienia, sprawę do sądu wraz z uzasadnieniem.
podstawa prawna: art. 17 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 159)
podstawa prawna: art. 83 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 121)
podstawa prawna: art. 4779 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 101)
