Rejestracja przedstawicielstwa spółki nie zabiera zwrotu VAT

Tak wynika z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r. (I FSK 1020/11, I FSK 553/11).

Czego dotyczył spór

Spółka z siedzibą na Węgrzech wystąpiła do polskiego fiskusa o zwrot VAT za lata 2005 – 2006. Podstawą wniosku był szczególny tryb zwrotu podatku dla tzw. podmiotów zagranicznych przewidziany w rozporządzeniu ministra finansów z 23 kwietnia 2004 r. (DzU nr 89, poz. 851; obecnie zasady zwrotu reguluje rozporządzenie z 29 czerwca 2011 r., DzU nr 136, poz. 797).

Fiskus odmówił. Wyjaśnił, że spółka nie wypełniła warunków z § 2 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia, bo w okresie od 31 grudnia 2003 r. do 4 października 2007 r. była zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.

Węgierska spółka nie zgadzała się z tym stanowiskiem. Co prawda miała zarejestrowane w Polsce przedstawicielstwo, jednak w jej ocenie formalna rejestracja numeru NIP przedstawicielstwa w Polsce nie przesądza, że spółka matka jest zarejestrowanym przedsiębiorcą w odniesieniu do jej pełnego przedmiotu działalności. Do  uznania za podatnika VAT niewystarczająca jest sama rejestracja, ale łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 15 ustawy o VAT.

Ponadto przedstawicielstwo jest podatnikiem VAT na terytorium Polski tylko w wyraźnie wskazanym zakresie działalności, tj. reklamy i promocji spółki matki. W zakresie opodatkowanych dostaw towarów i usług, których dotyczył wniosek o zwrot VAT, przedstawicielstwo nie było podatnikiem VAT.

Organ odwoławczy nie zmienił jednak zdania. Powtórzył, że podmiot ubiegający się o zwrot VAT nie może być formalnie zarejestrowanym podatnikiem VAT ani posiadać statusu podatnika VAT, tj. wykonywać samodzielnie działalności gospodarczej, bez względu na jej cel lub rezultat. W okresie objętym wnioskiem o zwrot w Polsce funkcjonowało przedstawicielstwo, które było zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.

Przegrana w pierwszej instancji

Ostatecznie spółka zaskarżyła odmowę do sądu administracyjnego. Wskazała, że jej rejestracja jest rezultatem pomyłki i nie powoduje utraty prawa do ubiegania się o zwrot VAT w drodze rozporządzenia. Rejestracja nie jest też warunkiem uzyskania statusu podatnika VAT.

Sąd pierwszej instancji przyznał rację fiskusowi. Zwrócił uwagę, że skarżąca, działając przez przedstawicielstwo w Polsce, korzystała z praw przewidzianych polskim podatnikom, np. z prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony w drodze składania deklaracji. W ten sposób uzyskiwała zwroty VAT.

W ocenie sądu nie do przyjęcia byłaby zatem teza, że spółka może korzystać jednocześnie z uprawnień wskazanych w ustawie o VAT oraz z prawa do zwrotu VAT na mocy rozporządzenia. Co więcej, skarżącą wykreślono z rejestru podatników VAT dopiero 4 października 2007 r. Sprawa zwrotu VAT na podstawie przepisów roz-

porządzenia dotyczy natomiast 2005 i 2006 r. Dlatego spółce, jako podatnikowi VAT zarejestrowanemu w Polsce przez cały 2005 i 2006 r., przysługiwało uprawnienie do korekt deklaracji VAT-7 składanych przez przedstawicielstwo, a następnie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

Pomyłka organu