Jakich zmian w egzekucji chcą pracodawcy i komornicy

Pod listem do ministra sprawiedliwości podpisali się: Henryka Bochniarz (prezydent Konfederacji Lewiatan), Rafał Fronczek (prezes Krajowej Rady Komorniczej) oraz Krzysztof Pietraszkiewicz (prezes Związku Banków Polskich).

Tłumacząc potrzebę wprowadzenia zmian autorzy listu powołują się na dane z resortu sprawiedliwości, które potwierdzają „niepokojący trend" wskazujący na wyraźne pogarszanie skuteczności postępowań egzekucyjnych. O ile w 2008 r. skuteczność ta była na poziomie 34 procent, o tyle w 2012 r. wynosiła już tylko niecałe 20 procent.

W związku z tą sytuacją eksperci reprezentujący przedsiębiorców i komorników wypracowali szereg rozwiązań oraz postulaty zmian związane z dochodzeniem roszczeń na drodze egzekucji komorniczej, które ich zdaniem, mogą przyczynić się do istotnego zwiększenia skuteczności postępowań egzekucyjnych i obniżenia kosztów egzekucji.

Wynagrodzenie komorników

Po pierwsze, eksperci przedsiębiorców, jak i komorników, zauważają, że system naliczania opłat egzekucyjnych powinien zostać uproszczony. Optymalnym rozwiązaniem byłoby obowiązywanie jednej stawki opłaty za skuteczną egzekucję, która powinna być na tyle wysoka, aby umożliwiała finansowanie egzekucji w całości z opłat egzekucyjnych.

Eksperci proponują rozróżnienie wysokości opłaty za poszukiwanie majątku w zależności od czynności jakie miałyby być wykonywane w ramach tej opłaty. Postulują też, aby określić jakiego rodzaju czynności powinny podlegać wykonaniu przez komorników w ramach tej opłaty za poszukiwanie majątku dłużnika a jakie podstawowe czynności w trakcie realizacji egzekucji nie powinny być traktowane jako poszukiwanie majątku. W ocenie ekspertów Konfederacji Lewiatan i wierzycieli, takie proste czynności jak wysyłanie zapytania do ZUS lub Urzędu Skarbowego nie mogą być traktowane jako poszukiwanie majątku dłużnika, za które komornikowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie.

Elektroniczna egzekucja

W liście zarówno wierzyciele, przedsiębiorcy, jak i komornicy wyrazili pełną zgodność co do konieczności pilnego wprowadzenia elektronicznych rozwiązań w postępowaniu egzekucyjnym. W szczególności chodzi o elektroniczne wnioski egzekucyjne we wszystkich postępowaniach, elektroniczne akta komornicze, elektroniczną wymianę korespondencji pomiędzy wierzycielami i komornikami, a także komornikami i urzędami, a także elektroniczne potwierdzenie odbioru korespondencji.

Przedsiębiorcy postulują także całkowite zniesienie bądź ograniczenie do 80 procent minimalnego wynagrodzenia za pracę ochronę środków na rachunkach bankowych. Jak bowiem czytamy w liście przepisy regulujące tę ochronę „paraliżują egzekucję z rachunków bankowych a wysokość tego limitu, kwoty wolnej od zajęcia (do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw) jest zdecydowanie nieuzasadniona.

Ponadto w opinii autorów listy powinny zostać zmienione przepisy regulujące całkowitą ochronę przed egzekucją minimalnego wynagrodzenia za pracę poprzez dozwolenie potrąceń z kwoty minimalnego wynagrodzenia do wysokości 20 procent jego wartości. Jak tłumaczą autorzy, obecnie kwota wynagrodzenia minimalnego nie podlega zajęciu, jednak ten sam dłużnik ma możliwość systematycznego zaciągania zobowiązań w bankach, instytucjach finansowych, u dostawców usług masowych, nie płacąc wcześniejszych zobowiązań.

Komornicy i wierzycieli stwierdzili również, iż celowe jest całkowite wyeliminowanie wskaźnika zaległości ograniczającego możliwość wyboru komornika, lub podniesienie wskaźnika z 6 do co najmniej 12 miesięcy, ponieważ obecnie wskaźnik ten jest zbyt rygorystyczny i zmusza do kończenia postępowań, które miałby szanse zakończyć  się wyegzekwowaniem roszczenia, w sytuacji prowadzenia ich przez okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Centralna Baza Bezskutecznych Egzekucji

Zdaniem autorów listu niezbędne jest stworzenie rejestru bezskutecznych egzekucji, a także bazy danych dłużników egzekwowanych, która zgodnie z oświadczeniem komorników mogłaby być utrzymywana przez Krajową Radę Komorniczą.

Konieczne w opinii przedsiębiorców jest także nadanie dodatkowych uprawnień komornikom sądowym. Chodzi o uzupełnienie art. 801 kodeksu postępowania cywilnego o sankcję odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych wyjaśnień. W takim przypadku komornik wzywając do złożenia wyjaśnień uprzedzałby dłużnika o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych wyjaśnień. Niezależnie zaś od odpowiedzialności karnej, dłużnik podlegałby grzywnie za odmowę udzielenia wyjaśnień albo za udzielenie wyjaśnień świadomie fałszywych.