VAT: Faktura na 30 dni przed transakcją wzbudza kontrowersje

Już za kilkanaście dni podatnicy VAT obudzą się w nowej rzeczywistości. 1 stycznia 2014 r. wejdzie w życie ostatnia transza nowelizacji ustawy o VAT.

Zmianą, która na pierwszy rzut oka może cieszyć podatników, jest możliwość wystawienia faktury przed transakcją. Jednak nie wszystko złoto, co się świeci. A to, co miało życie ułatwić, niektórym je utrudni.

Nowa instytucja dla podatnika

– Obecnie przepisy o VAT nie mówią nic na temat wystawienia faktury przed transakcją. Po nowym roku ustawodawca da taką możliwość na 30 dni przed transakcją – wyjaśnia Aleksandra Plichta, starszy konsultant Accreo.

W praktyce oznacza to, że fakturę VAT będzie można sporządzić nawet 30 dni przed realizacją dostawy czy usługi. Schody zaczną się, gdy transakcja się opóźni albo w ogóle nie dojdzie do skutku.

– W takich sytuacjach mogą wystąpić duże trudności z rozliczeniem VAT. Już dziś pojawiają się wątpliwości, jak je rozwiązać, i można się spodziewać, że fiskus nie będzie rozstrzygał ich na korzyść przedsiębiorców – zauważa Małgorzata Militz, menedżer, doradca podatkowy z MMR Consulting.

Jej zdaniem w sytuacji, gdy do transakcji nie dojdzie, istnieje ryzyko, że organy podatkowe potraktują taką fakturę jako wystawioną w trybie art. 108 ustawy o VAT, czyli tzw. pustą. Już dzisiaj pojawiają się takie sygnały.

Kolejny problem może pojawić się wówczas, gdy kwoty na takiej fakturze podane są w walucie obcej i trzeba dokonać przeliczenia jej na złote.

– Tak naprawdę błędem jest, że polski ustawodawca w ogóle wprowadził jakikolwiek termin ograniczający możliwość wystawienia faktury – uważa Małgorzata Militz.

Unia nie ogranicza

Podkreśla, że przepisy unijne nic nie mówią o takim ograniczeniu. Obowiązek podatkowy w VAT jest, co do zasady, skorelowany z dostawą towarów czy wykonaniem usługi i do tego momentu wystawiona faktura nie powinna wywoływać żadnych skutków ani u sprzedawcy, ani u nabywcy. W związku z tym do takiej faktury wcale nie powinno być obowiązku wystawiania korekty.

Marcin Brzezin, starszy konsultant z Crido Taxand, uważa, że w razie anulowania transakcji fakturę wystawioną wcześniej trzeba skorygować do zera. Jeśli nie została w ogóle wprowadzona do obrotu, tj. kontrahenci się nią nie wymienili, można ją anulować.

Uciążliwe obowiązki

– Gdy transakcja się opóźni, a faktura była opłacona nawet częściowo, trzeba będzie ją skorygować i wystawić nową – podkreśla ekspert.