Zmiana formy prawnej spółki nie powoduje ustania jej bytu

Tak wynika z art. 93a § 2 pkt 1 lit. b) ordynacji podatkowej.

Zatem przekształcenie np. spółki z o.o. w jawną uregulowane w przepisach kodeksu spółek handlowych (k.s.h.) skutkuje sukcesją praw i obowiązków podatkowych przekształconej spółki z o.o.

Wynika to stąd, że przekształcenie nie powoduje ustania bytu prawnego, lecz zostaje zachowana ciągłość spółki, która zmienia jedynie formę prawną swojej działalności. W związku z tym spółka osobowa wstępuje we wszystkie prawa przekształconej kapitałowej, m.in. związane z przeniesieniem VAT naliczonego i z jego zwrotem.

Kto rozlicza ponoszone koszty

Przepisy regulujące kwestie związane z przekształceniem spółki kapitałowej w osobową, zawarte w art. 551 – 574 k.s.h., nakładają na spółkę przekształcaną wiele obowiązków. I tak spółka planująca przekształcenie zobowiązana jest m.in. do sporządzenia:

- projektu uchwał o przekształceniu,

- planu przekształcenia,

- opinii biegłego,

- sprawozdania finansowego oraz

- wykonania określonych czynności administracyjnych i sądowych.

Przy przekształceniu np. spółki z o.o. w jawną, której wspólnicy są osobami fizycznymi, wydatki związane z przekształceniem będą zaliczane w koszty na podstawie przepisów ustawy o PIT.

Zgodnie z jej art. 22 ust. 1 kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 23. Każdy więc wydatek spełniający tę definicję podlega zaliczeniu do kosztów podatkowych. Są nimi koszty zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami oraz koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika związane z funkcjonowaniem firmy.

Należy uznać koszty przekształcenia za dotyczące całokształtu działalności, związane z funkcjonowaniem spółki, tym bardziej że obowiązek ich poniesienia wynika z przepisów prawa. Są one niezbędne dla prawidłowego i zgodnego z  obowiązującym prawem funkcjonowania spółki. Nie ma tutaj znaczenia, że decyzja o przekształceniu formy prawnej jest dobrowolną decyzją wspólników.

Koszty przekształcenia ponoszone jeszcze przez spółkę kapitałów przed jej przekształceniem w spółkę osobową będą kosztami tej pierwszej.

Potwierdza to interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 grudnia 2008 (ILPB3/423-569/08-2/ŁM): „wydatki związane z  przekształceniem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w  spółkę komandytowo-akcyjną na usługi konsultingowe i doradcze oraz na opłaty sądowe, rejestracyjne, notarialne i podatek od czynności cywilnoprawnych, które spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będzie ponosić przed dniem przekształcenia, mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych w dacie ich poniesienia”.

Zamknięcie ksiąg i roku podatkowego

Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy o rachunkowości księgi rachunkowe zamyka się na dzień poprzedzający zmianę formy prawnej, nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Otwiera się je natomiast na dzień zmiany formy prawnej, w ciągu 15 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (art. 12 ust.1 pkt 3).

Na podstawie art. 12 ust. 3 można nie zamykać i nie otwierać ksiąg rachunkowych w wypadku przekształcenia spółki osobowej oraz cywilnej w inną spółkę osobową a także spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową. Wyjątek ten nie dotyczy przekształcenia spółki kapitałowej w osobową. W związku z tym przekształcenie spółki z o.o. w jawną spowoduje konieczność zamknięcia ksiąg spółki z o.o.

W związku z przekształceniem spółka kapitałowa będzie zobowiązana złożyć zeznanie roczne i rozliczyć podatek dochodowy. Zgodnie z art. 8 ust. 6 ustawy o CIT, jeżeli z odrębnych przepisów wynika obowiązek zamknięcia ksiąg rachunkowych (sporządzenia bilansu) przed upływem przyjętego przez podatnika roku podatkowego, za rok podatkowy uważa się okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych.

Na podstawie natomiast art. 27 ust. 1 ustawy o CIT podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie roczne o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym – do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.

Spółka przekazuje również do urzędu skarbowego sprawozdanie wraz z opinią i raportem podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych, w terminie dziesięciu dni od daty jego zatwierdzenia (art. 27 ust. 2 ustawy o CIT). Obowiązek złożenia opinii i raportu nie dotyczy podatników, których sprawozdania finansowe, na podstawie odrębnych przepisów, są zwolnione z obowiązku badania.

Aktualizacja danych

Na podstawie art. 12 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem:

- przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy,

- przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową lub spółki handlowej w inną spółkę handlową.

Spółkami handlowymi są spółki: jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjna (art. 1 § 2 k.s.h.). Zatem we wszystkich przypadkach przekształcenia spółek uregulowanych w k.s.h. przysługuje sukcesja NIP.

W związku ze zmianą formy organizacyjnoprawnej konieczna jest jednak aktualizacja danych objętych zgłoszeniem (trzeba we właściwym urzędzie skarbowym złożyć zgłoszenie aktualizacyjne).

Czytaj też artykuły:

Zobacz więcej w serwisie:

Dobra Firma

»

Firma

»

Spółki