Szef nie płaci, pracownik wypowie umowę

Zgodnie z kodeksem pracy wynagrodzenie powinno być wypłacane co najmniej raz w miesiącu, w stałym i określonym w umowie terminie. Pracodawca musi je wypłacić w ciągu pierwszych dziesięciu dni następnego miesiąca (art. 85 § 1 i 2 k. p.).

Nie w każdym jednak wypadku pracownik może od razu rozwiązać umowę z tego powodu. Jest to dopuszczalne tylko wówczas, gdy naruszenie to miało ciężki charakter.

Istotne naruszenie

O ciężkim naruszeniu obowiązków można mówić wtedy, kiedy pracodawca świadomie lub w wyniku rażącego niedbalstwa nie wywiązuje się z obowiązków wobec pracownika, wskutek czego naraża go na szkodę (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 listopada 2010 r., sygn. I PK 83/10). Otrzymanie wypłaty w terminie jest dość istotne, choćby z tego względu, że pracownik może nią dysponować i uregulować stałe zobowiązania, takie jak: czynsz za mieszkanie, rachunek za energię, rata kredytu itp.

Nie ma tu znaczenia, czy firma posiada środki finansowe na wypłatę wynagrodzeń, czy też nie. Trudności finansowe nie usprawiedliwiają opóźnień w wypłacie pensji, gdyż ryzyko prowadzonej działalności ponosi pracodawca, nie zaś zatrudnieni (wyrok SN z 4 kwietnia 2000 r., sygn. I PKN 516/99).

Pracodawca powinien płacić zatrudnionemu do dziesiątego dnia kolejnego miesiąca pracy

Pracownik może natychmiast rozwiązać umowę o pracę również wówczas, gdy pracodawca bez powodu nie wypłaca mu części wynagrodzenia (określonego składnika), mimo iż wie, że się pracownikowi należy (wyrok SN z 8 sierpnia 2006 r., sygn. I PK 54/06). Jednakże w tym wypadku nie zawsze naruszenie to będzie ciężkie. Szczególnie gdy pracodawca sporadycznie nie wypłaca komuś drobnej części jego zarobków, a zainteresowany i jego rodzina nie ponoszą żadnej straty (wyrok SN z 5 czerwca 2007 r., sygn. III PK 17/07).

Przykład

Pracodawca od pół roku nie wypłaca Agacie S. wynagrodzenia. Z tego powodu kobieta zalega z opłatami za czynsz i energię. Nie spłaca też rat kredytu, w związku z czym bank wypowiedział jej umowę. Musiała dodatkowo zapłacić odsetki. W tym wypadku Agata S. mogłaby rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Pracownik powinien złożyć pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy ze skutkiem natychmiastowym. Musi też podać przyczynę takiego rozwiązania i szczegółowo to uzasadnić.

Zainteresowany ma miesiąc na złożenie oświadczenia. Termin ten liczy się od dnia, w którym dowiedział się on, że pracodawca nie wypłacił mu w terminie pensji, czyli od daty wypłaty wynagrodzenia (art. 52 § 2 k.p. – por. wyrok SN z 8 sierpnia 2006 r., sygn. I PK 54/06).

Jeśli rozwiązanie umowy przez zatrudnionego nastąpi z winy pracodawcy, to pracownik może się domagać od firmy odpowiedniej rekompensaty. Przysługuje mu mianowicie odszkodowanie w wysokości pensji, którą otrzymałby za cały okres wypowiedzenia (w wypadku umowy na czas nieokreślony) lub za okres dwóch tygodni – w wypadku umów zawartych na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy.

Jeśli w umowie został ustalony dłuższy okres wypowiedzenia, np. sześciomiesięczny, to pracownikowi należy się odszkodowanie za ten właśnie okres.