Czym się kierować przy wyborze oferty usług brokerskich

Planując złożenie zamówienia publicznego w jednej z procedur opisanych ustawą – Prawo zamówień publicznych z 29 stycznia 2004 r. (tekst jedn. DzU z 2013 e., poz. 907 ze zm.) trzeba rozstrzygnąć wiele ważnych kwestii – zwykle jest to przetarg nieograniczony. Przede wszystkim należy określić czy planowany wydatek przekroczy kwoty progowe, które determinują zarówno rodzaj procedury, jak i sam fakt stosowania ustawy. Jednak kwestia wysokości składki, jaką zaproponuje ubezpieczyciel w zamian za ochronę ubezpieczeniową jest pochodną zakresu ubezpieczenia, wartości przedmiotu ubezpieczenia, sum gwarancyjnych czy zastosowanych wyłączeń odpowiedzialności. Zmiennych prowadzących do końcowej kwoty jest wiele ?i ich samodzielne określenie jest niezwykle trudne.

W tym zakresie (jak we wszystkich innych) pomocy może przedsiębiorcy udzielić broker ubezpieczeniowy. Ten rodzaj pośrednictwa odbywa się na podstawie umowy-zlecenia i pełnomocnictwo udzielone jest przez przedsiębiorcę jako tak zwanego poszukującego ochrony ubezpieczeniowej. Umowa-zlecenie, jaką przedsiębiorca zawiera z brokerem (często niepisana) charakteryzuje się jednak tym, że jest zasadniczo bezpłatna, tj. płatność w postaci tzw. kurtażu bierze na siebie ubezpieczyciel. Od tej zasady istnieją odstępstwa.

Przykład

Zarząd Budynków Miejskich był obsługiwany przez brokera. Jednak tuż przed końcem okresu ubezpieczenia wypowiedział brokerowi „pełnomocnictwo", gdyż lepszą cenowo ofertę zaproponował agent ubezpieczeniowy. Broker wystąpił do ZBM o zwrot kosztów wykonywania zlecenia (opracowanie programu ubezpieczeniowego) ?o część wynagrodzenia oraz ?o naprawienie szkody, jakiej doznał (z art. 746 k.c.).

Powstające w praktyce (jak ?i w teorii prawa) obiekcje dotyczące odpłatności umowy brokerskiej nie zmieniły jednak stanowiska Urzędu Zamówień Publicznych co do wyłączenia stosowania ustawy w przypadku udzielania zamówienia publicznego na usługi brokerskie (informacja na stronach: http://www.uzp.gov.pl/cmsws/page/?D;693).

Uznano, że proces poszukiwania brokera ubezpieczeniowego, który następnie służyłby przedsiębiorcy swoją wiedzą ?w organizacji przetargu, zupełnie wymyka się ramom ustawowym. W tej sytuacji jej stosowanie byłoby niepotrzebną przeszkodą i zamiast ułatwić, jedynie utrudniłby udzielenie zamówienia.

Wolna konkurencja na rynku brokerskim sprawia, że podmioty publiczne otrzymują sporą liczbę propozycji udzielenia zlecenia na takie usługi. Oferty płyną zarówno od indywidualnych brokerów prowadzących jednoosobową działalność brokerską, jak i od międzynarodowych koncernów zatrudniających setki fachowców różnych dziedzin. Dokonanie wyboru nie jest łatwe. Ponadto ze strony podmiotów brokerskich, które nie spotkały się z akceptacją udzielającego zamówienia publicznego, łatwo o zarzut działania nieuczciwego czy wręcz patologicznego. Aby oddalić niebezpieczeństwo narażenia się na tego rodzaju zarzuty oraz dokonać najkorzystniejszego wyboru oferty, w praktyce stosuje się jednak zasady ustawy – Prawo zamówień publicznych. Tylko one według zlecających gwarantują zachowanie pełnej transparentności działania organizatora i uczciwej konkurencji między oferentami.

Głównym kryterium oceny ofert składanych w procedurach zamówienia publicznego jest zwykle cena. Umowa zlecenia usług brokerskich – jak już wskazałem – charakteryzuje się przeniesieniem odpłatności na ubezpieczyciela. Ponadto procentowa wysokość kurtażu jest zwyczajowa i stosunkowo jednolita u wszystkich ubezpieczycieli. To nie oznacza jednak, że przedsiębiorca nie ma prawa wiedzieć, jaki procent składki stanowi zapłatę dla brokera.

Przeciętne stawki kurtażowe (na podstawie informacji własnych):

- ?Ubezpieczenie mienia – 20 ?do 25 proc.

- ?Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej ogólnej – 20 do 25 proc.

- ?Ubezpieczenie grupowe na życie – 10 do 20 proc.

- ?Ubezpieczenie komunikacyjne – 12 do 14 proc.

- ?Gwarancje ubezpieczeniowe – 15 do 18 proc.

W związku z tym, że cena nie jest najwłaściwszym kryterium wyboru oferty usług brokerskich trzeba kierować się innymi wymaganiami. W tym zakresie znowu pomocny będzie art. 22. ustawy prawo zamówień publicznych. Przepis ten określa wymagania dotyczące podmiotów ubiegających się o zamówienie publiczne. Formułując pod ich adresem określone wymogi można równocześnie ocenić poziom ich spełnienia.

I tak ustawa pozwala ocenić oferenta np. według: posiadanej wiedzy i doświadczenia ?(art. 22 ust. 1 pkt 2).

W przypadku brokera pomocne w tym zakresie mogą okazać się referencje innych podmiotów, zwłaszcza publicznych i o podobnych potrzebach ubezpieczeniowych. Nie bez znaczenia jest okres prowadzenia działalności brokerskiej oraz ukończone kursy i szkolenia.