2) ?dobrowolnie: pozostali pracodawcy, np. zatrudniający mniej niż ?20 pracowników w przeliczeniu ?na pełne etaty.
Firma mająca zfśs prowadzi działalność socjalną na podstawie ułożonego regulaminu, który nie może stać w sprzeczności z ideą tej działalności. A ta oznacza usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, sprawowanej przez dziennego opiekuna lub nianię, w przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową (art. 2 pkt 1 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, tekst jedn. DzU z 2012 r., poz. 592 ze zm., dalej ustawa o zfśs).
Szczegóły dotyczące obsługi funduszu i gospodarowania nim określa wewnętrzny regulamin, który powinien zawierać zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z tego źródła. Ma też uwzględniać kryteria socjalne oraz zasady przeznaczania pieniędzy funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej. Zatem zanim przyzna się pracownikowi konkretne świadczenie, o które on zabiega, należy sprawdzić, czy regulamin wymienia je jako jedną z form wsparcia. Co prawda ustawa o zfśs nie określa, na ile precyzyjne muszą być te określenia, ale im dokładniej wyliczy się rodzaje świadczeń, tym łatwiej dysponować pieniędzmi. Zazwyczaj firmowe regulaminy nie ograniczają się do sformułowania „pomoc materialna". Rozwijają to pojęcie i wskazują, co się pod nim kryje – czy chodzi o pomoc pieniężną, a jeśli tak, to czy są to zapomogi, dofinansowania i na jakie cele (np. nadzwyczajne przypadki losowe, trudna sytuacja rodzinna), czy pomoc rzeczową pod postacią bonów, paczek żywnościowych, biletów do kina itp.
Jeśli np. pracodawca jako strażnik funduszu wymienił w regulaminie tylko świadczenia rzeczowe, a pieniężnych nie, nie może wypłacić pracownikowi gotówki, np. na leki dla chorego dziecka. Nie może działać wbrew postanowieniom regulaminu. Oczywiście jest dopuszczalna jego zmiana polegająca na rozszerzeniu wykazu świadczeń o te finansowe. Trzeba jednak zachować związaną ?z tym procedurę, tj. zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o zfśs uzgodnić ze związkami zawodowymi lub z przedstawicielem załogi do reprezentowania jej interesów.
Lżej o koszt składek
Wszelkie świadczenia pochodzące ze środków przeznaczonych na cele socjalne w zakresie zfśs są zwolnione ze składek do ZUS. Tak stanowi § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.). Zatem wszystkie wymienione ?w pytaniu czytelnika elementy wsparcia na rzecz pracownika pozostają nieoskładkowane. Nie ma więc sensu sumować ich wartości na użytek ZUS. Nie ma tu bowiem żadnych ograniczeń co do wysokości czy rodzaju świadczenia. Istotne jest źródło sfinansowania i to, czy zostało przyznane stosownie do indywidualnej sytuacji życiowej, rodzinnej lub materialnej adresata pomocy.
Fiskus weźmie, ?ale nie wszystko
Każde przysporzenie od pracodawcy na rzecz pracownika polegające na zwiększeniu jego aktywów lub zaoszczędzeniu wydatków, jakie musiałby sam ponieść, jest przychodem podatkowym. Jednak nie od każdego płaci się podatek. Do pracowników stosuje się co najmniej dwa zwolnienia. Jedno obejmuje wartość otrzymanych przez etatowca w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa ?w przepisach o zfśs, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości z zfśs lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 380 zł. Nie wlicza się do tego bonów, talonów i innych znaków uprawniających do ich wymiany na towary lub usługi, które nie są rzeczowymi świadczeniami w tym rozumieniu. Wskazuje na to art. 21 ust. 1 ?pkt 67 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. DzU z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej updof). Warunki, jakie wyłaniają się z treści zwolnienia, muszą być spełnione łącznie. Przy czym „finansowanie w całości z zfśs" oznacza możliwość pokrycia części świadczenia przez pracownika.
