Pan Adam ma miejsce stałego zamieszkania w Polsce. W ramach umowy o pracę zawartej z niemieckim pracodawcą wykonuje pracę głównie na terenie Niemiec. W Polsce pracuje średnio trzy dni w miesiącu, natomiast w Niemczech około 17 dni.
Zarabia miesięcznie 10 000 zł, z czego 1000 zł przypada na obowiązki, które wykonuje w Polsce. Pan Adam podlega polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych (brak kryterium wykonywania znacznej części pracy na terenie kraju miejsca zamieszkania).
Zgodnie z nowymi regulacjami będzie jednak podlegał niemieckiemu systemowi ubezpieczeń społecznych, bo w Polsce nie jest wykonywana znaczna część jego pracy według kryteriów obiektywnych (kryterium czasu pracy w Polsce jest spełnione w 15 proc., a kryterium wynagrodzenia zaledwie w 10 proc.).[/ramka]
[srodtytul]Siedziba lub miejsce działalności [/srodtytul]
Gdy osoba pracująca na stałe w kilku krajach nie wykonuje znacznej części pracy w kraju swojego miejsca zamieszkania, będzie podlegała systemowi ubezpieczeniowemu kraju, w którym znajduje się siedziba lub miejsce wykonywania działalności zatrudniającego ją przedsiębiorstwa lub pracodawcy.
W ramach dotychczasowych rozwiązań taka osoba podlega systemowi ubezpieczeń społecznych kraju miejsca zamieszkania, o ile nadal świadczy na jego terenie pracę, choćby w niewielkim wymiarze. Dopiero gdy zaprzestanie to robić, przechodzi pod ustawodawstwo kraju siedziby pracodawcy.
[ramka][b]Przykład 5[/b]
Pan Józef ma miejsce stałego zamieszkania w Polsce. Jego pracodawcą jest niemiecki przedsiębiorca. Pan Józef wykonuje swoje obowiązki na terenie Niemiec i Holandii.
Zarówno na podstawie nowych, jak i dotychczasowych przepisów będzie podlegał niemieckiemu systemowi ubezpieczeń społecznych.[/ramka]
[srodtytul]Kilku szefów[/srodtytul]
Nie można jednak wykluczyć, że pracownik, który pracuje na terenie dwóch lub więcej krajów, jest związany stosunkiem pracy z kilkoma pracodawcami. Jeśli posiadają oni siedziby lub miejsce wykonywania działalności w dwóch różnych państwach, zatrudniony podlega systemowi ubezpieczeń społecznych kraju, w którym ma miejsce zamieszkania. Podobne rozwiązanie występowało w tym wypadku także na gruncie dotychczasowych przepisów.
[ramka][b]Przykład 6[/b]
Pan Antoni ma miejsce stałego zamieszkania w Polsce i wykonuje jednocześnie pracę na rzecz dwóch pracodawców. W ramach umowy o pracę zawartej z pracodawcą niemieckim świadczy pracę na terenie Niemiec.
Na podstawie umowy o pracę zawartej z polskim pracodawcą pracuje w Polsce i Niemczech. Praca świadczona na terenie Polski nie stanowi znacznej części pracy wykonywanej przez niego.
Mimo to będzie podlegał – w myśl nowych regulacji – polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych.[/ramka]
[srodtytul]Mogą być wyjątki[/srodtytul]
Zarówno nowe, jak i dotychczasowe rozporządzenia uprawniają władze ubezpieczeniowe poszczególnych państw do stosowania wyjątków od opisanych reguł. Może tak się zdarzyć, gdy przemawia za tym interes pracownika, np. gdy zbliża się on do osiągnięcia wieku emerytalnego.
Ale zastosowanie ustawodawstwa innego niż wskazane przez przepisy wymaga udzielenia zgody przez władze obu zainteresowanych państw.
[ramka][b]Będzie jednoznaczna definicja[/b]
Obowiązujące regulacje posługują się niezdefiniowanym pojęciem osoby normalnie zatrudnionej na terytorium dwóch państw. Nowe rozporządzenia precyzują ten termin.
Jest to osoba, która w szczególności:
- nadal wykonuje pracę w jednym państwie i równocześnie wykonuje odrębną pracę w jednym lub kilku innych państwach, niezależnie od czasu trwania i charakteru tej odrębnej pracy,
- wykonuje w sposób ciągły, na zmianę kilka rodzajów pracy, z wyjątkiem pracy o charakterze marginalnym, w dwóch lub więcej państwach, niezależnie od częstotliwości takiej zmiany czy też jej regularnego charakteru.[/ramka]
[ramka][b]Jakie regulacje omawiamy[/b]
W cyklu przedstawiamy wchodzące w życie 1 maja 2010 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE):
- nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (zmienione w drodze rozporządzenia (WE) nr 988/2009 z 16 września 2009 r. w celu uwzględnienia wymogów państw członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej po przyjęciu rozporządzenia nr 883/2004, oraz ostatnich zmian w pozostałych państwach członkowskich),
- nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004.
Zmodyfikują one europejski system koordynacji zabezpieczenia społecznego oparty w głównej mierze na rozporządzeniach Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. i nr 574/72 z 21 marca 1972 r. [/ramka]
[i]Katarzyna Rzeżnicka jest starszą konsultantką i doradcą podatkowym
Katarzyna Bednarczyk jest konsultantką i aplikantką radcowską w PricewaterhouseCoopers[/i]
[ramka][b] Zobacz inne teksty z poradnika [link=http://www.rp.pl/temat/429134_Skladki_ubezpieczeniowe_w_Unii_Europejskiej.html]„Składki ubezpieczeniowe w Unii Europejskiej”[/link][/b][/ramka]
[ramka][b] Zobacz inne teksty z poradnika [link=http://www.rp.pl/temat/471682.html]„Zmiany w ubezpieczeniach od 1 maja 2010 r.”[/link][/b][/ramka]
