Nagana lub upomnienie w pracy dopiero po wysłuchaniu pracownika

Wysłuchanie powinno wyglądać w ten sposób, że szef najpierw przedstawia pracownikowi zamiar i przyczyny wymierzenia mu kary, a ten przedstawia swoje racje i ustosunkowuje się do podanego mu zamiaru. Wysłuchanie etatowca to konieczny warunek skuteczności wymierzenia sankcji porządkowej. Pracodawca musi umożliwić podwładnemu ustne wypowiedzenie się. Nie może więc ograniczać tego uprawnienia, nakazując mu złożenie wyjaśnień na piśmie. Wskazywał na to Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 16 czerwca 1999 r. (I PKN 114/99).

Do kiedy wymierzyć

Kodeks ustanawia maksymalne okresy, po upływie których kary nie da rady już skutecznie nałożyć. Wynoszą one: 2 tygodnie od daty uzyskania przez pracodawcę wiadomości o naruszeniu obowiązków pracowniczych oraz 3 miesiące od dnia naruszenia tych obowiązków (art. 109 § 1 k.p.). Przy czym jeżeli pracownik nie może być wysłuchany, bo jest nieobecny w pracy, to 2-tygodniowy termin nie rozpoczyna się, a rozpoczęty zawiesza się do dnia, kiedy stawi się w firmie (art. 109 § 2 i 3 k.p.). Okresy, w których wolno wymierzyć sankcje, powinny być rozpatrywane odrębnie. Jeżeli zatem od otrzymania przez szefa wiadomości o naruszeniu przez etatowca obowiązków, uzasadniającym nałożenie kary, upłynęły ponad 2 tygodnie, nie można jej już zastosować, mimo że od dopuszczenia się tego uchybienia nie minęły jeszcze 3 miesiące. Kary nie wolno też zastosować, gdy od przewinienia pracownika minęły 3 miesiące, choć szef  dowiedział się o tym np. dopiero przed 4 dniami.

Konieczne zawiadomienie

Pracodawca jest zobowiązany zawiadomić pracownika o ukaraniu go. Powinno to nastąpić na piśmie, a odpis tego dokumentu należy umieścić w aktach osobowych etatowca. Pismo zawiadamiające ma zawierać:

Jeśli szef nie zawiadomi pracownika o zastosowanej karze porządkowej lub powiadomi go bez zachowania formy pisemnej (np. poprzez wezwanie i ustne poinformowanie), to decyzja jest wadliwa. Istotne jest jednak, że wymóg zachowania postaci pisemnej dotyczy tylko zawiadomienia o udzieleniu kary porządkowej, a nie samego jej nałożenia. Tak wskazał SN w wyroku z 21 maja 1999 r. (I PKN 70/99).

Autor jest sędzią Sądu Okręgowego w Kielcach