Wszystkie zyski to przychody z działalności gospodarczej

Tak orzekł NSA w wyroku z 3 lipca 2014 r. (II FSK 2807/12).

Stan faktyczny

We wniosku o interpretację podatnik wyjaśnił, że zostanie akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej. Spółka będzie m.in. nabywała i zbywała papiery wartościowe. Przyszły akcjonariusz zapytał, kiedy powstanie u niego przychód.

Stanowisko fiskusa okazało się niekorzystne dla pytającego. Organ doszedł bowiem do wniosku, że przychód z tytułu udziału w spółce komandytowo-akcyjnej co do zasady należy kwalifikować jako przychód z działalności gospodarczej. Ponieważ spółka jest transparentna podatkowo, przychód po stronie akcjonariusza powstanie w momencie uzyskania go przez samą spółkę. W przypadku działalności gospodarczej nastąpi to wraz z uzyskaniem przychodu przez spółkę z tytułu poszczególnych transakcji gospodarczych. A w odniesieniu do przychodów z kapitałów pieniężnych przychód powstanie w momencie dobrowolnego umorzenia udziałów ?w spółkach kapitałowych, niezależnie od daty faktycznej zapłaty. W ocenie fiskusa nie można natomiast przyjąć, że przychód powstanie dopiero wraz z wypłaceniem dywidendy.

Ostatecznie uznano co prawda, że wnioskodawca jako akcjonariusz spółki komandytowo-akcyjnej nie ma obowiązku wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczek na podatek dochodowy z tytułu wynagrodzenia za dobrowolne umorzenia udziałów spółek kapitałowych. Wynagrodzenie jest bowiem dla niego przychodem z kapitałów pieniężnych i w związku z tym podlega opodatkowaniu 19-proc. zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Momentem, w którym te dochody (przychody) powstaną po stronie wspólników spółki komandytowo-akcyjnej, jest moment odpłatnego zbycia (umorzenia udziałów) przez spółkę komandytowo-akcyjną. W ocenie urzędników, składając do 30 kwietnia zeznanie roczne, wnioskodawca uwzględni wydatki poniesione przez spółkę komandytowo-akcyjną na nabycie zbywanych udziałów, stosownie do posiadanego przez siebie udziału w spółce komandytowo-akcyjnej.

Spór o wykładnię przepisów trafił na wokandę. Rację podatnikowi kolejno przyznały sądy administracyjne obu instancji.

Rozstrzygnięcie

Rozstrzygając ostatecznie na korzyść podatnika, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przychód wspólnika z udziału w spółce niemającej osobowości prawnej, która prowadzi działalność gospodarczą, kwalifikuje się jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. W jego ocenie zasada ta nie znajduje wyjątku w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a i w art. 30b ust. 1 ?i 4 ustawy o PIT ani w innych przepisach. Warunkiem przypisania przychodu z tytułu udziału w spółce osobowej do źródła, jakim jest działalność gospodarcza, jest prowadzenie przez nią działalności gospodarczej. Nawet jeżeli spółka ta osiąga przychody z dywidend ze spółek kapitałowych, majątku z tytułu likwidacji spółki kapitałowej albo innych przychodów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o PIT, to ostatecznie przychód jej wspólników jest przychodem z działalności gospodarczej.

W ocenie NSA, mając na uwadze źródło przychodu i moment jego powstania, obowiązek wpłacenia zaliczki powstanie dopiero w miesiącu, ?w którym skarżący otrzyma dywidendę.

—oprac. Aleksandra Tarka

Zdaniem eksperta:

Przemysław Szabat, doradca podatkowy SSW Spaczyński Szczepaniak i Wspólnicy

Przez lata sposób opodatkowania akcjonariuszy spółek komandytowo-akcyjnych (SKA) budził kontrowersje. Kwestię tę ostatecznie powinna była rozstrzygnąć uchwała NSA z 16 stycznia 2012 r. (II FPS 1/11), która jednoznacznie wskazała, że przychód akcjonariusza SKA powstaje dopiero w momencie wypłaty dywidendy. Wprawdzie uchwała ta była korzystna dla akcjonariuszy SKA, jednak organy podatkowe stanęły na stanowisku, że z uwagi na źródła przychodu w PIT opodatkowanie dochodu po stronie akcjonariusza SKA będącego osobą fizyczną podlega odroczeniu do momentu wypłaty dywidendy tylko w przypadku dochodów z prowadzonej przez SKA działalności gospodarczej. W konsekwencji, jeżeli SKA uzyskiwałaby dochody z innej działalności, np. z tytułu odsetek czy też z tytułu odpłatnego zbycia udziałów/akcji, to dochód SKA podlegałby bieżącemu opodatkowaniu na poziomie akcjonariuszy, a nie dopiero w momencie wypłaty dywidendy.

W wydanym orzeczeniu NSA zajął odmienne stanowisko. Stwierdził, że każdy przychód osiągany przez SKA jest dla jej akcjonariuszy przychodem z działalności gospodarczej. W konsekwencji nie będzie opodatkowany wcześniej niż ?w momencie wypłaty dywidendy z SKA.