Konieczne zawiadomienia
O zamiarze korekty VAT zawiadamiamy dłużnika. Korekta może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynęło 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia przez dłużnika (należy liczyć od momentu doręczenia zawiadomienia dłużnikowi, także doręczenia zastępczego), nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia o zamiarze korekty.
Dodatkowym warunkiem korekty jest więc uzyskanie potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia o zamiarze korekty należnego VAT (art. 89a ust. 3 ustawy o VAT).
Składając deklarację podatkową z wykazaną korektą, trzeba dodatkowo (w osobnym piśmie) zawiadomić o tej korekcie właściwy dla siebie urząd skarbowy, podając kwotę korekty podatku należnego. W ciągu siedmiu dni od dnia dokonania korekty (tj. złożenia deklaracji podatkowej, w której zmniejszony został podatek należny) trzeba również zawiadomić o niej dłużnika, przesyłając kopię tego zawiadomienia do właściwego dla siebie urzędu skarbowego.
W grę wchodzi doręczenie zastępcze
Do zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego stosuje się odpowiednio przepisy ordynacji podatkowej (op) o doręczeniach (tak mówi art. 89b ust. 5 ustawy o VAT). Wynika z nich, że jeśli nie jest możliwe faktyczne dostarczenie pisma dłużnikowi, który nie odbiera korespondencji, skuteczne będzie tzw. doręczenie zastępcze.
Zgodnie z art. 150 op adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni. Umieszcza się je w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W tym wypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia siedmiodniowego okresu.
Zatem podatnik może skorzystać z ulgi na złe długi, nawet gdy otrzymał zwrot korespondencji z adnotacją „adresata nie zastano”.
„Jeśli dłużnik nie odebrał przesłanego pocztą za potwierdzeniem odbioru zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego z tytułu niezapłaconych wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, zastosowanie znajdzie art. 150 op i doręczenie będzie skuteczne wraz z upływem 14 dnia od pozostawienia przez pocztę zawiadomienia o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej” – czytamy w piśmie Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 3 listopada 2010 (ITPP1/443-773/10/KM, tak też Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 19 czerwca 2009, ILPP2/443-434/09-4/GZ).
Zapłata po korekcie
Jeśli po sporządzeniu korekty kontrahent ureguluje dług w jakiejkolwiek formie, wierzyciel ma obowiązek zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. Częściowe uregulowanie długu skutkuje obowiązkiem zwiększenia VAT należnego w odniesieniu do tej części (art. 89a ust. 4 ustawy o VAT).
Jak czytamy w piśmie Izby Skarbowej w Warszawie (interpretacja z 8 lipca 2010, IPPP1-443-444/10-4/AS), także sprzedaż całości lub części długu skutkuje obowiązkiem anulowania skutków korekty w odpowiednim zakresie:
„Podmiot, który zbył wierzytelność na rzecz faktora, otrzymując z tego tytułu część jej wartości, a wierzytelność ta uprzednio została objęta korektą podatku należnego (jako wierzytelność, której nieściągalność została uprawdopodobniona), ma obowiązek dokonania zwiększenia podatku należnego w części uzyskanej ze sprzedaży wierzytelności”.
Dlatego że jednym z warunków skorzystania z ulgi jest to, by objęte nią wierzytelności nie zostały zbyte: „art. 89a ust. 2 pkt 4 wyraźnie wskazuje, iż zbycie wierzytelności pozbawia podatnika możliwości skorzystania z uprawnienia przewidzianego w przepisie art. 89a ust. 1 ustawy.
Tym samym zbycie wierzytelności oznacza, iż podatnik otrzymał należność wynikającą z danej wierzytelności (nawet w takim wypadku, gdy otrzymał ją od podmiotu trzeciego, czyli od nabywcy wierzytelności). Zatem nieracjonalne ze strony ustawodawcy byłoby pozostawienie możliwości zbycia wierzytelności po dokonaniu korekty.
Zbycie wierzytelności po skorzystaniu z ulgi stanowi niewątpliwą przesłankę konieczności wykazania podatku należnego. W przeciwnym wypadku dochodziłoby do uzyskania nieuzasadnionej korzyści, tj. sytuacji w których dostawa towarów lub świadczenie usług nie byłyby obciążone podatkiem VAT”.
Umorzenie to nie zapłata
Organy podatkowe potwierdzają, że umorzenie całości bądź części wierzytelności (np. w postępowaniu naprawczym) nie może być traktowane jako forma uregulowania należności, o której mowa w art. 89a ust. 4 ustawy o VAT (interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 maja 2011, ILPP1/443-264/11-2/AK).
Izba zgodziła się ze stanowiskiem podatnika, że przez „uregulowanie należności”, o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć wyłącznie taki sposób wygaśnięcia zobowiązania, który prowadzi do zaspokojenia interesu wierzyciela, tj. spełnienie wobec wierzyciela świadczenia przez dłużnika (lub osobę trzecią) zgodnie z treścią stosunku zobowiązaniowego. W przypadku należności pieniężnych może to więc być np. zapłata należności w formie gotówkowej lub bezgotówkowej, potrącenie.
Także według Izby Skarbowej w Katowicach (interpretacja z 13 października 2010, lBPP2/443-605/10/WN) mimo że „umorzona została część zobowiązania, prawo do skorzystania z tzw. ulgi za złe długi oraz uprawnienie do skorygowania podatku należnego z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na podstawie art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług, przysługuje wnioskodawcy od całej niespłaconej kwoty".
a.kol.
CO MUSI ZROBIĆ DŁUŻNIK
Ten, kto dostał od kontrahenta zawiadomienie o zamiarze korekty VAT, ma dwa wyjścia: albo spłacić dług, albo skorygować odliczony podatek
W razie otrzymania zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego i nieuregulowania należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia dłużnik jest zobowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego, a w razie jego braku do odpowiedniego powiększenia kwoty VAT należnego o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur.
Powinien to zrobić poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia (art. 89b ustawy o VAT), co automatycznie skutkuje obowiązkiem zapłaty odsetek od zaległości podatkowych.
W razie częściowego uregulowania należności przed upływem wskazanego terminu korekta będzie dotyczyć jedynie podatku przypadającego na nieuregulowaną część należności. Natomiast spłata długu po korekcie (w całości lub w części) uprawnia do odpowiedniego zwiększenia VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano.
Te zasady dotyczą również dłużnika znajdującego się w upadłości, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 26 października 2010 (III SA/Gl 1257/10).
Czytamy w nim: „analiza art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 87 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze prowadzi do wniosku, że każdy dłużnik, który nie uregulował należności będącej nieściągalną wierzytelnością w 14-dniowym terminie tam wskazanym, jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia.
Ten obowiązek ciąży również na dłużniku, który znajduje się w upadłości układowej, ponieważ wynikający z art. 87 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze zakaz uregulowania należności będącej nieściągalną wierzytelnością tego obowiązku nie znosi”.
Oczywiście ze względu na warunki dotyczące osoby dłużnika – wskazane w art. 89a ustawy o VAT – może się zdarzyć, że ten nie będzie miał obowiązku korekty podatku, nawet nie płacąc zaległej wierzytelności, jeśli wskaże na przesłankę uniemożliwiającą wierzycielowi skorzystanie z ulgi na złe długi (np. gdy nie jest już podatnikiem VAT czynnym).
Czytaj również:
Jest ulga na złe długi mimo dłużnika w upadłości
Trzeba skutecznie powiadomić dłużnika
Wykorzystaj ulgę na złe długi
Zobacz serwis:
Podatki i księgi » VAT » Ulga na złe długi
