Członkowie zarządu mogą wykonywać swoją funkcję na podstawie: aktu powołania, kontraktu menedżerskiego (umowy cywilnoprawnej) albo umowy o pracę. Najczęściej spotykaną podstawą pełnienia funkcji jest jednak powołanie. W przypadku spółki z o.o. członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. W spółce akcyjnej członków zarządu powołuje i odwołuje rada nadzorcza, chyba że statut spółki stanowi inaczej.
Kodeks spółek handlowych przewiduje możliwość wynagradzania członków zarządu na podstawie uchwały powołującej ich do wykonywania obowiązków w ramach powierzanej funkcji. Na gruncie podatkowym takie wynagro- dzenie jest traktowane jako przychód z działalności wykonywanej osobiście, a to oznacza, że jest opodatkowane progresywnie według skali podatkowej, czyli 12 proc./32 proc. (opcjonalnie, nierezydenci podatkowi w Polsce mogą skorzystać z 20-proc. ryczałtu).
Czytaj więcej:
Od wynagrodzenia wypłaconego osobie pełniącej funkcję na podstawie aktu powołania należna jest wpłata na ubezpieczenie zdrowotne dopiero od przycho...
Pro
Do końca 2021 roku członkowie zarządu nie byli objęci obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym. Zasadę tę zmienił Polski Ład, który w ramach nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od 1 stycznia 2022 r. objął obowiązkową składką zdrowotną osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie. Osobę powołaną zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego podmiot wypłacający z tego tytułu wynagrodzenie. Powinien to zrobić w ciągu siedmiu dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń. W zakresie ubezpieczeń społecznych nic się nie zmieniło – nadal osoby powołane nie są nim objęte. W efekcie wprowadzonych zmian, tzn. objęcia członków zarządu ubezpieczeniem zdrowotnym, dochody netto wielu tych osób obniżyły się nawet o kilkadziesiąt tysięcy złotych w skali roku.
Zdaniem autora
Mateusz Lasak - starszy konsultant w zespole People Advisory Services, EY Polska
Pracujący za granicą powinni uzyskać zaświadczenie A1
Mimo, że nadal wynagrodzenie członków zarządu nie podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, to jednak w praktyce takie osoby i tak najczęściej przekraczają drugi próg podatkowy. To oznacza, że ich obciążenia podatkowo-składkowe od wynagrodzenia ponad 120 tys. zł wzrosły aż do 41 proc (32-proc. PIT i 9-proc. składka zdrowotna). Nie można zapominać również o tzw. daninie solidarnościowej, czyli dodatkowym obciążeniu dla osób o dochodach ponad 1 mln zł rocznie.
W sytuacji, kiedy członek zarządu jest aktywny zawodowo także poza granicami kraju, warto rozstrzygnąć, który system ubezpieczeń społecznych będzie dla niego właściwy. Podstawową zasadą jest bowiem stosowanie tylko jednego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych, nawet jeśli dana osoba jest aktywna zawodowo w wielu krajach. Osoby, które wykonują obowiązki członków zarządu w polskich spółkach, ale jednocześnie podlegają systemowi ubezpieczeń społecznych w jednym z krajów UE/EOG lub w innym państwie, z którym Polska zawarła umowę dotyczącą zabezpieczenia społecznego, powinny więc dokładnie przeanalizować swoją sytuację oraz rozważyć uzyskanie zaświadczenia A1 potwierdzającego podleganie systemowi ubezpieczeń społecznych we właściwym kraju.
Po wejściu w życie zmian pojawiły się także pytania o obowiązek naliczania składki zdrowotnej od wynagrodzenia członka zarządu za okres sprzed 1 stycznia 2022 r., ale wypłaconego w 2022 roku, jak np. premii za ubiegły rok. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w swoim poradniku wyjaśnił jednak, że decydujący jest okres za jaki jest wypłacane wynagrodzenie członka zarządu. Oznacza to, że wynagrodzenie należne za 2021 r., jednak wypłacone w 2022 r. nie podlegało składce zdrowotnej.
Warto także wrócić uwagę na interpretacje ZUS wydane w 2022 r. w zakresie obowiązku odprowadzania składki zdrowotnej od wynagrodzeń członków zarządu. Przykładowo w interpretacji z 15 kwietnia 2022 r. (DI/100000/43/118/ 2022) ZUS wskazał, że składką zdrowotną objęte są także kwoty wypłacane z tytułu zwrotu kosztów podróży związanych z pełnioną funkcją. W ocenie organu należy je traktować jako przychód członka zarządu z działalności wykonywanej osobiście.
Teresa Nisler jest menedżerką w zespole People Advisory Services, EY Polska
Podstawa prawna:
- ustawa z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2105 ze zm.)
