Dopóki wspólnicy spółki cywilnej regularnie wypełniają ciążące na nich zobowiązania i regulują płatności względem kontrahentów, konstrukcja spółki cywilnej wydaje się atrakcyjną formą współpracy małych przedsiębiorców. Najwięcej problemów pojawia się jednak, gdy wspólnicy spółki stają się niewypłacalni, ponieważ ich majątek nie wystarcza na zaspokojenie zobowiązań względem wierzycieli. Wspólnicy zaczynają wówczas rozważać możliwość złożenia do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości, często mylnie sądząc, że wniosek powinien dotyczyć upadłości spółki. Tymczasem w przypadku spółki cywilnej mamy do czynienia z upadłością jej wspólników.
Ogłoszenie upadłości jednego wspólnika skutkuje rozwiązaniem spółki cywilnej, niezależnie od liczby wspólników
Kto odpowiada ?za zobowiązania
W odróżnieniu od spółek prawa handlowego spółka cywilna jest umową uregulowaną w kodeksie cywilnym. Umowę spółki cywilnej zawierają wspólnicy – osoby fizyczne będące przedsiębiorcami. Spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej, co oznacza, że podmiotami prawa są tylko i wyłącznie jej wspólnicy. To wspólnicy są stronami zawieranych umów i wyłącznie oni ponoszą odpowiedzialność za zaciągane zobowiązania.
Konsekwencją braku podmiotowości oraz zdolności prawnej spółki cywilnej jest brak zdolności upadłościowej. Nie jest zatem możliwe ogłoszenie upadłości spółki cywilnej. Zdolność upadłościową mają natomiast jej wspólnicy. Wynika to z tego, że spółka cywilna nie posiada własnego majątku, zaś wszelkie nabywane prawa i zaciągane zobowiązania wchodzą w skład wspólnego majątku wspólników.
Który sąd jest właściwy
Wspólnik spółki cywilnej, który stał się niewypłacalny, powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do jej ogłoszenia. Ustalenie sądu, do którego należy złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, może okazać się skomplikowane. Wniosek wnosi się bowiem do wydziału gospodarczego sądu rejonowego właściwego dla zakładu głównego przedsiębiorstwa dłużnika. Co do zasady będzie to siedziba spółki cywilnej. W przypadku gdy wspólnik prowadzi kilka zakładów położonych na obszarach właściwości różnych sądów i trudno ustalić, który z nich jest zakładem głównym, właściwy jest każdy z tych sądów. Oznacza to, że wybór sądu, do którego składa się wniosek o ogłoszenie upadłości, należy do podmiotu składającego go. Dopiero w sytuacji, w której wspólnik nie prowadzi w Polsce przedsiębiorstwa, właściwy jest sąd jego miejsca zamieszkania albo siedziby, a w przypadku ich braku, sąd, w którego obszarze znajduje się majątek wspólnika.
