Kto może uniknąć rozliczania VAT

Zgodnie z art. 113 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=146C814B2AE25D98DE1175B512EEDF38?id=172827]ustawy o VAT[/link] zwalnia się od podatku podmioty, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym 50 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku – jest to jednak istotne tylko dla podatników czynnych, którzy chcą ponownie skorzystać ze zwolnienia. To dlatego, że zwolnieni nie ewidencjonują podatku.

[srodtytul]Usługi wykonane za granicą[/srodtytul]

Obliczając wysokość sprzedaży zobowiązującej do rejestracji VAT, nie bierze się pod uwagę usług opodatkowanych za granicą. To dlatego, że art. 113 ust. 1 ustawy o VAT nakazuje uwzględniać tylko sprzedaż opodatkowaną.

Potwierdza to m.in. [b]interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 31 lipca 2008 r. (IP-PP2-443-790/08-2/AZ)[/b]. Z wnioskiem zwrócił się przedsiębiorca, który rozpoczął działalność gospodarczą w marcu 2006 r. Podatek dochodowy opłacał w formie ryczałtu. Jednocześnie w momencie założenia firmy wybrał zwolnienie od VAT.

Podatnik zajmuje się wykonywaniem robót budowlanych. Świadczy je nie tylko w Polsce, ale i w Niemczech. Usługi budowlano-wykończeniowe świadczone za granicą nie są opodatkowane VAT w Polsce. Wynika to z art. 27 ustawy o VAT.

Izba skarbowa potwierdziła, że z tego powodu wartości usług świadczonych w Niemczech nie uwzględnia się przy ustalaniu wielkości sprzedaży obligującej do rozliczania VAT. W ten sam sposób odpowiedziała Izba Skarbowa w Warszawie w piśmie z 5 sierpnia 2008 r. ([b]IPPP1-443-1144/08-5/RK[/b])

[srodtytul]Bez sprzedaży zwolnionej[/srodtytul]

Do wartości sprzedaży porównywanej z limitem nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

[ramka][b]Przykład[/b]

Pani Renata od 1999 r. prowadzi praktykę stomatologiczną. Działalność ta jest zwolniona od VAT. W tym roku kupiła budynek, w którym zamierza urządzić dwa gabinety dentystyczne. Jeden z nich będzie przeznaczony na wynajem. Roczne przychody z praktyki stomatologicznej przekraczają 50 tys. zł.

Nie przekroczą ich jednak kwoty uzyskane z najmu.

W takiej sytuacji pani Renata będzie mogła nadal korzystać ze zwolnienia podmiotowego. To dlatego, że kwoty przychodów zwolnionych nie wlicza się do sprzedaży porównywanej z limitem, powyżej którego trzeba rozliczać VAT. [/ramka]

Są i inne wyłączenia. Rolnik ryczałtowy, który prowadzi także inną działalność, nie zalicza do sprzedaży opodatkowanej sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej.

[srodtytul]Kiedy trzeba dokonać rejestracji[/srodtytul]

Jeżeli wartość sprzedaży u podatników zwolnionych przekroczy kwotę 50 000 zł, to zwolnienie traci moc. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przekroczenia tej kwoty, a opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę. Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o VAT naliczony wynikającą z dokumentów celnych, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia. Muszą być jednak spełnione dwa warunki. Po pierwsze podatnik musi sporządzić spis z natury zapasów tych towarów posiadanych w dniu, w którym nastąpiło przekroczenie limitu. Po drugie konieczne jest przedłożenie w urzędzie skarbowym tego spisu w ciągu dwóch tygodni, licząc od dnia utraty zwolnienia.

Kwotę podatku naliczonego stanowi iloczyn ilości towarów objętych spisem z natury i kwoty podatku naliczonego przypadającej na jednostkę towaru, z podziałem na poszczególne stawki podatkowe.

[srodtytul]Dla nowych limit jest niższy[/srodtytul]

Podatnik rozpoczynający w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności opodatkowanych VAT jest zwolniony od podatku, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, 50 000 zł.

Jeżeli faktyczna wartość sprzedaży przekroczy tak ustalony limit, zwolnienie traci moc. Opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad ten próg, a obowiązek podatkowy powstaje z momentem przekroczenia tej wartości. W takiej sytuacji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące spisu z natury i zasad odliczenia podatku naliczonego.

[srodtytul]Można zrezygnować[/srodtytul]

Podatnicy mogą z własnej woli zrezygnować ze zwolnienia podmiotowego od VAT. W tym celu muszą pisemnie zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego. Trzeba tego dokonać przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia. Podatnicy, którzy rozpoczynają działalność, muszą zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego przed dniem wykonania pierwszej opodatkowanej czynności.

[srodtytul]Ponowne ułatwienie[/srodtytul]

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia od VAT lub z niego zrezygnował, może ponownie skorzystać z tego ułatwienia. Jednak nie od razu. Jest to możliwe nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia (lub z niego zrezygnował).

Problemem tym zajmowała się [b]Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z 8 kwietnia 2009 r. (IBPP1/443-74/09/LSz)[/b]. Z pytaniem zwróciła się osoba, która w grudniu 2007 r. przekroczyła limit zobowiązujący do rozliczania VAT. Przez kolejne trzy miesiące składała deklaracje i opłacała VAT. Następnie zlikwidowała działalność z końcem marca (przychody nie przekroczyły 20 tys. zł).

Wnioskodawca ponownie założył firmę w kwietniu 2009 r. Izba skarbowa potwierdziła, że może korzystać ze zwolnienia od VAT. Wskazała, że licząc zgodnie z art. 113 ust. 11 ustawy o VAT termin od końca roku, tj. od 31 grudnia 2007 r., w którym wnioskodawca utracił prawo do zwolnienia od podatku, należy stwierdzić, że możliwość skorzystania ze zwolnienia mogła nastąpić nie wcześniej niż po upływie roku, czyli od 1 stycznia 2009 r.

[srodtytul]Kto nie korzysta [/srodtytul]

Nie zawsze przedsiębiorca może skorzystać ze zwolnienia podmiotowego. Nie stosuje się go do:

- importu towarów i usług,

- wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,

- dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca.

Ponadto nie ma ono zastosowania do podatników dokonujących dostaw:

- wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali,