Jak nie zostać niechcący „klientem” nielegalnego biznesu w Internecie? Eksperci od bezpieczeństwa alarmują, że w samej Polsce Meta zarabia na fałszywych reklamach 760 mln zł rocznie (wg Fundacji Instrat), to jak wielka musi być skala tego biznesu, że te nakłady na reklamy w mediach społecznościowych branży przestępczej się opłacają?

Reklama
Reklama

W „Magazynie o biznesie” rozmawiamy o nielegalnych sposobach na biznes, czyli o oszustwach, na miłość, na fałszywy bank, o fałszywych reklamach i o tym również, jak się przed tym zabezpieczyć – z Benitą Jakubowską-Antonowicz, ekspertką w dziedzinie bezpieczeństwa cyfrowego z firmy IGHTO.

W przypadku oszustw finansowych to bardzo często jest tak, że robione są tak zwane mirory, czyli fałszywe strony zaciągają wszystkie treści z danego profilu, np. banku, a następnie dużo pieniędzy jest wydawanych na reklamowanie tych stron. Wtedy człowiek widzi superlokatę oferowaną przez znany bank. Wszystko, co oferuje zyski powyżej 10 proc., powinno wzbudzić nasze przerażenie. Niestety nie wzbudza – mówi gość programu, Benita Jakubowska-Antonowicz.

Czytaj więcej

Sejm zdecydował. Państwo będzie mogło blokować nielegalne treści w internecie

Z jakim najbardziej perfidnym oszustwem spotkała się gościni programu ostatnio?

– Najwięcej jest oszustw finansowych, ale równie dużo jest oszustw „na miłość”, gdy oszuści, zorganizowane grupy przestępcze, wysyłają tysiące maili, licząc na to, że ktoś w końcu odpowie. I tak naprawdę wystarczy, żebyśmy mieli po prostu gorszy dzień, poczuli się samotni, szukali bliskości, by dać się złapać. Te ludzkie słabości wykorzystują oszuści. Wiele banków prowadzi już kampanie, jak się nie dać złapać na takie oferty. Takich stron usuwamy tysiące miesięcznie – mówi Benita Jakubowska-Antonowicz. Ekspertka wyjaśniła, że firma IGHTO zajmuje się porządkowaniem przestrzeni internetowej dla klientów, by chatboty nie zaciągały nieprawdziwych lub niezgodnych ze stanem faktycznym danych. To istotne, bo dziś chatboty mają dostęp do treści w przestrzeni internetowej. Jeśli tam są nieprawdziwe informacje lub fałszywe strony, zdarza się, że udzielają odpowiedzi na ich podstawie.

Jakich oszustw jest najwięcej?

– Najwięcej widzimy oszustw inwestycyjnych, nadużywanie wizerunku znanych osób, to jest w zasadzie codzienność – mówi ekspertka. Oszuści sięgają po wizerunki biznesmenów, prezesów firm, ale też aktorów. – Naprawdę wystarczy być trochę bardziej rozpoznawalnym celebrytą i już pojawiają się fałszywe reklamy. Zwłaszcza, że deepfake'i tworzy się bardzo prosto - mówi Benita Jakubowska-Antonowicz.

Dlaczego te reklamy nie znikają z sieci błyskawicznie, skoro firmy technologiczne o nich wiedzą? Oszuści – wprowadzają w błąd też same koncerny, fałszywie opisując reklamy jako całkowicie niewinne. Choć koncerny typu Meta też zarabiają na nich nawet 16 mld dolarów rocznie, więc nie jest to biznes, który bardzo opłaca im się zwalczać.

Gdy system reklamowy Mety, Google'a albo TikToka zatwierdza daną reklamę, to on widzi tak zwany bezpieczny content. Oszuści pokazują tam, że reklamują piórniki, buty, torebki. Mają pogrupowane IP wszystkich dużych platform technologicznych i doskonale wiedzą, że osobom z takim IP należy pokazać bezpieczną wersję reklamy. Zwykła osoba może, zamiast tej reklamy piórnika zobaczyć reklamę funduszu inwestycyjnego polecanego przez bardzo znaną osobę. Taki fałszywy celebryta może mówić „zarabiam 20 proc. miesięcznie, chcecie też tak zarobić, to kliknijcie tutaj”. I wtedy wystarczy, że dana osoba kliknie, zostawi namiary kontaktowe do siebie, to wtedy ci ludzie oddzwaniają. I zazwyczaj mówią, że potrzebują dostępu do konta – mówi Benita Jakubowska-Antonowicz.

Czytaj więcej

Michał Ziemiak: Kto zapłaci za internetowe oszustwo? Nie pytajcie ofiary!

Czy są jeszcze oszustwa, które zrobiły na niej wrażenie? Tak. Ekspertka wskazuje na zmianę wieku w platformach technologicznych. Bardzo często na przykład te konta w Google są połączone z Google Playem. – Wystarczy, że oszuści przejmą czyjeś konto, to od razu mają też dostęp do jego sklepu internetowego. I wystarczy, że mając dostęp do takiego konta, oszust zmieni wiek danej osoby i zrobi z niej dziecko. Wtedy nagle osoba, która jest przestępcą, jest pani rodzicem, ma pieczę i władzę nad tym kontem. Nie można dziś odzyskać takiego konta – mówi ekspertka.

Kogo wizerunek wykorzystują oszuści?

Są grupy osób, które są szczególnie narażone na wykorzystanie ich wizerunku do oszustwa. To są znani aktorzy, znane twarze, ale też policjanci, żołnierze, biznesmeni. – Jeśli pisze do ciebie znana osoba, to nie pisze. Bardzo często to jest profil fałszywy lub podszywający się. Platformy nie usuwają fizycznie profilu, jeśli jest tam fałszywe zdjęcie. Wystarczy, że jest jakaś zmiana, literówka w nazwisku, już nie chcą tego usunąć, bo algorytm nie postrzega tego jako fałszywy profil.

Maile są tak skonstruowane, by były osobiste. Oszuści piszą „Twój profil jest taki interesujący. Zaciekawiło mnie to. Takie ciekawe treści publikujesz. Może chciałabyś się nimi więcej podzielić”. A coraz lepsze modele językowe mogą... odwoływać się nawet bezpośrednio do treści, która ta osoba publikuje w swoich social mediach.

Zachęcamy do wysłuchania innych odcinków podcastu „Magazyn o biznesie”: