Protokół z kontroli można kwestionować

Termin ten liczy się od dnia doręczenia protokołu. To w nim udokumentowany zostaje przebieg kontroli.

„Cel sporządzenia protokołu to utrwalenie danych dotyczących działalności kontrolowanego w celu ich wykorzystania do ewentualnego zweryfikowania przez organ kontroli deklarowanych zobowiązań podatkowych – w zależności od ustaleń kontroli – w drodze wydania decyzji wymiarowej bądź ograniczenia się do sporządzenia wyniku kontroli” – wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 sierpnia 2010 (II FSK 1504/10).

Dokument o konkretnej treści

Protokół powinien zawierać określoną treść. Jaką, mówi art. 290 § 2 ordynacji podatkowej (dalej op). Zgodnie z tym przepisem powinno w nim znaleźć się wskazanie kontrolowanego i osób kontrolujących.

Protokół powinien również określać przedmiot i zakres kontroli, miejsce i czas jej przeprowadzenia, opis dokonanych ustaleń faktycznych i dokumentację dotyczącą przeprowadzonych dowodów.

Bardzo ważnymi elementami protokołu są ocena prawna sprawy będącej przedmiotem kontroli oraz pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń lub wyjaśnień oraz prawie złożenia korekty deklaracji.

W protokole powinno również znaleźć się pouczenie o obowiązku zawiadomienia organu podatkowego przez kontrolowanego o każdej zmianie swojego adresu, jeżeli w toku kontroli podatkowej ujawniono nieprawidłowości (chodzi o zmianę, jaka nastąpi w ciągu sześciu miesięcy od dnia zakończenia kontroli podatkowej).

Powinna być również zamieszczona jasna informacja o skutkach niedopełnienia tego obowiązku.

Do protokołu powinny być dołączone załączniki w postaci protokołów z przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków.

Protokół jest sporządzany w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach. Jeden egzemplarz kontrolujący doręcza kontrolowanemu podatnikowi. W dniu doręczenia protokołu kontroli – w myśl art. 291 § 4 op – kontrola zostaje zakończona.

Termin doręczenia

Na tym tle czasami dochodzi do sporów. Przykładem jest wyrok NSA z 8 października 2009  (I FSK 165/08). Podatnik, powołując się właśnie na treść art. 291 § 4 op, twierdził, że doręczenie protokołu kontroli po upływie czasu jej trwania powoduje nieskuteczność tej czynności. NSA się z tym nie zgodził.

Jego zdaniem doręczenie protokołu kontroli po upływie czasu jej trwania nie powoduje nieskuteczności tej czynności. Sam protokół powinien być jednak sporządzony w terminie wskazanym w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli (dokument ten wskazuje termin, do którego kontrola powinna być zakończona).

Jeśli zatem inspektorzy sporządzą protokół z kontroli w terminie przewidzianym dla jej prowadzenia, to data doręczenia tego dokumentu nie będzie miała wpływu na ważność i skuteczność czynności dokonanej w trakcie kontroli.

Prawo do złożenia zastrzeżeń

Gdy kontrolowany podatnik otrzyma protokół, ma 14 dni, aby przedstawić ewentualne zastrzeżenia lub wyjaśnienia (robi to tylko wtedy, gdy nie zgadza się z ustaleniami protokołu; jeśli poczynionych przez inspektorów ustaleń nie kwestionuje, nie są konieczne żadne dodatkowe czynności).

Uwaga!

Terminu lepiej przestrzegać. Jeśli bowiem podatnik w ciągu wspomnianych 14 dni nie złoży żadnych zastrzeżeń ani wyjaśnień, przyjmuje się – na mocy art. 291 § 3 op – że nie kwestionuje ustaleń kontroli (czyli w praktyce akceptuje to, co ustalili pracownicy fiskusa).

Jeśli jednak podatnik zdecyduje się złożyć zastrzeżenia, kontrolujący będzie musiał je rozpatrzyć i w ciągu 14 dni od dnia ich otrzymania zawiadomić kontrolowanego o sposobie ich załatwienia. Warto jednak pamiętać, że na otrzymane w tym trybie zawiadomienie podatnikowi nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia.

Czytaj też:

Zobacz

»

Podatki i księgi

»