Świadczenia sponsorowane ?z funduszu socjalnego korzystają ze zwolnienia składkowego. Takie zasady wynikają z § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia MPiPS z 18 grudnia 1998 r. ?w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.; dalej rozporządzenie składkowe). Jednak kontrolerzy ZUS coraz częściej każą płacić składki od kwot wsparcia dla pracowników z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Dlaczego? Bo jego środki często źle są wydatkowane.
Kryterium socjalne
ZUS sprawdza przede wszystkim, czy podczas przyznawania świadczeń zastosowano kryteria socjalne. Kwestionuje sytuacje, gdy wszyscy dostają jednakowe wsparcie, np. bony świąteczne uprawniające do zakupów na tę samą kwotę, lub gdy firma uzależnia wysokość wypłat tylko od stażu pracy czy wymiaru etatu osób korzystających z tych świadczeń.
Organ rentowy zarzuca wtedy naruszenie art. 8 ustawy 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn. DzU z 2012 r., poz. 592 ze zm.; dalej ustawa ?o zfśs). Zgodnie z nim przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat ?z funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej ?i materialnej uprawnionego. ?O tym, czy w ogóle ma do tego prawo, zdania są podzielone >patrz ramka. Nie zmienia to faktu, że lepiej dmuchać na zimne i sprawdzić, czy w firmowym regulaminie socjalnym nie ma nieścisłości, i czy w praktyce przyznawania załodze świadczeń nie ma jakichś odstępstw od ustalonych zasad.
W firmach często zapomina się o ważnych elementach, od których uwarunkowana jest składkowa preferencja. Chodzi o precyzyjny regulamin działania zakładowego funduszu i klarowne zasady przyznawania świadczeń finansowanych z tych środków, odnoszące się do kryteriów ?o socjalnym charakterze.
Przyjęte w regulaminie kryteria przyznawania pomocy często są podważane przez ZUS. Czego to dotyczy? Pracodawcy chcą wszystkim dać po równo, aby uniknąć posądzeń o dyskryminację. I tak ustanawiają kryterium dochodowe, aby objęło wszystkich – nie tylko szeregowych pracowników, ale i kadrę menedżerską. Jeśli w regulaminie pojawi się zapis, że kryterium dochodowe uprawniające do socjalnych świadczeń to np. 15 tys. zł na osobę w rodzinie, to najprawdopodobniej ZUS podważy je jako niewłaściwe i mające na celu obejście przepisów o zfśs. Jeśli świadczeniami z funduszu obejmuje się wszystkich pracowników w tej samej wysokości, to wypłaty tracą charakter socjalny i stają się dodatkowym świadczeniem pracodawcy z umowy o pracę. A te, jak wiadomo, podlegają opodatkowaniu ?i oskładkowaniu.
