Zamawiający często mają problemy z ustaleniem kryterium oceny kwalifikacji wykonawców. Chodzi o możliwości np. opisu sposobu dokonywania wyboru wykonawców spełniających warunki udziału w postępowaniu, który promowałby wykonawców prowadzących działalność gospodarczą oraz wykonujących zamówienia na terenie Unii Europejskiej, np. przez przyznawanie im na etapie prekwalifikacji większej ilości punktów w postępowaniu prowadzonym zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych (dalej: p.z.p.).
W pierwszej kolejności należy odróżnić kwestię opisu warunków udziału w postępowaniu, od przyjętego przez zamawiającego opisu dokonywania oceny kwalifikacji wykonawców spełniających te warunki dla potrzeb zapraszania wykonawców do składania ofert w postępowaniu.
Zaproszenie dla większej liczby
W postępowaniach dwuetapowych (tj. w trybie przetargu ograniczonego, negocjacji z ogłoszeniem oraz dialogu konkurencyjnego) pierwszy etap postępowania kończy się wraz z zakończeniem procesu prekwalifikacji, które następuje przez wysłanie wykonawcom spełniającym warunki udziału w postępowaniu zaproszenia do składania ofert.
W praktyce zdarza się jednak tak, że liczba wykonawców spełniających warunki udziału w postępowaniu jest większa niż maksymalna liczba wykonawców, którzy mogą zostać dopuszczeni do składania ofert. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 2 p.z.p. (w przetargu ograniczonym) art. 57 ust. 3 p.z.p. (w negocjacjach z ogłoszeniem) oraz art. 60d ust. 3 p.z.p. (w dialogu konkurencyjnym), jeżeli liczba wykonawców, którzy spełniają warunki udziału w postępowaniu, jest większa niż określona w ogłoszeniu o zamówieniu, zamawiający zaprasza do składania ofert wykonawców wyłonionych w sposób obiektywny i niedyskryminacyjny.
Wykonawcę niezaproszonego do składania ofert traktuje się zaś jak wykluczonego z postępowania o udzielenie zamówienia, a tym samym taki wykonawca jest traktowany tak, jak wykonawca, który nie spełnił warunków udziału w postępowaniu (do wykonawców tych stosuje się art. 24 ust. 3 i 4 oraz art. 89 ust. 1 pkt 5 p.z.p.). Wykonawcy spełniający warunki udziału w postępowaniu są natomiast zapraszani przez zamawiającego do składania ofert, pod warunkiem że ich liczba jest mniejsza od liczby podanej w ogłoszeniu lub jej równa. Gdy liczba wykonawców spełniających warunki udziału w postępowaniu jest mniejsza od liczby wskazanej w ogłoszeniu lub jej równa, wówczas zamawiający ma obowiązek zaproszenia do negocjacji wszystkich wykonawców spełniających warunki udziału w postępowaniu. Jeżeli liczba wykonawców spełniających warunki udziału w postępowaniu jest większa od liczby wskazanej w ogłoszeniu, w tej sytuacji zamawiający powinien dokonać dodatkowej oceny zmierzającej do zhierarchizowania wykonawców zainteresowanych wzięciem udziału w postępowaniu. W rezultacie zamawiający powinien zaprosić do składania ofert tych wykonawców, którzy spełniają warunki w największym stopniu, tj. otrzymali najwyższą ocenę spełniania tych warunków (przyznając im największą ilość punktów). Innymi słowy, kryteria oceny kwalifikacji służą ograniczaniu liczby wykonawców, którzy zostaną zaproszeni do składania ofert.
