Musi jednak podać tę okoliczność jako przyczynę wypowiedzenia oraz – w razie ewentualnego sporu przed sądem – wykazać, że faktycznie takie były powody przesunięcia etatowca na inną posadę.
Istotna zmiana
Wypowiedzenie zmieniające to podstawowy sposób modyfikacji treści stosunku pracy poprzez jednostronne oświadczenie pracodawcy. Jest konieczne, gdy zmiana ta dotyczy istotnych warunków pracy lub płacy albo jest niekorzystna dla podwładnego.
Wypowiedzenie zmieniające wolno zastosować wobec każdego rodzaju umowy o pracę, którą można rozwiązać za wypowiedzeniem. Przede wszystkim jednak dotyczy ono angaży na czas nieokreślony oraz na czas określony, które zostały zawarte na dłużej niż 6 miesięcy i mają klauzulę umowną dopuszczającą wcześniejsze rozwiązanie za 2-tygodniowym wypowiedzeniem (art. 33 k.p.). Do wypowiedzenia zmieniającego stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu rozwiązującym umowę (definitywnym). Oznacza to, że gdy wypowiedzenie dotyczy umowy na czas nieokreślony, pracodawca powinien podać jego przyczynę. Musi być ona zgodna z prawdą oraz konkretna. Wymóg taki wynika z odpowiednio stosowanego tu art. 30 § 4 k.p.
Nie ma katalogu przyczyn
Przepisy prawa pracy nie wskazują przyczyn uzasadniających złożenie pracownikowi wypowiedzenia zmieniającego. Dlatego dla praktyki istotne znaczenie ma tu stanowisko Sądu Najwyższego o przyczynach pozwalających złożyć pracownikowi wypowiedzenie. Orzecznictwo podkreśla przede wszystkim, że przyczyna wypowiedzenie zmieniającego nie musi mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości. Ponadto dopuszcza złożenie go także w razie mniej istotnych przyczyn niż wymagane do wymówienia definitywnego. Wynika to stąd, że przy wypowiedzeniu zmieniającym szef nie zwalnia pracownika, lecz proponuje mu pozostanie w firmie na nowych warunkach. Powszechnie uznaje się, że brak odpowiedniej dbałości, staranności czy uwagi w wykonywaniu obowiązków pracowniczych uzasadniają złożenie pracownikowi wypowiedzenia (wyrok SN z 4 grudnia 1997 r., I PKN 419/97).
Podobnie gdy pracownik jest nieporadny i przez to nieprzydatny zawodowo, szef może mu złożyć wypowiedzenie zmieniające jego warunki pracy i zaproponować pracę na innym, mniej odpowiedzialnym i gorzej płatnym stanowisku. Powodem mogą być tu zarówno zawinione przez etatowca niepowodzenia na dotychczasowej posadzie, jak i niezawinione przez niego okoliczności (np. częste choroby, brak doświadczenia lub umiejętności), które uniemożliwiają mu osiąganie efektów wymaganych przez firmę. Dlatego szef może w sposób zasadny wymówić umowę pracownikowi samodzielnie organizującemu wykonywanie swoich obowiązków, jeżeli nie osiąga on wyników porównywalnych z innymi pracownikami. Obojętne jest przy tym, czy spowodowało to niestaranne wykonywanie obowiązków przez pracownika, czy przyczyny obiektywne, leżące po stronie etatowca (wyrok SN z 2 października 1996 r., I PRN 69/96).
