Kiedy samozatrudniony ma prawo do stawki liniowej

Podpisałem umowę o współpracy ze swoim byłym pracodawcą. Większość usług, które mam wykonywać, nie będzie się pokrywać z tym, co robiłem na stosunku pracy. Czy mogę od razu wybrać opodatkowanie stawką liniową?

Nie

Jeśli w tym roku był pan zatrudniony, podatek liniowy będzie można wybrać dopiero w 2010 r. Oczywiście jeśli wykonuje pan w ramach działalności te same czynności na rzecz byłego pracodawcy, co na stosunku pracy. Nawet gdy tylko część usług pokrywa się z tym, co robiło się na etacie.

Podatnicy, którym zależy na stawce liniowej, często modyfikują pod tym kątem swoje umowy z byłymi pracodawcami. Ale muszą pamiętać, że urząd może zweryfikować stan faktyczny. I jeżeli okaże się, że czynności w ramach współpracy pokrywają się choćby w części ze świadczeniami wykonywanymi na podstawie stosunku pracy, prawo do zastosowania stawki liniowej zostanie zakwestionowane.

Czy lekarz prowadzący działalność może rozliczać przychody jak przedsiębiorca, czy też może być uznany przez urząd skarbowy za pracownika?

Urząd skarbowy może uznać, że przedsiębiorca nie prowadzi działalności, jeśli są łącznie spełnione trzy warunki, o których mówi art. 5b ust. 1 ustawy o PIT, czyli:

- odpowiedzialność wobec osób trzecich ponosi zlecający usługę,

- świadczenia są wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego,

- wykonujący czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego.

W przypadku lekarzy nie jest spełniony przede wszystkim pierwszy warunek, gdyż oni sami ponoszą odpowiedzialność za swoje czynności. Tak wynika z ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (tekst jedn. DzU z 2007 r. nr 14, poz. 89 ze zm.). Zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy udzielaniu świadczeń w zakresie udzielonego zamówienia ponoszą solidarnie udzielający i przyjmujący zamówienie.

Potwierdził to minister finansów w piśmie z 20 lutego 2007 r. (odpowiedź na interpelację poselską nr 6191), w którym czytamy: „Określona przepisami ustawy o zakładach opieki zdrowotnej solidarna odpowiedzialność udzielającego i przyjmującego zamówienie pozwala na stwierdzenie, że źródłem przychodów osób wykonujących zawody medyczne, np. lekarza świadczącego w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej na podstawie zawartego ze szpitalem kontraktu, jest pozarolnicza działalność gospodarcza”.

Czy były pracownik, który jest teraz prokurentem spółki (ale nie prowadzi działalności), powinien być rozliczany jak członek zarządu?

Nie.

Prokurent będzie rozliczany tak jak zleceniobiorca – na podstawie art. 13 pkt 8 ustawy o PIT. Przysługują mu 20-proc. koszty uzyskania przychodów, a nie takie, jak członkowi zarządu (w stałej wysokości, w 2008 r. 111,25 zł miesięcznie). Oczywiście przy założeniu że prokurent nie pełni jednocześnie funkcji członka zarządu, np. na podstawie powołania uchwałą zgromadzenia wspólników.

Przeszedłem na własną działalność i chciałbym płacić podatek liniowy. Nie złożyłem jednak do 20 stycznia oświadczenia w urzędzie. Czy można przywrócić ten termin?

Nie.

Jest to termin prawa materialnego i nie można go przywrócić. Przedsiębiorca musi się zdecydować na wybór stawki liniowej albo do 20 stycznia, albo – jeśli zakłada firmę w trakcie roku – do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Jeśli przedsiębiorca chce zmienić formę opodatkowania, musi zawiadomić o tym urząd skarbowy do 20 stycznia następnego roku.

Założyłem własną firmę i świadczę usługi dla przedsiębiorcy, z którym współpracowałem w trakcie zatrudnienia. Nie był to jednak mój pracodawca, ale jego kontrahent. Czy mogę płacić podatek liniowy?

Tak.

Z podatku liniowego na początku działalności nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy świadczą usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy odpowiadające czynnościom, które wykonywali w ramach stosunku pracy w tym bądź poprzednim roku podatkowym. Z pytania wynika, że świadczy pan usługi nie dla byłego pracodawcy, ale dla firmy, z którą on współpracował. Może więc pan rozliczać się stawką liniową. Potwierdza to

interpretacja Izby Skarbowej w Warszawie z 18 października 2007 r. (IPPB1/415-162/07-2/JB)