Jeśli od zlecenia są składki emerytalna i rentowa, to jest i wypadkowa

Praktycznie od każdej umowy-zlecenia trzeba odprowadzić składkę wypadkową, jeżeli tylko umowa ta podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym

Wyjątków jest niewiele, choć czytając przepis, wydawałoby się, że jest odwrotnie.

Zasadą jest, że zleceniobiorca podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:

- z tego samego tytułu (z tej samej umowy) zleceniobiorca ma odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe i

- zleceniobiorca wykonuje pracę w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności zleceniodawcy.

Tak wynika z art. 12 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm., dalej ustawa o sus). Pierwszy warunek oznacza, że jeżeli od zlecenia nie muszą być odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bo np. zleceniobiorca wykonuje zlecenie w ramach własnej firmy, od której opłaca co miesiąc składki do ZUS), to nie jest odprowadzana od niego również składka wypadkowa. I odwrotnie: jeżeli ze zlecenia muszą być opłacane składki emerytalna i rentowa (bo np. zlecenie jest dla osoby, która je wykonuje, jedynym tytułem do ubezpieczeń), to trzeba również odprowadzić od niego składkę wypadkową.

Pozostaje jeszcze drugi warunek. Niestety, ustawa o sus nie mówi, co rozumieć pod pojęciami „siedziba” i „miejsce prowadzenia działalności”. Musimy więc zajrzeć do kodeksu cywilnego.

Kodeks definiuje tylko pojęcie siedziby. Zgodnie z art. 41 kodeksu cywilnego, jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Jeśli więc zleceniobiorca wykonuje zlecenie w miejscowości, której ma siedzibę zarząd zleceniodawcy, to bez wątpienia trzeba za taką osobę odprowadzić składkę zdrowotną.

Zarząd firmy A ma siedzibę w Warszawie. Krakowski oddział tej firmy zawarł zlecenie z Janem Kowalskim. Pan Kowalski będzie je wykonywał w Warszawie. Jest to dla niego jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Mimo że na umowie widnieje – jako zleceniodawca – krakowski oddział, to jednak od zlecenia musi być odprowadzona składka zdrowotna, bo pan Kowalski wykona umowę w Warszawie, a tam właśnie ma siedzibę zarząd firmy.

Czy to oznacza, że gdyby – trzymając się naszego przykładu – pan Kowalski wykonał zlecenie w Poznaniu, a nie w Warszawie, to nie trzeba będzie odprowadzać od niego składki wypadkowej?

Niestety, w większości wypadków będzie to konieczne. Dlaczego? Ponieważ z reguły zawierając zlecenie z osobą z innej miejscowości, zleceniodawca tym samym rozszerza miejsce prowadzenia swojej działalności. Tak interpretuje to ZUS.