Do końca lutego br. pracodawcy muszą wystawić zaświadczenia o zarobkach zatrudnionych emerytów i rencistów. Wykazują w nich jednak tylko te przychody, które wypłacili w ubiegłym roku.
- W 2012 r. zatrudniliśmy „wcześniejszego" emeryta. Wynagrodzenie otrzymuje pod koniec tego miesiąca, za który ta pensja się należy. Dodatkowo jednak w lutym br. otrzymał trzynastkę za pracę w ubiegłym roku. Czy w zaświadczeniu, które wystawiam dla tej osoby, żeby złożyła w ZUS (do rozliczenia należnej emerytury) mam ująć też trzynastkę za poprzedni rok? – pyta czytelnik.
Choć trzynastka przysługuje za 2012 r., to nie należy jej wykazywać w zaświadczeniu o zarobkach uzyskanych w poprzednim roku. Zwiększy ona wysokość przychodów uzyskanych w 2013 r. Trzeba więc będzie ją ująć w zaświadczeniu składanym w ZUS do końca lutego 2014 r.
Emeryci i renciści nie mają zakazu podejmowania pracy zarobkowej. Jednak ci emeryci, którzy pobierają świadczenia w wieku obniżonym, muszą się liczyć z tym, że przez zbyt wysoki przychód mogą otrzymywać świadczenie w mniejszej wysokości albo ZUS zawiesi jego wypłatę.
Jednak nie ze wszystkich przychodów trzeba się tłumaczyć. Chodzi o te uzyskane z pracy, którą ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) uznaje za tytuł do opłacania składek. Wysokością zarobków nie musi się więc przejmować emeryt czy rencista, który pracuje na podstawie umowy o dzieło, czy czerpie korzyści z wynajmu lokalu.
Ale już taki, który pracuje na etacie czy jest zleceniobiorcą, musi trzymać rękę na pulsie i śledzić wysokość osiąganych przychodów. Jeśli przekroczy ustawowe pułapy >patrz ramka – nie pozostanie to bez wpływu na świadczenie, które pobiera z ZUS. Także rencista, który prowadzi własny biznes, musi uważać na firmowe profity, dopóki nie nabędzie prawa do emerytury.
Obowiązujące limity
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Granice, na które powinni zwracać uwagę zarobkujący emeryci i renciści, ustalane są procentowo od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim kwartale. Pierwsza stanowi 70 proc. tej płacy, a druga równowartość jej 130 proc.
Po przekroczeniu niższego limitu ZUS wypłaca świadczenie, ale w niższej wysokości. Obniża je o kwotę obliczoną jako różnicę między zarobkiem a kwotą graniczną równą 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia (przy czym obowiązują tu maksymalne kwoty zmniejszenia).
W razie przekroczenia wyższej granicy, równej 130 proc. przeciętnej płacy, ZUS zawiesza wypłatę całego świadczenia. Wskazane stawki zmieniają się od trzeciego miesiąca każdego kwartału.
Od 1 grudnia 2012 r. do końca lutego br. niższy limit wynosi 2457,20 zł, a wyższy 4563,30 zł (kwoty brutto). Od 1 marca do 31 maja 2013 r. granica do zmniejszenia zarobków wynosić będzie 2583,30 zł, zaś do zawieszenia 4797,40 zł. -
Przekroczenie granic zarobków w jednym czy kilku miesiącach nie musi od razu oznaczać nadpłaty emerytury czy renty. Po zakończeniu każdego roku ZUS rozlicza bowiem przychody nie tylko w wariancie miesięcznym, ale i rocznym. Jeśli przekroczenia limitów zostały zrównoważone niskimi zarobkami w innych miesiącach, to w skali roku może się okazać, że świadczeniobiorca nie będzie musiał oddawać żadnych pieniędzy.
Aby prawidłowo rozliczyć wysokość przychodów, emeryci i renciści oraz zatrudniające ich podmioty muszą do końca lutego następnego roku dostarczyć do ZUS zaświadczenie podsumowujące ubiegłoroczne zarobki. W dokumencie tym wykazują jednak tylko te przychody, które podlegały oskładkowaniu i zostały osiągnięte w poprzednim roku. Przy czym przychód uważa się za osiągnięty w miesiącu (roku), w którym został wypłacony lub przedstawiony do wypłaty.
Trzynastka, o którą pyta czytelnik, spełnia pierwszy z tych warunków. Ale drugiego już nie – mimo że należy się za 2012 r., to jej wypłata nastąpiła w lutym 2013 r. Tym samym ZUS nie będzie jej brał pod uwagę sprawdzając, czy emeryturę za 2012 r. wypłacał w prawidłowej wysokości, czy też powinien ją zmniejszyć lub zawiesić.
Wysokość tej trzynastej pensji będzie miała znaczenie przy rozliczaniu przychodów uzyskanych przez emeryta w 2013 r. Pracodawca powinien więc pamiętać, żeby ją wykazać w zaświadczeniu wystawianym w przyszłym roku.
