Brak sukcesji podatkowej rozliczeń na rzecz izb gospodarczych

Zgodnie z postanowieniami ustawy o izbach gospodarczych przedsiębiorcy mogą się zrzeszać w izby gospodarcze będące organizacjami samorządów gospodarczych. Nadrzędnym celem izb jest reprezentowanie zrzeszonych w nich podmiotów, w szczególności wobec organów państwowych, oraz kształtowanie i rozpowszechnianie zasad etyki w działalności gospodarczej. Ponadto członkowie izb gospodarczych mają szansę aktywnego uczestnictwa w istotnych wydarzeniach branżowych, a także nawiązywania kontaktów biznesowych z kontrahentami. Możliwość przynależności do izb zazwyczaj uwarunkowana jest regularnym ponoszeniem obligatoryjnych składek na ich rzecz. Partycypacja w izbach gospodarczych nie jest obowiązkowa, jednak przynosi przedsiębiorcy wymierne korzyści, np. poprzez budowanie sieci relacji biznesowych. Dlatego za bezsporne należy uznać, że wydatki na opłacenie składek członkowskich w izbach gospodarczych ponoszone są w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia jego źródeł.

Ustawodawca przewidział pewne ograniczenia w zakresie zaliczania do kosztów podatkowych składek na rzecz organizacji, do których przynależność nie jest obowiązkowa, wprowadzając wyjątki od tej zasady. Jednym z nich są właśnie składki na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców, działających na podstawie odrębnych ustaw – do wysokości nieprzekraczającej łącznie w roku podatkowym kwoty odpowiadającej 0,15 proc. kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Zrozumiałe wydaje się stanowisko spółki przejmującej, zgodnie z którym jako sukcesor ogółu praw i obowiązków spółki przejmowanej spółka przejmująca uprawniona jest do wyliczenia tego limitu od łącznej kwoty wynagrodzeń wypłaconych w minionym roku przez obydwa podmioty. Co do zasady słuszne jest powoływanie się podmiotów przejmujących na ogólną zasadę sukcesji podatkowej, jeżeli ustawodawca nie wskazał inaczej w przepisach szczególnych. Przykładem takiej limitacji jest ograniczenie możliwości rozliczenia strat spółek przejmowanych przez spółki przejmujące, z tym że regulacja ta została wymieniona wprost w ustawie. Tym bardziej trudno jednoznacznie podzielić argumentację organu podatkowego, zgodnie z którą limit, o którym mowa w ustawie, ma zastosowanie jedynie do wynagrodzeń wypłaconych, a więc materialnie przekazanych jako wypłaty pracownikom zatrudnionym u podatnika w minionym roku. W konsekwencji limit ten nie może mieć zastosowania do spółki przejmowanej, ponieważ jej przejęcie nastąpiło dopiero w kolejnym roku podatkowym. Organ nie kwestionował wstąpienia spółki przejmującej w ogół praw i obowiązków spółki przejmowanej, jednak uznał, że sukcesji podatkowej nie należy rozszerzać na przejęcie uprawnień dotyczących prawa do odniesienia w ciężar kosztów wydatków na przedmiotowe składki obliczonych od sumy wynagrodzeń łączących się spółek.

W kontekście przywołanej interpretacji podatkowej podatnicy powinni mieć na uwadze prezentowaną przez organ selektywność w zakresie stosowania generalnej zasady sukcesji podatkowej. Ponieważ ustawa nie reguluje wprost takich przypadków, należy się liczyć w przyszłości z równie nieprzychylnymi interpretacjami organów podatkowych.