Jak wygrać walkę ze śmieciówkami

Jakie zmiany, z punktu widzenia PIP, powinny się znaleźć w kodeksie pracy?

Od lat postulujemy, aby z kodeksu pracy jasno wynikało domniemanie istnienia stosunku pracy w sytuacji, gdy dana osoba, bez względu na nazwę kontraktu, jest zatrudniona jak pracownik. Czyli pracuje w miejscu i czasie określonym przez przedsiębiorcę i pod jego kierownictwem. Wówczas inspektor pracy miałby realną podstawę do ustalania, że dany kontrakt został zawarty niezgodnie z prawem, tylko po to, by ominąć obowiązek zapłaty składek ZUS, bądź też pracodawca chce zaoszczędzić na przywilejach przysługujących pracownikom. Obecnie ustalenie istnienia stosunku pracy należy wyłącznie do sądów pracy, ale takie procesy są bardzo trudne i długotrwałe, przez to ta droga jest nieskuteczna.

Choć wprowadzenie domniemania istnienia stosunku pracy oznaczałoby poważne konsekwencje dla nieuczciwych przedsiębiorców, to zgodnie z konstytucją praca pozostaje pod ochroną państwa. Gdzieś musi być granica liberalnego podejścia do prawa pracy. Rolą państwa jest jej określenie.

Minister pracy, na wniosek inspekcji, przymierza się do zmiany kodeksu, aby umowa z pracownikiem była zawierana przed rozpoczęciem dniówki, a nie – jak obecnie – do końca pierwszego dnia pracy.

To bardzo ważna zmiana. Choć z naszych statystyk wynika, że inspektorzy wykrywają w ciągu roku kilkanaście tysięcy przypadków zatrudnienia bez umowy o pracę czy zgłoszenia zatrudnionego do ubezpieczeń w ZUS, tak naprawdę skala zatrudnienia na czarno jest znacznie większa. Do takiej statystyki nie wliczają się bowiem sytuacje, gdy pracodawca twierdzi, że wszyscy zatrudnieni są pierwszy dzień w pracy i zgodnie z przepisami ma czas do końca dnia na podpisanie z nimi umów. Pracownicy, którym bardzo zależy na utrzymaniu takiej pracy jako źródła utrzymania, nie chcą się przyznać przed inspektorem, że tak naprawdę pracują w ten sposób już od miesięcy. Jeśli uda się wprowadzić taką zmianę, inspektor czarno na białym będzie widział, kto jest zatrudniony legalnie, a kto pracuje bez umowy. Taka zmiana powinna być też korzystna dla firm. Praca na czarno to oszczędności dla nieuczciwych firm, które nie płacą podatków i składek ZUS, przez co wypierają z rynku uczciwych przedsiębiorców.