Angaż bezterminowy wolno zmienić

Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy lub płacy, określone w art. 42 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=1288079C8A806B4039D19A8B496CF333?id=76037]kodeksu pracy[/link], jest podstawowym sposobem zmiany treści stosunku pracy poprzez jednostronne oświadczenie pracodawcy. Jest ono konieczne wówczas, gdy zmiana ta dotyczy istotnych warunków pracy lub płacy albo jest niekorzystna dla pracownika.

Jednakże [b]zakres wypowiedzenia zmieniającego został ograniczony w art. 42 § 1 k.p. tylko do warunków pracy i płacy. Oznacza to, że jedynie w tym zakresie pracodawca może się posłużyć wypowiedzeniem zmieniającym. Nie może go natomiast zastosować do zmiany rodzaju umowy o pracę. [/b]

[b]Zatem modyfikacja polegająca na zmianie rodzaju umowy o pracę z umowy na czas nieokreślony na umowę na czas określony nie może nastąpić poprzez wypowiedzenie zmieniające.[/b]

Podobnie też wskazywał Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 28 kwietnia 1994 r. ([b]I PZP 52/93[/b]), stwierdzając wyraźnie, że nie jest dopuszczalna – przez dokonanie wypowiedzenia zmieniającego ([b]art. 42 § 1 k.p.[/b]) – zmiana rodzaju umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony na umowę na czas określony.

[srodtytul]Przegrana w sądzie[/srodtytul]

W praktyce powstają jednak wątpliwości, jakie byłyby skutki takiego wypowiedzenia zmieniającego. Otóż podkreślić należy, że byłoby ono skuteczne i powodowałoby zmianę rodzaju umowy o pracę. Jednakże pracownik w drodze powództwa mógłby dochodzić przed sądem przywrócenia poprzedniego rodzaju umowy o pracę.

Podobnie też podnosił Sąd Najwyższy w wyroku z 19 stycznia 2000 r. ([b]I PKN 495/99[/b]), stwierdzając, że nawet niedopuszczalna zmiana umowy o pracę na czas nieokreślony na umowę o pracę na czas określony w trybie wypowiedzenia warunków pracy (art. 42 k.p.) jest skuteczna i może być wzruszona na podstawie orzeczenia sądu przywracającego do pracy na poprzednich warunkach.

[ramka][b]Przykład[/b]

Adam Z. zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony otrzymał wypowiedzenie zmieniające, w którym pracodawca wypowiedział mu dotychczasowy rodzaj umowy o pracę, proponując jego zmianę z umowy na czas nieokreślony na umowę na czas określony wynoszący osiem miesięcy. Pracownik po otrzymaniu tego wypowiedzenia wystąpił z powództwem do sądu pracy o przywrócenie dotychczasowego rodzaju umowy o pracę. Wskazywał, że złożone mu wypowiedzenie zmieniające jest niedopuszczalne, bo dotyczy rodzaju umowy o pracę. Sąd uwzględnił jego powództwo i przywrócił mu zatrudnienie na czas nieokreślony.[/ramka]

[srodtytul]Za porozumieniem jest dobrze[/srodtytul]

[b]Zmiana rodzaju umowy o pracę może nastąpić na podstawie porozumienia pracodawcy z pracownikiem, np. w formie aneksu do umowy.[/b] Porozumienie to nie musi być sporządzone w formie pisemnej, choć dla celów dowodowych z pewnością zawsze lepiej jest, gdy zostało zawarte w takiej formie.

Zwykle następuje to poprzez złożenie przez pracodawcę pisemnej propozycji pracownikowi i wyrażeniu przez niego zgody. W ten sposób możliwe więc byłoby dokonanie zmiany umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony na umowę na czas określony.

Wskazywał na to również Sąd Najwyższy w wyroku z 29 września 1998 r. ([b]I PKN 289/98 [/b]), stwierdzając, że zmiana umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w umowę na czas określony wskutek zgodnego oświadczenia woli stron nie narusza art. 18 § 1 k.p. Wynika to z faktu, że regulacja zawarta w art. 18 § 1 k.p. nie może być rozumiana jako przeszkoda do zmiany w umowie stron rodzaju pracy pracownika, czasu trwania jego stosunku pracy czy innych jego elementów.

[b]Zmiana rodzaju angażu z zawartego na czas nieokreślony w taki, który obowiązuje na czas określony, może być na podstawie porozumienia stron dokonana w każdym czasie, a więc także w czasie urlopu, zwolnienia lekarskiego pracownika lub innej jego nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Ponadto zmiana ta może także dotyczyć pracowników w wieku przedemerytalnym, szczególnie chronionych związkowców lub kobiet w ciąży.[/b] Nie obowiązują tu bowiem zakazy istniejące przy wypowiedzeniu zmieniającym.

Tak też wskazywał Sąd Najwyższy w wyroku z 8 kwietnia 1998 r. ([b]I PKN 29/98[/b]), stwierdzając, że porozumienie stron zmieniające warunki płacy nie podlega ocenie według reguł określonych w art. 42 § 2 k.p.

[ramka][b]Przykład[/b]