Jeśli rozdajesz stary sprzęt, musisz go wycenić i odprowadzić VAT

Wydaje się, że od 1 stycznia br. podatnicy mogą przyjąć tę drugą, w większości przypadków korzystniejszą dla siebie interpretację. Dlaczego? Otóż zmiana słowa „określony” na „określone” w art. 29 ust. 10 ustawy o VAT spowodowała, że inaczej wyceniamy wydawane nieodpłatnie towary.

[srodtytul]Trzeba opodatkować [/srodtytul]

Załóżmy, że firma ma stare komputery, które chce wymienić na nowocześniejsze. Kupowała je po 5000 zł za sztukę, teraz są warte o wiele mniej, np. około 200 zł. Ponieważ trudno byłoby jej znaleźć kupca, postanowiła przekazać je na cele dobroczynne.

Przy zakupie odliczyła VAT, musi więc przy darowiźnie wykazać podatek należny. Z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT wynika bowiem, że opodatkowane jest nieodpłatne przekazanie towarów na cele niezwiązane z przedsiębiorstwem, jeśli przy ich zakupie przysługiwało nam prawo do odliczenia (od tej zasady są oczywiście wyjątki, a samo pojęcie przekazania na cele związane z przedsiębiorstwem budzi spore wątpliwości, ostatnio jednak rozstrzygane na korzyść podatników w orzecznictwie sądowym).

[srodtytul]Wcześniej określony...[/srodtytul]

Jak ustalić podstawę opodatkowania przy darowiźnie komputerów? Czy jest to kwota, za którą je kupiliśmy, czyli w tym wypadku 5000 zł? Tak było do końca 2007 r. Z art. 29 ust. 10 ustawy o VAT wynikało bowiem, że podatek trzeba odprowadzić od ceny nabycia. Przepis ten mówił: „W przypadku dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2, podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów, a gdy cena nabycia nie istnieje, koszt wytworzenia określony w momencie dostawy tych towarów”.

[srodtytul]...teraz określone [/srodtytul]

Czy zasady obliczania podstawy opodatkowania zmieniły się po 1 stycznia 2008 r.? Art. 29 ust. 10 ustawy o VAT mówi teraz: „podstawą opodatkowania jest cena nabycia towarów (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów”.

Wynika z tego, że także cenę nabycia określa się w momencie przekazania towarów. Powodowałoby to, że w omawianej sytuacji firma zapłaci VAT tylko od takiej wartości komputerów, za jaką mogłaby sama je teraz kupić.

[srodtytul]Fiskus niezdecydowany [/srodtytul]

Co na to organy podatkowe? Wypowiadają się różnie. Spójrzmy na dwie interpretacje Izby Skarbowej w Katowicach. W pierwszej dotyczącej przekazanego na prywatne potrzeby samochodu (interpretacja z 13 maja 2008 r., IBPP3/443-102/08/AB/KAN-1469/02/08) czytamy: „w przypadku towarów przekazanych na cele osobiste podatnika podstawą opodatkowania jest cena nabycia tego towaru określona w momencie dostawy tego towaru, tj. w momencie przekazania towaru na cele osobiste. Oznacza to, że podstawą opodatkowania jest wprawdzie cena nabycia towaru, lecz skorygowana na dzień, w którym dochodzi do przekazania na cele osobiste podatnika przedmiotowych towarów, czyli wartość rynkowa”.

Podobną konkluzję znajdziemy w sprawie przekazywanego akcjonariuszowi – w wyniku likwidacji spółki – wyposażenia. Jak stwierdzono w [b]interpretacji Izby Skarbowej w Katowicach z 18 czerwca 2008 r. (IBPP3/ 443-352/08/AB)[/b]: „w przypadku towarów przekazywanych nieodpłatnie akcjonariuszowi po zakończeniu postępowania likwidacyjnego podstawą opodatkowania jest cena nabycia określona w momencie dostawy tych towarów, tj. w momencie przekazania ruchomości akcjonariuszowi. Oznacza to, że podstawą opodatkowania jest wprawdzie cena nabycia towarów, lecz skorygowana na dzień, w którym dochodzi do nieodpłatnego przekazania akcjonariuszowi przedmiotowych towarów, czyli wartość rynkowa”.

Inaczej było w sprawie rozpatrywanej przez [b]Izbę Skarbową w Warszawie (interpretacja z 16 kwietnia 2008 r., IP-PP2-443-357/08-2/PW)[/b]. Spółka oddawała pracownikom używane telefony oraz komputery. Jej zdaniem podstawą opodatkowania (czyli ceną nabycia, o której mowa w art. 29 ust. 10 ustawy o VAT) jest cena, za którą ten sprzęt kupiła. Izba skarbowa zgodziła się z tym poglądem.

[srodtytul]Żywność inaczej [/srodtytul]

Tego dylematu nie mają przedsiębiorcy, którzy przekazują na cele charytatywne żywność. Od 1 stycznia 2008 r. powinni płacić VAT od jej rzeczywistej wartości. Art. 29 ust. 10a ustawy o VAT mówi bowiem, że podstawą opodatkowania jest kwota, jaką w celu uzyskania w danym momencie takich towarów nabywca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa, musiałby zapłacić w warunkach uczciwej konkurencji niezależnemu dostawcy w Polsce (o ile nie jest wyższa niż cena nabycia lub koszt wytworzenia).

W ten sposób ustalamy ją przy darowiznach produktów spożywczych i napojów, w szczególności pieczywa, wyrobów piekarskich i ciastkarskich świeżych, czekolady i wyrobów cukierniczych, wód mineralnych i napojów bezalkoholowych. Muszą być przekazywane organizacjom pożytku publicznego (w rozumieniu ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie), z przeznaczeniem wyłącznie na cele prowadzonej przez nie działalności charytatywnej. Przy czym firma musi prowadzić szczegółową dokumentację potwierdzającą przekazanie towarów tym organizacjom.

[ramka][b]Zdaniem ekspertów[/b]

[b]Andrzej Nikończyk[/b] doradca podatkowy w Kancelarii Podatkowej Ożóg i Wspólnicy

Obecnie przedsiębiorcy muszą przy nieodpłatnym przekazaniu zużytego sprzętu określać podstawę opodatkowania według ceny nabycia w dniu darowizny. Z dniem 1 stycznia 2008 r. zmieniła się bowiem treść art. 29 ust. 10 ustawy o VAT. Kluczowe znaczenie ma tu zmiana słowa „określony”, które odnosiło się wyłącznie do kosztu wytworzenia, na „określone”, dotyczące zarówno ceny nabycia, jak i kosztu wytworzenia. Podatnicy mają więc obowiązek określać podstawę opodatkowania jako cenę nabycia (netto) rzeczy, jaką dostarczają, w wysokości, jaką musieliby ponieść na nabycie takiej samej rzeczy w dniu dostawy. Art. 29 ust. 10 ustawy o VAT zobowiązuje do określenia podstawy opodatkowania według ceny takiego towaru w dniu dostawy, a nie historycznej ceny nabycia. Jednak przepis ten działa w obie strony. Jeśli przedsiębiorca posiada towary, których wartość wzrosła po dniu nabycia (np. surowce), przy ich nieodpłatnej dostawie jest zobowiązany opodatkować aktualną ich wartość (wyższą), a nie cenę nabycia (niższą).

Z kolei art. 29 ust. 10a ustawy o VAT dotyczący artykułów żywnościowych nakazuje opodatkować dostawę według aktualnych cen danego rodzaju towarów z uwzględnieniem ich stanu, nie więcej niż wynosi cena ich nabycia. Dla podstawy opodatkowania przy dostawie tej grupy towarów nie będzie zatem mieć znaczenia wzrost cen po dniu ich nabycia.Przed 1 stycznia 2008 r. było inaczej. Z art. 29 ust. 10 ustawy o VAT wynikało, że cena nabycia powinna być określana na dzień nabycia, a nie dzień dostawy.

[b]Dorota Pokrop [/b] doradca podatkowy, menedżer w Ernst&Young

Ustalanie podstawy opodatkowanie według ceny nabycia z dnia nieodpłatnego przekazania towarów jest niewątpliwie słuszne w kontekście przepisów unijnych (art. 72 dyrektywy 2006/112/WE). Wynika z nich, że wartość przekazywanego bezpłatnie towaru powinna być określana na moment wydania, a nie jego pierwotnego zakupu (wytworzenia). Tym niemniej art. 29 ust. 10 ustawy o VAT ciągle budzi wiele wątpliwości, gdyż odwołuje się do ceny nabycia lub kosztu wytworzenia określonych na moment dostawy.