Skoro prezes zarządu otrzymuje zwrot kosztów wynajmu mieszkania, to tym samym otrzymuje on świadczenie, które powoduje u niego przysporzenie w majątku w postaci korzystania z mieszkania, za które nie płaci. W sytuacji braku tego świadczenia od wnioskodawcy prezes zarządu musiałby samodzielnie ponieść ekonomiczny ciężar wynajmu mieszkania. Przyjęcie świadczenia oferowanego przez wnioskodawcę oznacza uniknięcie wydatku na ten cel. W konsekwencji, od powyższego przychodu na wnioskodawcy, jako płatniku, ciąży obowiązek obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek PIT na podstawie art. 41 ust. 1.

Czytaj więcej:

Budynki i lokale mieszkalne od 1 stycznia nie będą amortyzowane
Podatki, Księgowość i Rachunkowość Budynki i lokale mieszkalne od 1 stycznia nie będą amortyzowane

Pro

Takie stanowisko potwierdził dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 28 czerwca 2021 r. (sygn. 0115-KDIT2.4011.293. 2021.1.ŁS).

Stan faktyczny

Spółka zawarła umowę o świadczenie usług z prezesem zarządu spółki w zakresie świadczenia usług zarządzania, na mocy której powierzono mu czynności z zakresu prowadzenia spraw spółki, uczestnictwa w pracach zarządu czy też zapewniania nieprzerwanego funkcjonowania spółki. Oprócz standardowego wynagrodzenia, prezesowi przysługują również dodatkowe świadczenia takie jak wartość udziału w indywidualnych szkoleniach czy koszty wykonywania pracy w innym miejscu. Dodatkowo, z uwagi na fakt, że stałe miejsce zamieszkania prezesa spółki znajduje się w miejscowości oddalonej o ok. 300 km od siedziby spółki, rada nadzorcza wyraziła zgodę na pokrywanie kosztów wynajmu jego mieszkania na czas wykonywania obowiązków służbowych. Prezes samodzielnie wynajmuje mieszkanie, natomiast spółka zwraca mu określone kwoty brutto wynajmu, doliczając to świadczenie do jego miesięcznego przychodu. W konsekwencji, spółka jako płatnik, na podstawie art. 41 ust 1, art. 42 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 7 w zw. z art. 10 ust 1 pkt 2 ustawy o PIT pobiera zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od wartości gwarantowanego świadczenia dla prezesa zarządu.

Powstanie przychodu

Osią sporu pomiędzy wnioskodawcą a organem w przedmiotowej sprawie jest kwestia, czy wartość zapewnionego mieszkania dla prezesa stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz art. 13 pkt 7 ustawy o PIT możliwy do przypisania pracownikowi oraz czy w związku z tym spółka posiada obowiązki płatnika z tytułu pokrywanych płatności.

Zdaniem spółki, regularne wynagrodzenie otrzymywane przez prezesa zarządu winno kwalifikować się do katalogu źródeł przychodów określonego w art. 13 pkt 7 ustawy o PIT, czyli przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Z kolei pokrywanie wartości mieszkania do celów służbowych powinno zostać zakwalifikowane jako inne nieodpłatne świadczenia, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. W rezultacie braku definicji legalnej pojęcia „innych nieodpłatnych świadczeń" Wnioskodawca odniósł się do definicji wyrażonej przez TK w wyroku z 8 lipca 2014 r. (K 7/13), gdzie Trybunał wskazał następujące warunki, które należy spełnić kumulatywnie, aby można było uznać przysporzenie z tytułu innych nieodpłatnych świadczeń:

1) świadczenie zostało spełnione za zgodą pracownika,

2) świadczenie zostało spełnione w interesie pracownika (nie pracodawcy) oraz w rezultacie spowodowało powiększenie aktywów lub uniknięcia przyszłych wydatków,

3) możliwym jest określenie korzyści dla indywidualnego pracownika w sposób wymierny.

Jednocześnie spółka wskazała na możliwość zastosowania analogii w argumentacji TK odnoszącej się do pracowników, która może znaleźć zastosowanie także do przychodów osób osiągających przychody z innych źródeł, w tym z działalności wykonywanej osobiście.

Zdaniem spółki nie można mówić o łącznym spełnieniu warunków kwalifikujących uznanie przysporzenia za przychód z innych nieodpłatnych świadczeń z uwagi na fakt, że korzystanie z wynajmowanego mieszkania leży wyłącznie w interesie spółki, ponieważ prezes zarządu, w sytuacji braku konieczności pełnienia obowiązków służbowych w innym miejscu niż miejsce zamieszkania, nie byłby zainteresowany wynajmem mieszkania. Dodatkowo konieczność wynajmu jest determinowana jedynie poprzez obowiązek pozostawania w pełnej dyspozycyjności przy pełnieniu swojej funkcji, aby pozostawać w pełni dyspozycyjnym do pełnienia swojej funkcji. W rezultacie braku spełnienia dwóch warunków spółka stała na stanowisku, że niemożliwym jest rozpoznanie przychodu pracownika z tytułu innych nieodpłatnych świadczeń wskazanych w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, co w konsekwencji pozostawia brak konieczność odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przez płatnika.

Stanowisko organów podatkowych

Jednakże dyrektor KIS w wydanej interpretacji indywidualnej uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ wskazał na fakt uznania każdej formy przysporzenia majątkowego (zarówno pieniężną jak i niepieniężną) za przychód podatnika. Tym samym, każde gwarantowane świadczenie prezesowi zarządu, w tym inne nieodpłatne świadczenia związane są z pełnioną funkcją, powinny zostać uznane za jego przychód, niezależnie od sposobu powstania.

Argumentując swoje stanowisko, dyrektor KIS podkreślił fakt rzeczywistego otrzymywania świadczenia przez prezesa zarządu, które powoduje przysporzenie w jego majątku w postaci użytkowania mieszkania, za które nie płaci. W ocenie organu, gdyby nie fakt wynajmowania mieszkania prezesowi zarządu, zobowiązany byłby on samodzielnie ponosić ciężar ekonomiczny wynajmu mieszkania. Tym samym, świadczenie jest spełnione w interesie podatnika, a nie w wyłącznym interesie spółki.

W rezultacie, organ wskazał na konieczność zakwalifikowania tego typu przychodu jako z działalności wykonywanej osobiście określonej w art. 13 ust 7 ustawy o PIT. W konsekwencji, organ wskazał na dalszą potrzebę poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przez spółkę.

W przedmiotowej sprawie interesujące jest to, że organ nie zakwestionował możliwości zastosowania analogii, tj., argumentów wyroku TK dotyczącego pracowników także do osób osiągających przychody z tytułu innych nieodpłatnych świadczeń wobec osób osiągających przychody z działalności wykonywanej osobiście. Powołując się na rozumowanie i argumenty podnoszone przez TK, dyrektor KIS zdecydowanie uznał, że świadczenia dla prezesa zarządu, w tym mieszkanie, są spełniane w interesie prezesa, a tym samym stanowią przychód i nie mogą być wyłączone z podstawy opodatkowania. Jednocześnie Organ potwierdził konieczność odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych przez płatnika od każdego świadczenia gwarantowanego prezesowi.

Bartłomiej Łukasik starszy konsultant w Dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte