Firmom i gminom grożą surowsze kary

Tak wynika z projektu wytycznych w sprawie karania, który przygotował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Pozwolą one obliczyć, ile i kiedy zapłaci się kary za łamanie prawa konkurencji. Dotychczas nie było takiego dokumentu.

– Sankcje mają być jasne i przewidywalne. Chcemy też zachęcić przedsiębiorców do korzystania z programu łagodzenia kar (leniency) – mówi Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel, prezes UOKiK.

Obecnie za np. ustalanie cen, podział rynków zbytu, ograniczanie dostępu do rynku, uzgadnianie z innymi warunków składanych ofert przetargowych przedsiębiorca może zapłacić do 10 proc. przychodu. W praktyce kary rzadko kiedy przekraczają 1 proc.

To się zmieni. [b]Kwota bazowa kary za najpoważniejsze naruszenia prawa wyniesie 1 – 3 proc. przychodu[/b]. Tak wyliczona wzrośnie jeszcze o 80 proc., gdy natężenie ujemnych skutków jest duże, oraz o nawet 200 proc., jeśli naruszenie trwało dłużej niż rok.

Jest też cały katalog okoliczności łagodzących i obciążających. Kwota bazowa kary wzrośnie o 100 proc., jeśli urzędnicy uznają, że trzeba zapewnić efekt odstraszający. Większość uczestników osądzonej ostatnio zmowy rynnowej musiała zapłacić po 1 proc. przychodu. Z obliczeń „Rz” wynika, że gdyby obowiązywały wytyczne, kary – w skrajnych wypadkach – mogłyby być nawet osiem razy większe.

[srodtytul]Mocniej po kieszeni[/srodtytul]

– Zgodnie z wytycznymi kary za poważne naruszenia ustawy z pewnością będą wyższe niż dotychczas – nie pozostawia złudzeń Krasnodębska-Tomkiel. Wytyczne nie będą obowiązującym prawem. [b]Wysokość kar ma być ustalana na podstawie zamieszczonych tam kryteriów. Przedsiębiorcy mają sami sobie wyliczyć, jaka kara im grozi, i zastanowić się, czy opłaca się im łamać prawo.[/b]

Prawnicy chwalą UOKiK, że zdecydował się na publikację wytycznych. – Projekt jest oparty na solidnych podstawach analitycznych, w tym na badaniach OECD. Nie udało się jednak uniknąć niedostatków – mówi Agnieszka Stefanowicz-Barańska, partner w kancelarii Salans D. Oleszczuk. Widełki kar po uwzględnieniu wszystkich elementów mogą być bardzo szerokie, a niektóre kryteria są niejasne. – Wytyczne należy tak precyzyjnie skonstruować, aby nie trzeba było ustalać ich wykładni w rozstrzygnięciach sądowych i ciągłych odwołaniach – podkreśla Stefanowicz-Barańska. Wskazuje też na brak zasad ustalania obrotu będącego podstawą obliczenia kary.

[srodtytul]Bez taryfy ulgowej[/srodtytul]

– [b]Dokument będzie dotyczył przedsiębiorców, a także gmin i spółek komunalnych[/b] – deklaruje Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel. Karane będzie m.in. blokowanie dostępu do przystanków prywatnym przewoźnikom, odmowa zgody na działalność firm śmieciowych, które nie chcą korzystać z lokalnych wysypisk, utrudnianie świadczenia usług pogrzebowych na cmentarzach komunalnych. Obecnie gminy płacą symboliczne kary, bo urzędnicy podkreślają, że w ostateczności za grzechy samorządowych notabli finansową odpowiedzialność poniosą podatnicy. Przykładowo, miasto Czarnków dostało 5 tys. zł kary. Według obliczeń „Rz”, gdyby obowiązywały wytyczne, to kara sięgnęłaby od 4 tys. zł do nawet 60 tys. zł.

[ramka][b]Opinia: Marta Sendrowicz, doktor prawa, prawnik w kancelarii Allen & Overy[/b]