Często pojawia się wątpliwość, czy pracownik może pozwać swojego pracodawcę o wypłatę wyższego wynagrodzenia tylko z tego tytułu, że dotychczasowe nie jest w jego ocenie godziwe. Przy czym nie chodzi tu o wyrównywanie wysokości płacy do poziomu wynagrodzenia minimalnego.
[srodtytul]Godziwe wynagrodzenie[/srodtytul]
Zacząć trzeba od tego, że pojęcie „godziwego wynagrodzenia” jest terminem nieokreślonym. Europejska Karta Społeczna wskazuje w art. 4 punkt 1 (nieratyfikowanym przez Polskę), że jest to takie wynagrodzenie, które zapewnia pracownikowi i jego rodzinie godziwy poziom życia. Jednak i w doktrynie polskiego prawa pracy przyjmuje się także, iż godziwe wynagrodzenie musi zapewniać pracownikowi i jego rodzinie przyzwoity poziom życia. O kryterium godziwości decyduje jedynie ekwiwalentność danego wynagrodzenia wobec ilości i jakości świadczonej pracy oraz potrzebnych do niej kwalifikacji. Sytuacja rodzinna pracownika nie ma więc w Polsce żadnego znaczenia dla oceny wynagrodzenia pod kątem jego godziwości.
[b]W wyroku z dnia 29 maja 2006 r. (I PK 230/05) Sąd Najwyższy przyjął, że art. 13 [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=76037]k.p.[/link] wskazujący na to, że wynagrodzenie ma być godziwe, nie może stanowić samodzielnej podstawy do konstruowania przez pracownika roszczenia o podwyższenie płacy.[/b] W orzeczeniu tym wskazano, że przepis ten stanowi jedynie dyrektywę skierowaną do organów państwa kształtujących politykę płacową. A więc skoro nie jest adresowany do pracodawców, to nie może być podstawą formułowanych przeciwko nim roszczeń.
[b]Jednak w innym wyroku (orzeczenie 7 sierpnia 2001 r., I PKN 563/00 ) Sąd Najwyższy uznał, że art. 13 k.p. może służyć do sformułowania zasady współżycia społecznego, której naruszenie rodzi sankcję bezwzględnej nieważności z art. 58 § 2 k.c.[/b] Nieważna jest bowiem czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. A więc postanowienia umowy o pracę dotyczące wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych z pracą mogą być przez pryzmat zasad współżycia społecznego oceniane jako nieważne w części przekraczającej granice godziwości ze względu na swą rażąco niską i nieuzasadnioną wysokość.Nawet Trybunał Konstytucyjny (w wyroku z dnia 26 listopada 1997 r., U 6/96) dostrzegł w art. 13 k.p. pewne podstawy do formułowania tezy o istnieniu roszczenia o podwyższenie wynagrodzenia za pracę w oparciu tylko o ten przepis.
