„w sytuacji, gdy postanowienia regulaminów, uchwał lub statutów dają podstawy do użytkowania telefonu służbowego i samochodu służbowego przez udziałowca (tutaj będącego jednocześnie członkiem zarządu), tj. osoby niebędącej pracownikiem przedsiębiorcy, oraz przewidują zwrot kosztów wyjazdów służbowych (delegacji) w związku z realizacją zadań spółki, poniesione z tego tytułu wydatki stanowią – co do zasady – koszt uzyskania przychodów spółki.
Niemniej jednak powyższe postanowienia powinny również określać zakres bądź warunki realizacji tych wydatków”.
Z kolei Pierwszy Urząd Skarbowy w Rzeszowie w interpretacji z 17 czerwca 2005 (I US.VII/423/1156/7/05) uznał, że poniesione przez udziałowca spółki (będącego jednocześnie członkiem zarządu) z prywatnych pieniędzy wydatki na podróż służbową do Japonii (na co miał upoważnienie organów zarządczych firmy), w celu omówienia warunków współpracy z kluczowym klientem, miały ścisły związek z przychodami spółki, a zatem zostały poniesione na rzecz spółki. Zatem zwrot wydatków na noclegi i przejazdy jest dla niej kosztem podatkowym.
Na marginesie, za wątpliwe prawnie uzasadnienie wyłączenia takich wydatków z kosztów uzyskania przychodów uznać należy przepis dotyczący osób wchodzących w skład organu stanowiącego osoby prawnej (teoretycznie w przypadku spółki są to wszyscy wspólnicy), czyli art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o CIT.
Podróże nie na koszt spółki
Jeśli udziałowiec niebędący jednocześnie pracownikiem spółki ani członkiem zarządu uda się w podróż, by załatwiać interesy spółki, to według Izby Skarbowej w Katowicach (interpretacja z 18 kwietnia 2011, IBPBI/2/423-91/11/PC) zwrot wydatków związanych z tą podróżą jest wyłączony z kosztów podatkowych na mocy art. 16 ust. 1 pkt 38a ustawy o CIT.
Z przepisu tego bowiem jasno wynika, że wszelkie wydatki ponoszone na rzecz wspólników jako osób wchodzących w skład organu stanowiącego spółki (zgromadzenie wspólników), które nie mają charakteru wynagrodzenia z tytułu pełnionych funkcji, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
—a.kol.
Powinien on bowiem dotyczyć co najwyżej wydatków ponoszonych na rzecz wspólników tylko w związku z ich byciem wspólnikiem, a nie w związku z określonymi świadczeniami wzajemnymi wykonywanymi na rzecz spółki, w celu uzyskiwania przez nią przychodów.
Prywatny samochód
Zdarzyć się również może, że udziałowiec używa własnego samochodu, jeżdżąc w sprawach spółki, a ta zwraca mu wydatki. Czy będą to świadczenia jednostronne? Oczywiście nie.
Potwierdza to interpretacja Trzeciego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy z 17 listopada 2005 (PG-1-423-9/05):
„W przypadku używania samochodu osobowego obcego, w tym także udziałowca niebędącego pracownikiem spółki, podatnik obowiązany jest zwrócić koszty używania samochodu jego właścicielowi (posiadaczowi) bądź sam je ponosić. Zwrot kosztów używania samochodu prywatnego udziałowca nie jest jednostronnym świadczeniem ponoszonym na rzecz udziałowca w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 38”.
Musi jednak istnieć podstawa do odbywania przez udziałowca podróży własnym samochodem w interesach spółki. Dodatkowo, aby wydatki związane z używaniem prywatnego samochodu na potrzeby firmy mogły być uznane za koszt podatkowy, muszą być spełnione warunki określone w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o CIT (koszty te nie mogą przekraczać limitu tzw. kilometrówki i musi być prowadzona ewidencja przebiegu pojazdu).
Szkolenia
Także jeśli spółka sfinansuje udziałowcowi szkolenie, kurs czy studia, to moim zdaniem zasadne jest uznanie, że o ile są one związane z działalnością spółki i czynnościami wykonywanymi przez udziałowca na jej rzecz, wydatki te mogą być kosztem podatkowym, przy zastrzeżeniu istnienia – poza samym właścicielstwem – dodatkowych więzi łączących udziałowca ze spółką.
Potwierdza to interpretacja Urzędu Skarbowego w Jaworznie z 1 października 2004 (PD.III.423-3/WW/04), który wypowiedział się co do możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na szkolenie udziałowca (będącego jednocześnie członkiem zarządu) w zakresie nowoczesnych metod zarządzania przedsiębiorstwami.
Uznał, że gdy wydatek na szkolenie członka zarządu ma bezpośredni związek z pełnioną funkcją, nie można mówić o jednostronnych wydatkach na rzecz udziałowca: „pokrycie wydatków za ww. szkolenie (studia) członka zarządu stanowi dla spółki koszt uzyskania przychodów, przy założeniu że zostało poniesione w celu osiągnięcia przychodu. (...) Spółka powinna dysponować wymaganym przez prawo dowodem, że taki wydatek poniesiono i był niezbędny dla osiągnięcia przychodu firmy”.
Przychód do opodatkowania
Świadczenia otrzymywane przez udziałowców (akcjonariuszy) od spółek co do zasady są dla nich przychodami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT). W grę mogą jednak wchodzić zwolnienia przewidziane w art. 21 ustawy o PIT (np. dla diet i innych należności za czas podróży).
ZUS za jedynego udziałowca
Jak wskazują interpretacje organów podatkowych, przykładem jednostronnego świadczenia na rzecz wspólnika jest zapłata za niego składek ZUS ze środków spółki.
Ustawa o systemie ubezpieczeń
społecznych za osobę podlegającą obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uznaje także wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Zdaniem fiskusa to sam ubezpieczony jest zobowiązany do zapłaty składek z tego tytułu (zgodnie z przepisami spółka nie pełni obowiązków płatnika).
Poniesienie ich ciężaru przez spółkę jest niecelowe i jako jednostronne świadczenie na rzecz udziałowca wydatek taki jest wyłączony z kosztów podatkowych (zob. interpretacje izb skarbowych: w Warszawie z 26 sierpnia 2009, IPPB5/423-308/09-4/PS, i w Bydgoszczy z 27 kwietnia 2010, ITPB3/423-80/10/AW).
—a.kol.
Autorka jest doradcą podatkowym, współpracuje ze Spółką Doradztwa Podatkowego „Manugiewicz Trzaska i Wspólnicy
”
Zobacz serwis » Dobra Firma » Podatki i księgi » Podatek dochodowy » PIT i CIT » Koszty » Co można wrzucić w koszty » Wydatki na rzecz udziałowców i akcjonariuszy
