Różnice między oddziałem a przedstawicielstwem

Przedsiębiorcy zagraniczni, wykonujący działalność gospodarczą poza granicami Polski, mogą tworzyć w naszym kraju swoje oddziały i przedstawicielstwa. Zasady ich tworzenia i funkcjonowania  reguluje rozdział 6 ustawy z  2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej.

Tylko określone cele

Celem utworzenia przez przedsiębiorcę zagranicznego oddziału jest prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Polski w zakresie przedmiotu  swojej działalności.

Oddział zakłada jeden przedsiębiorca zagraniczny, tj. osoba zagraniczna wykonująca działalność gospodarczą poza terytorium Polski (pełna definicja przedsiębiorcy zagranicznego  w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej).

Uwaga!

Trzeba wyraźnie zastrzec, że nie jest możliwe tworzenie wspólnych oddziałów przez więcej niż jednego przedsiębiorcę.

Oddział to wyodrębniona i samodzielna część działalności gospodarczej, która jest wykonywana przez przedsiębiorcę zagranicznego poza własną siedzibą. Jednocześnie oddział nie posiada osobowości prawnej i prawnie odrębnego majątku. Skutki działań oddziału rzutują bezpośrednio na przedsiębiorcę zagranicznego.

Przykład

Oddział przedsiębiorcy zagranicznego X wszedł w spór z przedsiębiorcą krajowym. Oddział nie może być pozwany przed sąd.

Stroną postępowania będzie przedsiębiorca zagraniczny.

Zakres przedmiotowy działalności przedstawicielstwa jest ograniczony do prowadzenia na terytorium Polski reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego. Przedstawicielstwo może założyć przedsiębiorca zagraniczny a także osoba zagraniczna powołana do promocji gospodarki kraju siedziby.

Przedstawicielstwo  nie posiada samodzielności prawnej, w całym zakresie swojej działalności, jest jedynie wyodrębnioną jednostką organizacyjną. Przedstawicielstwo działa bezpośrednio w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego.

Różne regulacje

Przedsiębiorcy zagraniczni mogą tworzyć oddziały na terytorium Polski na zasadzie wzajemności, jeśli ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

Inaczej sytuacja przedstawia się w stosunku do przedsiębiorców zagranicznych:

z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do Unii Europejskiej oraz państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, którzy mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi.

Tacy przedsiębiorcy mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi.

Do tworzenia oddziałów w tym wypadku stosuje się odpowiednio art. 13 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedsiębiorcy zagraniczni z omawianych państw mogą wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Polski na podstawie i w zakresie przewidzianym w stosownych aktach regulacyjnych wydanych przez właściwe organy administracji publicznej.

Inna regulacja byłaby niezgodna z zasadą swobody przedsiębiorczości zawartą w art. 43 TWE. Państwo członkowskie UE nie może również warunkować wykonywania prawa do przedsiębiorczości przez obywateli innego państwa członkowskiego od posiadania analogicznego prawa przez obywateli własnych na terenie tego państwa członkowskiego.

Od czego zacząć

Przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców.

W przypadku przedsiębiorców zagranicznych sposób wypełnienia tego obowiązku regulują przepisy ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym.

Niezależnie od tych regulacji przedsiębiorca zagraniczny jest zobowiązany:

- podać imię i nazwisko oraz adres na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osoby upoważnionej w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego;

- dołączyć poświadczony notarialnie wzór podpisu tej osoby;

- jeżeli działa na podstawie aktu założycielskiego, umowy lub statutu, złożyć ich odpisy do akt rejestrowych oddziału wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski.

W przypadku gdy przedsiębiorca zagraniczny utworzył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej więcej niż jeden oddział, złożenie tych dokumentów może nastąpić w aktach jednego z oddziałów, z tym że w aktach rejestrowych pozostałych oddziałów należy wskazać ten oddział, w którego aktach złożono wskazane dokumenty, wraz z oznaczeniem sądu, w którym znajdują się akta, i numer oddziału w rejestrze.

Jeżeli istnieje lub wykonuje działalność na podstawie wpisu do rejestru, złożyć do akt rejestrowych oddziału odpis z tego rejestru wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski.

Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział jest obowiązany ustanowić osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (chodzi w istocie o przedstawiciela upoważnionego do reprezentacji na mocy oświadczenia woli przedsiębiorcy zagranicznego).

Ratio legis tego obowiązku wynika z tego, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie posiada zdolności do czynności prawnych, a przedsiębiorca zagraniczny nie może skutecznie dokonywać czynności prawnych związanych z prowadzeniem oddziału, pozostając jednocześnie w kraju swojego pochodzenia.

Uwaga!

Przygotuj się dobrze do spełnienia powyższych wymogów, zbierz od razu wszystkie dokumenty. To zdecydowanie skróci czas trwania postępowania.

Jak wynika z praktyki, procedura rejestracji oddziału trwa zazwyczaj sześć – siedem tygodni. Trzeba pamiętać, że oddział może rozpocząć działalność już po wpisaniu do rejestru przedsiębiorców.

Zakaz działania

Minister właściwy do spraw gospodarki wydaje decyzję o zakazie wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę zagranicznego w ramach oddziału, w przypadku gdy:

- oddział rażąco narusza prawo polskie lub nie wykonuje obowiązku informowania ministra właściwego ds. gospodarki o zmianach stanu faktycznego i prawnego w zakresie okoliczności dotyczących likwidacji przedsiębiorcy zagranicznego, który utworzył oddział, oraz utracenia przez niego prawa wykonywania działalności gospodarczej,