Sławomir Paruch, radca prawny, partner w kancelarii Raczkowski i Wspólnicy
W orzecznictwie SN panuje zgoda, że dopuszczalne jest wcześniejsze rozwiązanie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, jeżeli strony przewidziały taką możliwość w samej umowie.
Powstała jednak wątpliwość, czy strony muszą w niej wskazać przyczyny uzasadniające wcześniejsze rozwiązanie kontraktu i jaki powinien być stopień ich szczegółowości.
W omawianej sprawie przyczyny zostały określone jako „ustanie okoliczności uzasadniających dalsze obowiązywanie umowy". Przedmiotem sporu było to, czy tak ogólnie określony powód może uzasadniać rozwiązanie kontraktu o zakazie konkurencji.
W wyroku z 16 czerwca 2011 r. (III BP 2/11) SN uznał, że ustanie zasadności dalszego obowiązywania umowy jest wystarczająco konkretną przyczyną uzasadniającą jej wcześniejsze rozwiązanie. Analogiczne stanowisko zajął SN w wyroku z 7 czerwca 2011 r. (II PK 322/10). Wskazał, że skorzystanie przez pracodawcę z uzgodnionego w umowie prawa do jej wcześniejszego rozwiązania nie wymaga wskazania ani nawet istnienia szczególnej, konkretnie wymienionej w tej umowie przyczyny. Pracodawca ma zatem prawo rozwiązać wcześniej kontrakt w każdym przypadku, gdy uzna, że ustały przyczyny uzasadniające dalsze jego trwanie (zakładając oczywiście, że strony przewidziały w umowie taką możliwość).
Ocena, czy ustały okoliczności uzasadniające obowiązywanie umowy, należy wyłącznie do pracodawcy i nie podlega weryfikacji sądowej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy strony wyraźnie przewidziały i nazwały w kontrakcie konkretne okoliczności powodujące ustanie zasadności jej obowiązywania. Wówczas, rozwiązując umowę, pracodawca musi wykazać, że zaszły te konkretne okoliczności.