Pracownik musi efektywnie wykorzystywać czas pracy

Jako takie mogą stanowić podstawę do zwolnienia pracownika – uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę lub nawet, w skrajnych przypadkach, być podstawą zwolnienia dyscyplinarnego. To drugie jest możliwe przy szczególnie silnym naruszeniu podstawowych obowiązków pracowniczych.

Przykładowo: gdyby w czasie pracy zatrudniony wykonywał tłumaczenia zlecone mu przez bezpośredniego konkurenta pracodawcy. Byłoby to bowiem nie tylko niewypełnianie poleceń dotyczących czasu pracy i świadczenia w wyznaczonych godzinach obowiązków, ale jednocześnie działanie na szkodę zakładu pracy.

Sen przy taśmie

To, że zaśnięcie pracownika w czasie pracy jest naruszeniem pracowniczego obowiązku jej wykonywania i może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę, wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 5 listopada 1998 r. (I PKN 421/98). Jeżeli nie jest to wynik nagłego pogorszenia się stanu zdrowia i pracownik jest zdolny do świadczenia pracy, to w tych okolicznościach pracodawca zasadniczo może wyciągnąć konsekwencje dyscyplinarne, ze zwolnieniem pracownika włącznie.

Nocne wykonywanie pracy dla innego podmiotu nie jest tutaj żadnych usprawiedliwieniem. Mogłoby nim być np. szczególne zdarzenie obiektywnie oceniane w powszechnym odbiorze jako niezmiernie istotne dla pracownika.

Jako przykład można podać sytuację, gdyby niedyspozycja pracownika wynikała z tego, że w nocy jego małżonka miała wypadek samochodowy, jechał on na miejsce zdarzenia, potem przebywał dłuższy czas w szpitalu, ale przyszedł do pracy, bo żona czuła się już lepiej.

Większość osób oceniłaby to znacznie łagodniej. Natomiast praca na drugim etacie, prowadzenie poza zatrudnieniem działalności gospodarczej itp. nie może być usprawiedliwieniem dla niewykonywania obowiązków w czasie pracy.