Do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej trafił wniosek Iwony Hickiewicz, głównego inspektora pracy, o zmiany w kodeksie pracy i ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Mają one pomóc inspektorom w kontrolowaniu legalności zatrudnienia.
Kodeks do zmiany
Główny inspektor pracy chce zmodyfikować art. 29 § 2 k.p. Proponuje wprowadzić obowiązek zawarcia umowy o pracę na piśmie przed dopuszczeniem zatrudnionego do wykonywania obowiązków. Obecnie można ją podpisać do końca pierwszego dnia pracy. Jeśli zatrudnienie będzie odbywało się na podstawie jedynie ustnej umowy, pracodawca będzie zobowiązany potwierdzić na piśmie podstawowe warunki zatrudnienia, np. godziny pracy, wysokość wynagrodzenia oraz okres, na jaki umowa została zawarta.
Znacznie poważniejsza w skutkach propozycja dotyczy zmiany w art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Chodzi o to, żeby przedsiębiorca musiał zgłosić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych fakt zatrudnienia, zanim dopuści nowo przyjętego do obowiązków, a nie, jak jest teraz, w ciągu siedmiu dni.
– Zgłoszenie zatrudnienia do ZUS ma zasadnicze znaczenie, bo zawartych umów o pracę poza ZUS nigdzie się nie rejestruje – mówi prof. Marcin Zieleniecki, ekspert NSZZ „Solidarność". – Obecnie fakt zawarcia umowy o pracę trzeba zgłosić do ZUS w ciągu siedmiu dni, co może prowadzić do dziwnych sytuacji, np. po tygodniu pracodawca może podrzeć umowę i podpisać z zatrudnionym następną, na kolejny okres. A w razie kontroli będzie tłumaczył, że zgodnie z przepisami ma jeszcze czas na zgłoszenie go do ZUS – wyjaśnia profesor Zieleniecki.
Doświadczenia inspektorów pracy pokazują, że do nieprawidłowości najczęściej dochodzi w branży budowlanej, przy zatrudnianiu sezonowym w rolnictwie, albo gdy pracodawca szuka zastępstwa za legalnie zatrudnionego pracownika przebywającego na długotrwałym zwolnieniu lekarskim czy urlopie. Wielu pracodawców bezprawnie zatrudnia także „na próbę", bez umowy, która, jak się później okazuje, nie została podpisana „z braku czasu". Proponowane zmiany mają ułatwić inspektorom interweniowanie w takich przypadkach.