Nie można jednak wykluczyć, że w szczególnych okolicznościach wykonywanie innych czynności zarobkowych nie pozwala uznać, że pracownik nadużywa L-4. SN w wyroku z 19 stycznia 1998 r. (I PKN 486/97) stanął na stanowisku, że nie stanowi ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych wykonywanie w czasie zwolnienia lekarskiego pracy, która nie jest sprzeczna z zaleceniami medycznymi. Jest tak np. wtedy, gdy podwładny w trakcie zwolnienia chorobowego podjął się dodatkowej pracy, zupełnie odmiennej od tej świadczonej u pracodawcy, któremu przedstawił zwolnienie lekarskie, i takiej, która nie szkodzi jego zdrowiu.
Przykład
Grafik komputerowy złamał rękę i był niezdolny do pracy. W czasie zwolnienia lekarskiego popołudniami prowadził teoretyczne kursy komputerowe, ?w czasie których nie musiał posługiwać się komputerem. Pracownik wykonywał czynności, które mimo że miały charakter zarobkowy, nie wydłużyły jego leczenia. Nie można mu zatem zarzucić naruszenia obowiązków pracowniczych.
Sanatorium tak, ?Karaiby – nie
Orzecznictwo bardzo rygorystycznie traktuje także wykorzystywanie zwolnienia chorobowego jako swoistego urlopu. Nawet wtedy, gdy z zalecenia lekarskiego wynika, że pracownik korzystający ze zwolnienia może chodzić, jego udział w tym czasie w wycieczce zagranicznej, szczególnie objazdowej, pozwala stwierdzić, że ze swojej winy naruszył on obowiązki pracownicze w stopniu skutkującym rozwiązaniem z nim stosunku pracy bez wypowiedzenia (por. wyrok SN z 13 czerwca 1985 r., I PR 37/85). W opinii SN taka osoba wykorzystuje zwolnienie lekarskie do celów typowo wypoczynkowych, a nie dla poratowania zdrowia.
Jeszcze gorzej należy ocenić pracownika, który był zdrowy, a orzeczenie o niezdolności do pracy uzyskał podstępem, przekupstwem lub w inny nielegalny sposób. To wprost świadczy o wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego do uchylania się od świadczenia pracy.
Przykład
Pracownik, który dostał zwolnienie lekarskie z powodu bólów reumatycznych, wyjechał na samodzielnie wykupiony pobyt do miejscowości uzdrowiskowej, gdzie poddaje się zabiegom leczniczym. Tego zachowania nie można ocenić jako naruszania obowiązków pracowniczych.
Nauka dopuszczalna
Często przełożeni przyłapują leczących się podwładnych na udziale ?w kursach czy studiach. Zwykle nie powoduje to jednak wyciągnięcia konsekwencji wobec pracownika. ?W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że udział w zajęciach szkolnych zwykle nie świadczy o naruszeniu podstawowych obowiązków pracowniczych.
Nie oznacza to jednak, że zarzut taki zawsze jest nieuzasadniony. Ocena naganności zachowania pracownika musi bowiem uwzględniać charakter schorzenia, które spowodowało jego niezdolność do pracy, zalecany sposób leczenia oraz rodzaj czynności podejmowanych podczas zwolnienia.
Przykład
Pracownikowi z urazem nogi lekarz zalecił leżenie z kończyną na wyciągu. ?W czasie zwolnienia uczestniczy jednak w płatnym kursie, codziennie wychodząc z domu. Są to czynności w oczywisty sposób wydłużające czas leczenia, ?a tym samym mogące przedłużyć ?okres korzystania ze zwolnienia.
Autor ?jest sędzią Sądu Okręgowego w Toruniu
podstawa prawna: rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (DzU nr 65, poz. 743)
Podstawa prawna: kodeks pracy – ustawa z 26 czerwca 1974 r. (tekst jedn. DzU z 1998 r. nr 21 poz. 94 ze zm.)
Lekarz orzecznik ZUS może:
- przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego:
w wyznaczonym miejscu,
w miejscu jego pobytu;
- ?skierować go na badanie specjalistyczne przez lekarza konsultanta ZUS,
- ?zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia lekarskiego lub udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie,
- zlecić wykonanie badań pomocniczych w wyznaczonym terminie.
