Pani Dagmara, zatrudniona w równoważnym systemie czasu pracy, otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze 11 zł za godzinę roboczą oraz miesięczne premie w wysokości 10 proc. pensji zasadniczej. W maju 2012 r. wzięła pięć dni urlopu wypoczynkowego, w trakcie którego przepracowałaby 42 godziny. Firma wypłaca wynagrodzenia za dany miesiąc do końca tego miesiąca.
W tym wypadku nie ma potrzeby przyjmowania do podstawy wymiaru płacy za urlop godzinowych stawek pensji zasadniczej i premii w łącznej kwocie uregulowanej kobiecie w ciągu 3 (lub większej liczby) wcześniejszych miesięcy, ponieważ możemy bezpośrednio zastosować zasadę, że zapłata za wypoczynek ma odzwierciedlać płacę za pracę. Godzinową stawkę wynagrodzenia zasadniczego należy po prostu pomnożyć przez liczbę godzin roboczych przypadających podczas urlopu, dodać wynikającą z nich premię. Wynik tych obliczeń to pobory za wypoczynek.
Wynagrodzenie za urlop liczymy tak:
- płaca urlopowa ze stawek godzinowych 11 zł/godz. x 42 godz. = 462 zł
- płaca urlopowa ze zmiennych premii miesięcznych 462 zł x 10 proc.= 46,20 zł
- finalna płaca za urlop wypoczynkowy 462 zł + 46,20 zł = 508,20 zł
Oczywiście – oprócz wskazanej pensji za urlop – pracownica musi dostać za ten miesiąc wynagrodzenie zasadnicze i premię za czas przepracowany, o ile spełni przesłanki jej nabycia.
Służby finansowe firm mają problemy z oszacowaniem podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, jeśli w okresie przyjmowanym do podstawy wymiaru zatrudniony chorował. Sposób rozliczeń zależy wówczas od długości niedyspozycji zdrowotnej.
Choroba lub inna absencja
Jeżeli przez cały okres uwzględniany w podstawie wymiaru płacy za urlop lub przez czas krótszy, ale obejmujący pełny miesiąc kalendarzowy (lub miesiące kalendarzowe), pracownikowi nie przysługiwały składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż miesiąc, uwzględniamy najbliższe poprzednie miesiące, kiedy otrzymał te składniki.
Powyższą zasadę stosujemy np. w sytuacji, gdy przez cały miesiąc kalendarzowy lub przez całe miesiące kalendarzowe spośród przyjmowanych do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy pracownik:
- chorował,
- pozostawał na urlopie wychowawczym albo bezpłatnym,
- był nieobecny w pracy z przyczyn nieusprawiedliwionych >patrz przykład 3.
Zdarza się, że podczas któregoś z miesięcy wliczanych do podstawy wymiary wynagrodzenia za urlop pracownik tylko przez kilka dni albo przez okres krótszy niż miesiąc był niedysponowany zdrowotnie, na urlopie bezpłatnym albo wychowawczym bądź też był nieobecny z przyczyn nieusprawiedliwionych.
Taki miesiąc trzeba brać pod uwagę w obliczeniach pensji za urlop wypoczynkowy. Wypłaconych w jego trakcie składników zmiennych za okresy nie dłuższe niż miesiąc nie należy uzupełniać w żaden sposób.
Pracownik na tym jednak nie traci, gdyż podstawę wymiaru pensji za urlop trzeba podzielić przez liczbę godzin, które faktycznie przepracował w ciągu tych 3/12 miesięcy.
Przykład 5
Pani Zofia, etatowa szwaczka, otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie akordowe. W maju 2012 r. przebywała przez 10 dni na urlopie wypoczynkowym, podczas którego powinna przepracować 80 godzin.
W kwietniu uzyskała 3800 zł akordu brutto, w marcu 4000 zł brutto, a w lutym tylko 2600 zł, ponieważ od 1 do 9 lutego była na urlopie bezpłatnym (powinna wtedy przepracować 56 godzin).
Mimo to podstawę wymiaru wynagrodzenia za urlop stanowi łączna kwota akordu uiszczonego w tych trzech miesiącach, kiedy to przepracowała rzeczywiście 424 godziny.
Za maj pani Zofia powinna otrzymać 1962,40 zł wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy i akord za czas przepracowany wynikający z efektów jej pracy.
Podwyżka lub obniżka
Często w okresie przyjmowanym do podstawy wymiaru wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy następują zmiany:
- w strukturze zmiennych składników wynagrodzenia za okresy nie dłuższe niż miesiąc, np. modyfikacja premii procentowej w prowizyjną, likwidacja dodatków stażowych,
- w wysokości takich składników; np. podniesienie stawki akordowej z 5 na 6 zł za uszytą sukienkę, stawki godzinowej z 10 do 11 zł za roboczą godzinę.
Podstawę wymiaru płacy urlopowej ustalamy wówczas na nowo – z uwzględnieniem tych przekształceń, pod warunkiem że weszły one w życie przed rozpoczęciem wypoczynku lub najpóźniej w miesiącu jego wykorzystywania.
Przykład 6
Pan Antoni jest opłacany w systemie akordowym według stawki 7 zł za zrobione krzesło. Z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej zakład zmniejszył od 1 kwietnia 2012 r. stawki akordowe o 0,5 zł. W maju 2011 r. mężczyzna był przez 12 dni na urlopie wypoczynkowym (powinien w tym czasie przepracować 96 godzin).
W bieżącym roku zrobił on 500 krzeseł w kwietniu, 530 w marcu i 522 w lutym. W ciągu tych trzech miesięcy faktycznie przepracował 500 godzin. W związku z tym, że obniżona stawka akordowa zaczęła obowiązywać przed rozpoczęciem urlopu wypoczynkowego, podstawę wymiaru pensji za urlop szacujemy już na podstawie stawki 6,50 zł za krzesło.
Obliczenie podstawy wymiaru wygląda tak:
- wynagrodzenie wypłacone w kwietniu 500 krzeseł x 6,50 zł = 3250 zł,
- wynagrodzenie wypłacone w marcu 530 krzeseł x 6,50 zł = 3445 zł,
- wynagrodzenie wypłacone w lutym 522 krzesła x 6,50 zł = 3393 zł,
- podstawa wymiaru pensji za wypoczynek 10 088 zł,
- godzinowa stawka pensji za wypoczynek 10 088 zł : 500 godz. = 20,18 zł
- finalna pensja za wypoczynek 20,18 zł x 96 godz. = 1937,28 zł
Oprócz tego pracownik powinien uzyskać za maj 2012 r. wynagrodzenie akordowe za czas rzeczywiście przepracowany w tym miesiącu.
Bywa, że podwładny przed urlopem pracował krócej niż wymagane 3 lub 12 miesięcy, z których wynagrodzenie jest brane do podstawy wymiaru pensji urlopowej. W takiej sy-tuacji podstawę tę trzeba li-czyć przy uwzględnieniu wynagrodzenia wypłaconego za czas faktycznie przepracowany przez tę osobę w okresie, z którego jest liczona podstawa wymiaru.
