Dyskryminacja płacowa: Sąd wyręczy szefa w ustaleniu stawki

Naruszenie zasady równych praw wyrażonej w art. 112 k.p. – a zatem nierówności niespowodowanej przyczyną uznaną za podstawę dyskryminacji – nie skutkuje odpowiedzialnością odszkodowawczą pracodawcy na podstawie art. 183d k.p. Przepis ten odwołuje się bowiem do zakazu niedyskryminowania ?w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio, z przyczyn określonych w art. 183a § 1 k.p. W razie sporu przed sądem szef powinien zatem starać się wykazać, że dyskryminacja związana z wynagradzaniem nie miała miejsca.

...przeciwko poszkodowanemu

Jednak nie tylko firma musi być aktywna procesowo w sprawie o odszkodowanie. Pracownik wywodzący swoje roszczenia z faktu naruszenia wobec niego zakazu dyskryminacji ma obowiązek przytoczenia takich okoliczności faktycznych, które uprawdopodobnią nie tylko to, że jest lub był wynagradzany mniej korzystnie od innych osób wykonujących pracę jednakową lub jednakowej wartości ?(art. 183b § 1 w zw. z art. 183c § 1 pkt 2 k.p.), ale i to, że to zróżnicowanie spowodowane jest lub było niedozwoloną przyczyną (art. 183b § 1 pkt 2 w zw. z art. 183a § 1 k.p.). Dopiero jeśli uprawdopodobni obie te okoliczności, na pracodawcę przechodzi ciężar wykazania (udowodnienia), że to nierówne traktowanie – jeżeli faktycznie nastąpiło – było obiektywnie usprawiedliwione i nie wynikało z przyczyn pozwalających na przypisanie mu działania dyskryminującego pracownika (por. wyrok SN ?z 2 października 2012 r., II PK 82/12).

Wyrównanie do właściwej kwoty

W wyroku z 22 lutego 2007 r. (I PK 242/06, OSNP 2008, nr 7–8, poz. 98) SN uznał, że pracownik może dochodzić odszkodowania w wysokości różnicy między wynagrodzeniem, jakie powinien otrzymywać bez naruszenia zasady równego wynagrodzenia, a rzeczywiście otrzymywanym. Z kolei w wyroku z 8 czerwca 2010 r. (I PK 27/10) SN stwierdził, że naprawienie szkody obejmuje nie tylko stratę, którą poniósł poszkodowany, ale także korzyści, jakie mógłby odnieść, gdyby mu szkody nie wyrządzono, uznając, że w przypadku wymiernych strat i utraty korzyści, które najczęściej powstają na skutek naruszenia zasady równego wynagrodzenia (art. 183c k.p.), mogą one zostać dość łatwo oszacowane. SN przyjął zatem, że w zakresie odszkodowania, o którym mowa w art. 183d k.p., mieści się obowiązek naprawienia szkody nie tylko w postaci różnicy między wynagrodzeniem zasadniczym dyskryminującym a stawką w zgodnej z prawem wysokości, ale też w wysokości różnicy między wypłaconymi a należnymi z analogicznych przyczyn składnikami pensji zależnymi od płacy zasadniczej.