Nie wszyscy niepełnosprawni mają dłuższe wakacje

Prawo do dziesięciu dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym nie przysługuje każdemu pracownikowi niepełnosprawnemu. Mają je jedynie osoby zaliczone do znacznego bądź do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

Tak wynika z art. 19 ust. 1 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=69048B74C1EB5997F968EA1DDAEBE3E3?id=257066]ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92 ze zm.[/link]; dalej ustawa o rehabilitacji).

Tych dodatkowych dni wakacyjnych, podobnie jak w przypadku zwykłego urlopu wypoczynkowego, uprawniony pracownik nie może się zrzec. Jeśli ich nie wykorzysta w jednym roku, przechodzą na rok następny. A gdy odchodzi z firmy, mając niewybrany ten urlop, powinien otrzymać w zamian ekwiwalent pieniężny.

[srodtytul]Pierwszy i kolejne [/srodtytul]

Pierwszy urlop dodatkowy pracownik uzyska po przepracowaniu roku, licząc od dnia zaliczenia go do jednego z dwóch wymaganych stopni niepełnosprawności. Ustawa o rehabilitacji nie określa jednak, kiedy taki podwładny nabywa prawo do kolejnych urlopów. Milczy też w kwestii zasad wykorzystywania czy pomniejszania tego wypoczynku.

W art. 66 odsyła natomiast do kodeksów: [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=FEBF877810A694D887EFA3AF1E7616A4?n=1&id=133093&wid=296180]postępowania administracyjnego[/link], [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=86F27ADE2102E1D67842E76D535F1BD1?id=70928]cywilnego[/link] oraz [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=B5E347C50E4D2860978BAD3D891C7A48?n=1&id=76037&wid=337521]pracy[/link] – w sprawach w niej nieunormowanych.

Zatem prawo do kolejnego dodatkowego urlopu wypoczynkowego osoba zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nabywa – zgodnie z art. 153 § 2 k.p. – 1 stycznia każdego roku kalendarzowego, jeśli pozostaje w zatrudnieniu.

Uzyskanie dodatkowych dziesięciu dni wypoczynku powoduje zwiększenie łącznej liczby dni urlopowych w roku kalendarzowym, uwzględniając uprawnienia urlopowe z art. 154 § 1 k.p. W sumie więc pracownik niepełnosprawny w stopniu znacznym lub umiarkowanym może odpoczywać przez:

- 30 dni – jeżeli jest zatrudniony krócej niż dziesięć lat,

- 36 dni – gdy jego ogólny staż pracy wynosi co najmniej dziesięć lat.

W tym mieszczą się cztery dni urlopu na żądanie, które podwładny może wykorzystać w danym roku kalendarzowym.

[srodtytul]Ważny jest staż[/srodtytul]

Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i jego wymiar, wliczamy okresy:

- poprzedniego zatrudnienia – bez względu na przerwy między nimi i sposób ustania stosunku pracy,

- jednoczesnego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem kolejnego stosunku pracy – gdy dana osoba jest zatrudniona równocześnie na dwóch etatach,

- tzw. zaliczalne, czyli takie, które nie są naprawdę okresami zatrudnienia, ale na mocy przepisów szczególnych uwzględniamy je w ogólnym stażu pracy, np. czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych,

- nauki – udokumentowane dyplomem bądź świadectwem ukończenia danej szkoły; według wskazań art. 155 k.p.

[ramka][b]Przykład 1[/b]

Pani Zosia została zatrudniona na cały etat 1 stycznia 2009 r. Dostarczyła pracodawcy dyplom ukończenia studiów 15 września 2007 r. i świadectwo pracy z poprzedniej firmy, gdzie była zatrudniona od 1 listopada 2007 r. do 30 czerwca 2008 r.

Zatem okres zatrudnienia, od którego zależy wymiar urlopu u nowego pracodawcy, to osiem lat i osiem miesięcy, a więc 1 stycznia 2009 r. miała prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego.

Ponieważ pani Zosia ma orzeczenie o zaliczeniu jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wydane 4 czerwca 2008 r., prawo do dodatkowych dziesięciu dni urlopu uzyskała 5 grudnia 2009 r.

Przepracowała bowiem w poprzednim zakładzie pracy 26 dni od dnia wydania orzeczenia, a więc roczny staż wymagany przy dodatkowym urlopie uzyskała po przepracowaniu u nowego pracodawcy 11 miesięcy i 4 dni.

W kolejnym roku kalendarzowym, czyli 1 stycznia 2010 r., była już uprawniona do 30 dni urlopu wypoczynkowego, a 1 maja 2010 r. do następnych sześciu dni, wynikających ze stażu pracy.[/ramka]

[srodtytul]Na części etatu[/srodtytul]

Gdy zatrudniamy pracownika zaliczonego do znacznego bądź do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na niepełny etat, łączny wymiar urlopu (po dodaniu urlopu dodatkowego) przeliczamy zgodnie z art. 154 § 2 k.p.

Zatem adekwatnie do wielkości etatu, biorąc za podstawę 20 lub 26 dni.

[ramka][b]Przykład 2[/b]

Pani Zosia z przykładu 1 zawarła z pracodawcą aneks do angażu, zmieniający wymiar jej czasu pracy z pełnego etatu na 3/4 etatu od 1 września 2010 r.

Wymiar przysługującego jej urlopu na 2010 r. obliczamy następująco:

- od 1 stycznia do 30 sierpnia 2010 r. (36 dni : 12 miesięcy) x 8 miesięcy = 24 dni

- od 1 września do 31 grudnia 2010 r. (36 dni x 3/4) = 27 dni : 12 = 2,25 dnia x 4 miesiące = 9 dni

Pani Zosi w 2010 r. należy się łącznie 33 dni urlopu wypoczynkowego.[/ramka]