- na stanowiskach, gdzie występują przekroczenia dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych,
- ciężarnych,
- opiekujących się dziećmi do czterech lat, chyba że wyrażą na to zgodę.
[srodtytul]Ile roboty w tygodniu[/srodtytul]
Specyfika ruchu ciągłego polega również na tym, że dopuszcza przedłużenie czasu pracy do przeciętnie 43 godzin na tydzień. Limit ten musi się bilansować w czterotygodniowym okresie rozliczeniowym, co w praktyce oznacza, że w poszczególnych tygodniach okresu rozliczeniowego możemy go wydłużyć lub skrócić. Nigdy jednak nie wolno przekroczyć 43 godzin w tygodniu. Granica ta wynika z ograniczenia liczby dni w niektórych tygodniach okresu rozliczeniowego, kiedy jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin. Jeśli bowiem wprowadzamy w tygodniowym okresie rozliczeniowym:
- jedną dniówkę 12-godzinną – norma średniotygodniowa wynosi 41 godzin,
- dwa takie dni – 42 godziny,
- trzy takie dni – 43 godziny.
[srodtytul]Odpoczynek dobowy i tygodniowy[/srodtytul]
Planując czas pracy i harmonogramy dla każdego z systemów, mamy obowiązek zapewnić pracownikom minimalne odpoczynki dobowe i tygodniowe. O ile ruch ciągły nie przewiduje w tym względzie odstępstw, o tyle dopuszcza skrócenie odpoczynku tygodniowego, najwyżej jednak do 24 godzin. Jest to niekiedy konieczne ze względu na charakterystyczne dla tego systemu tzw. łamanie zmian, tj. przejście pracownika na inną zmianę.
[srodtytul]Niedziele, święta oraz dni wolne [/srodtytul]
Niedziele i święta są co do zasady dniami wolnymi od pracy (art. 151[sup]9[/sup] § 1 kodeks pracy). Wyjątkowo w ruchu ciągłym, kierując się ważnymi celami produkcyjnymi lub społecznymi, ustawodawca zrezygnował z funkcji ochronnej przepisów o czasie pracy. Zezwala nie tylko na dłuższy wymiar czasu pracy, ale również na pracę w niedziele i święta (art. 151[sup]10[/sup] pkt 2 kodeksu pracy). Pozwala to na zaplanowanie w harmonogramie pracy w niedzielę, ale w zamian oddajemy dzień wolny w ciągu sześciu dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po niedzieli. Pracę w święto rekompensujemy z kolei udzieleniem dnia wolnego w ciągu całego okresu rozliczeniowego, tj. czterech tygodni (art. 151[sup]11[/sup] § 1 kodeksu pracy).
[b]Ważne![/b] Mimo dopuszczalności planowania pracy w niedzielę w systemie ruchu ciągłego oraz możliwości jej rekompensowania zatrudniony powinien mieć zapewnioną co najmniej raz na cztery tygodnie niedzielę wolną od pracy (art. 15112 kodeksu pracy).
[srodtytul]Ustalanie obowiązującego wymiaru [/srodtytul]
Z uwagi na odmienne uregulowanie tygodniowej normy czasu pracy oraz możliwość przedłużania dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin, wymiar czasu pracy w ruchu ciągłym, obowiązujący w czterotygodniowym okresie rozliczeniowym, ustalamy inaczej niż w innych systemach czasu pracy. Mianowicie:
- mnożymy osiem godzin przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie rozliczeniowym, z wyłączeniem niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy,
- do otrzymanej liczby dodajemy ilość godzin odpowiadającą przedłużonemu u danego pracodawcy tygodniowemu wymiarowi czasu pracy. Liczba ta w praktyce nie przekroczy nigdy 12 godzin, gdyż przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin może wystąpić najwyżej w trzech tygodniach okresu rozliczeniowego, zatem tygodniowo będzie pracował maksymalnie o cztery godziny więcej, tj. 4 godziny x 3 tygodnie = 12 godzin.
[ramka][b]Przykład[/b]
Obliczenie obowiązującego wymiaru czasu pracy na okres rozliczeniowy od 11 listopada do 8 grudnia 2008 r.:
- 28 dni kalendarzowych – 9 niedziel i dni wolnych od pracy wynikających z pięciodniowego tygodnia pracy + święto przypadające 11 listopada = 19 dni roboczych
- 19 dni roboczych x 8 godzin = 152 godziny
152 godziny + ilość godzin odpowiadających przedłużonemu u danego pracodawcy tygodniowemu wymiarowi czasu pracy (tj. 4 lub 8 lub 12 godzin)
152 + 4 = 156 godzin
152 + 8 = 160 godzin
152 + 12 = 164 godzin.
Planując harmonogram na dany okres rozliczeniowy, pracownicy zatrudnieni w systemie pracy trzyzmianowej w ruchu ciągłym mają, podobnie jak i inni pracownicy, prawo do pięciodniowego tygodnia pracy. Zatem każda brygada czy grupa pracowników powinna mieć ustalone własne terminy dni wolnych od pracy.[/ramka]
