Okulary nie są kosztem uzyskania przychodu

- Prowadzę działalność gospodarczą, która wymaga pracy przy komputerze. Jestem krótkowidzem. Czy wydatki na zakup szkieł i oprawek mogę zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (są one niezbędne do wykonywania zleceń dla kontrahentów)? – pyta czytelnik

Z interpretacji indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe wynika, że takich wydatków nie można rozliczyć. Nie ma przy tym znaczenia, jakiego rodzaju działalność prowadzi przedsiębiorca.

Informatyk krótkowidz

W odpowiedzi z 12 marca 2009 (IPPB1/415-42/09-2/EC) Izba Skarbowa w Warszawie zajmowała się pytaniem informatyka prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą.

Kupił on okulary korekcyjne i wziął fakturę na firmę. Zapłaconą kwotę chciał bowiem zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Jego zdaniem przysługuje mu takie prawo. Przedsiębiorca argumentował, że wydatek ten ma ścisły związek z działalnością gospodarczą.

Bez okularów podatnik nie jest bowiem w stanie osiągnąć żadnego przychodu (nie mógłby pracować przy komputerze).

Zdaniem przedsiębiorcy zakup oprawek i szkieł nie ma stricte osobistego charakteru. Jednocześnie w katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodu zawartym w art. 23 ustawy o PIT nie wskazano zakupu okularów przez przedsiębiorcę.

Izba skarbowa nie zgodziła się ze stanowiskiem wnioskodawcy. W odpowiedzi powołała się na zawartą w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT ogólną definicję kosztów uzyskania przychodów.

Izba wyjaśniła, że w myśl tego przepisu, aby wydatek mógł być uznany za koszt podatkowy, powinien spełniać łącznie trzy warunki. Musi:

- pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub ze źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu albo zabezpieczenia źródła przychodów,

- nie znajdować się na liście wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów (art. 23 ust. 1 ustawy o PIT),

- być właściwie udokumentowany.

Zdaniem izby nie jest spełniony  pierwszy ze wskazanych warunków. W rozliczeniach działalności gospodarczej nie można bowiem uwzględnić wydatków uwarunkowanych stanem zdrowia osoby ją prowadzącej.

Mają one  charakter osobisty. Izba zauważyła, że osoba z wadą wzroku jest zmuszona do zakupu okularów z odpowiednimi szkłami, niezależnie od tego czy prowadzi firmę. Bezpośrednim celem jest więc ochrona wzroku, a nie osiągnięcie przychodów z działalności gospodarczej.

Lekarz i radca prawny

Podobne wnioski wynikają z odpowiedzi uzyskiwanych przez osoby wykonujące inne zawody.

W interpretacji z 10 lutego 2009 (ITPB1/415-790/08/AK) Izba Skarbowa w Bydgoszczy zajmowała się wnioskiem lekarza prowadzącego prywatną praktykę. Wyjaśniał on, że okulary są mu niezbędne do badania pacjentów, sporządzania dokumentacji medycznej i czytania fachowej prasy. Podkreślał, że gdyby ich nie miał, to nie mógłby z należytą starannością wykonywać swojego zawodu, a co za tym idzie  uzyskiwać przychodów.

Z kolei w piśmie z 27 stycznia 2009 (IPPB1/415-1312/08-2/EC) Izba Skarbowa w Warszawie odpowiedziała na pytanie radcy prawnego. Wskazał on, że wysokość przychodów z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej jest uzależniona od osobistej pracy umysłowej polegającej m.in. na czytaniu ogromnej liczby dokumentów.

Niezbędne mu są do tego okulary. Podatnik podkreślił, że okulary, których wartość chce zaliczyć do kosztów firmy, służą mu jedynie do pracy w kancelarii i w sądzie, czyli podczas wykonywania obowiązków zawodowych. Poza wykonywaniem obowiązków zawodowych nie musi bowiem z nich korzystać.

Te argumenty również nie przekonały fiskusa. W obu odpowiedziach uznał on, że wydatki nie są kosztem firmy. Organy podatkowe przywołały dokładnie te same argumenty  co Izba Skarbowa w Warszawie w odpowiedzi z 12 marca 2009 (opisanej wyżej i dotyczącej informatyka).

Słoneczne dla pilota wycieczek

Niekorzystną interpretację uzyskał również pilot wycieczek. Wyjaśnił, że jest po trzech operacjach z niedowidzeniem oka prawego w ok. 95 proc. Oko lewe również ma wadę (–1,75). Wnioskodawca nie może pracować przy komputerze dłużej niż cztery godziny dziennie z dużymi przerwami (tak wynika z zaświadczenia lekarza).

Poza tym potrzebuje specjalnych okularów przeciwsłonecznych (ochronnych) zgodnie z zaleceniem lekarza. Są mu niezbędne, bo w ramach działalności często wyjeżdża w regiony nasłonecznione i wietrzne (np. Egipt).

W odpowiedzi z 24 września 2010 (ILPB1/415-765/10-2/AMN) Izba Skarbowa w Poznaniu uznała, że w takiej sytuacji przedsiębiorca również nie ma prawa zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatków na okulary.

Argumentacja jest podobna: wydatki związane ze stanem zdrowia przedsiębiorcy mają charakter osobisty.

Przeznaczone do ochrony

Inaczej wygląda sytuacja, gdy przedsiębiorca nie kupuje okularów korekcyjnych, tylko typowo ochronne. Wtedy ma prawo zaliczyć ich wartość do kosztów.

Potwierdza to interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 21 stycznia 2011 (ILPB1/415-1201/10-4/AGr).

Z pytaniem zwrócił się podatnik, który w ramach działalności gospodarczej często wjeżdża na teren zakładów, gdzie panują zaostrzone środki bezpieczeństwa. Musi więc mieć odpowiedni strój roboczy (np. na terenie huty  buty z podeszwą metalową).

W czasie załadunku i wyładunku towaru, prac naprawczych czy zwykłego mycia i czyszczenia samochodu także powinien być odpowiednio ubrany w odzież ochronną.

Zapytał więc, czy kwoty zapłacone za kombinezon roboczy, buty ochronne, kask, kamizelkę ochronną, rękawice ochronne oraz okulary ochronne może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Izba skarbowa potwierdziła, że takie prawo mu przysługuje. Opisany strój jest bowiem przedsiębiorcy niezbędny do prowadzenia działalności, a więc uzyskiwania przychodów. Jednocześnie z pewnością nie są to wydatki o charakterze osobistym.

Czytaj również:

Kiedy wada wzroku daje prawo do ulgi rehabilitacyjnej

Przedsiębiorca nie rozliczy swoich okularów